Hier en heden

Zout der aarde. De taak van de gemeente in deze wereld. Als u een vraagstuk zoekt dat alle eeuwen door dringend is hebt u er een. Hoe moet de houding van de discipelen zijn ten aanzien van de grote vragen van de dag? Toen de jongste wereldoorlog uitbrak kreeg de kerk te horen dat zij haar mensen met lege hoofden en lege harten de afschuwelijke worsteling had ingestuurd. We gingen ook met lege handen. Dat was meer het toedoen van de regering, hoewel vanzelf de kerk het overheidsstandpunt beïnvloedt. De verkondiging ontliep bekwaam concrete antwoorden. Het was dood gemakkelijk te vluchten in tijdloosheid en eeuwigheid. Opgewogen tegen de eindeloze eeuwigheid heeft het moment weinig belang. Wat zou het er veel toe doen welke beslissing je nam en welk standpunt je innam, in het licht van wat voorgoed ophanden is verbleekt alles tot onbeduidendheid. De Bijbel zegt immers dat deze tijd niet te waarderen valt tegen de heerlijkheid die openbaar komt? Gaat alles niet snel voorbij en daarom moeten we het gans zeer uitnemend gewicht van heerlijkheid de doorslag laten geven. Ik citeer nu wel schandelijk slordig. In bedoelde bij, belteksten gaat het om het lijden, waaraan de gemeente onderworpen is in deze wereld. Zodra het niet te onderschatten hevig lijden zich van ons meester maakt zijn we juist bijzonder aan de verleiding blootgesteld om aan het moment, dat standvastigheid en lijdzaamheid vraagt, eeuwigheidswaarde toe te schrijven. Het voorbijgaan van de lijdenskelk komt ons voor als zaligheid. In die contekst doen we er goed aan ons te laten troosten met de rijke gedachte dat het lijden voorbijsnelt en niet te taxeren is tegen de heerlijkheid, die zich aanstonds van ons meester maakt. In die situatie wordt psychisch, maar zelfs lijfelijk ervaren dat het lijden van deze tegenwoordige tijd een gans zeer uitnemend eeuwig gewicht van heerlijkheid uitwerkt. Met een beker koud water, die een kameraad ons aanreikt in de vuurline met gevaar van eigen leven is er iets anders aan de hand dan met bruidssuikers die onbezorgd en kwistig worden rondgeworpen. De gemeente moet oppassen dat ze niet goedkope troost goedkoop verspreidt. Het inzicht mag best doorbreken dat de kerk voorheen te vlot vluchtte in tijdloosheid en eeuwigheid. Daarmee zijn we er evenwel niet.

Het grote gevaar

Van je fouten kun je leren, luidt een wijsheid. Voor de oorlog deden we schaamteloos weinig aan dat soort brandende vraagstukken. Leer je van je fouten vaak niet al te veel, zodat je van het ene uiterste in het tegengestelde uiterste doorslaat?

Tegenwoordig gaat de kerk mee voorop. Tegen de neutronenbom, tegen uitbreiding van U.C.N. te Almelo om enkele van de laatste projecten te noemen. Het politieke dat voorheen taboe was en voor de domme rijke dwazen, is heden zaligmakend en al wat voorheen als zaligmakende verkondiging opgeld deed irriteert, omdat de meningvormers vinden dat zo'n prediking het bestaande stelsel bevestigt. Het grote gevaar is inderdaad van het ene extreme in het ander terecht te komen. Want dat mee voorop marcheren loopt zo'n vaart niet. Het kon toch wel achteraan lopen zijn. Achter massa en mode.

De grote vraag

Wat Paulus zich afvroeg moet voor de gemeente altijd opnieuw een toets zijn. Behaag ik God? Of behaag ik mensen? Het moeilijkste valt voor mensen het ene te doen en het andere niet na te laten. Het is namelijk de grote kwestie of de andere opstelling van de verkondiging niet teweeg bracht dat men alles en alles van de Heere en van het heil, dat tevoren relevant was, overboord heeft gezet. Dus niet, zoals vergoeilijkend wordt opgemerkt, dat accenten zijn verlegd, maar dat er belangen aan elkaar zijn opgeofferd. Gebeurde het jaren geleden dat de aarde voor de hemel werd prijsgegeven, thans vindt plaats dat de hemel voor de aarde wordt weggewerkt. Men kan voorgeven dat het echt gaat om gerechtigheid onder de mensen hier en thans in de huidige maatschappij. Maar vatten velen van die mensen dat dan niet op als louter hebben en genieten? Het is wel mooi te beweren dat het wezenlijk te doen is om het Koninkrijk Gods, maar zijn betrokkenen, voor wie men dit alles doet, niet bezig deze wereld en het genot ervan hun heilgoed te achten? Wie behagen we in feite met dit nieuw soort theologie? Ongemerkt spelen we een vijand in de kaart. Inderdaad heeft het geen nut die vooroorlogse tijdloze prediking door dik en door dun in bescherming te nemen. Daar hoeven we ons niet voor te laten huren. Maar die verkondiging legde toch wel de nadruk op individuele ethiek, op persoonlijke heiliging. Ook dat kind heeft men thans met het badwater weggeworpen. Persoonlijke heiliging staat genoteerd als geniepige egoïstische eigen-gerechtigheid. Aan de makro-ethiek wordt de zogenaamde mikro-ethiek, de persoonlijke ethiek, opgeofferd. Ik ben erg bang dat wij uit vrees en schaamte voor de fout, die we in het verleden maakten, met andere woorden en begrippen och precies dezelfde fout maken. Met andere woorden, dat we even wijs of dwaas zijn als altijd. (6-3-'78)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen