Delen of Helen?

Op Carnegielaan 9 waar het bureau van de Generale Synode van de Hervormde Kerk gevestigd is vond woensdagmiddag, 5 april, een kleine plechtigheid plaats, die het vermelden waard is.

Aanwezig waren de leden van het moderamen van de Synode, een aantal leden van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond en de heren W. Steunenberg en A. C. van Dam van de uitgeversmaatschappij Kok (Kampen). Aanleiding tot het houden van deze bijeenkomst was het verschijnen van het boek Delen of helen? , geschreven door de algemeensecretaris van de Bond, ir. J. van der Graaf. De ondertitel van dit boek doet vermoeden waarom aan de verschijning van dit boek zulk een officieel karakter werd gegeven; deze luidt: Hervormd kerkelijk leven in en met de Gereformeerde Bond, 1906-1951.

Hoewel er al een paar gedenkboeken verschenen zijn, waarin het verleden van de Bond is opgehaald, verscheen er toch nog nooit een boek als dit, dat in ordelijk verband heel de historie van de Bond verhaalt. En aangezien de geschiedenis van onze Kerk én die van de Gereformeerde Bond ten nauwste met elkaar verweven zijn en op alle punten in elkaar grijpen is het geen wonder, dat dit nieuwe boek officieel overhandigd is aan het moderamen van de Synode.

De bijeenkomst werd geopend met een korte inleiding van depraeses van de Synode, ds. G. Spilt.

Als groepen een gesprek met ons willen is het doorgaans hun bedoeling iets van ons te vragen, maar u bent dit keer hier gekomen om ons iets aan te bieden, en wij stellen dat zeer op prijs, aldus ds. Spilt.

Daarna kreeg het woord de heer W. Steunenberg namens de uitgeverij Kok. Hij sprak tegenover de auteur, de heer Van der Graaf, er zijn vreugde over uit, dat dit boek door Kok mocht worden uitgegeven, loofde ook de manier waarop het geschreven is, niet droog, alleen maar kroniekmatig, maar ook met zin voor het geestige en verlucht met vele anecdoten.

Daarna sprak ds. W. L. Tukker, als voorzitter van de Bond, namens het hoofdbestuur. Hij greep onder andere terug op art. 10 van de kerkorde, weliswaar omstreden maar toch ook in hetgeen het stelt nadrukkelijk. Er is een band van de kerk aan de belijdenis, die voluit trinitarisch is, en het is de roeping der kerk zich aan die belijdenis te houden. De Bond heeft niet anders gewild en wil ook heden niet anders dan bevorderen het spreken en leven naar deze Belijdenis.

Daarna overhandigde hij officieel een exemplaar van het boek aan de praeses van de Synode. Deze beantwoordde deze daad door in te gaan op de titel van het boek. Ik begrijp, aldus ds. Spilt, dat de verzoeking van 'delen' groot is geweest, maar dat de Bond toch die weg niet is opgegaan. Hij heeft gekozen voor het 'helen', het genezen van de kerk. Ds. Spilt zei verder dat hij hoopte dat in de kerk het 'gesprek' zou voortgaan tussen de verschillende groepen en hun vertegenwoordigers. Dat men in de kerk zou luisteren naar de Bond, en dat men middels dit boek beter aan te weet zou komen wat de Bond ten diepste beweegt en dat dan omgekeerd ook in de Bond geluisterd zal worden naar de anderen.

Aan het slot kreeg ook de schrijver, ir. Van der Graaf nog het woord. Hij zei dat dit boek niet gelezen moet worden als een geheel volledige geschiedenis van de Bond, maar meer als een kroniek. Zo objectief mogelijk zijn de feiten weergegeven. Tot 1951, verder niet, omdat in dat jaar de nieuwe kerkorde is ingevoerd en er een nieuwe fase begon in het hervormde kerkelijke leven, maar ook omdat vele nu nog levenden zo nauw betrokken zijn bij hetgeen in later jaren is geschied.

De titel, aldus Van der Graaf, is bewust gekozen, de ondertitel eveneens. Mocht er na ettelijke jaren nog eens een vervolg geschreven worden dan hopen wij dat de titel zal kunnen zijn: Geheeld en ongedeeld.

Terugziende op deze bijeenkomst mogen wij zeggen dat zij in een goede en ontspannen sfeer plaatsvond. Het besef was levend en werd verstrekt dat wij tezamen tot de ene Hervormde Kerk behoren.

Daarmee zijn de verschillen niet weggenomen, wederzijdse critiek zal er blijven (ds. Spilt noemde dat zelfs een goede zaak) maar er is ondanks deze critiek - en hoe zou het ook anders kunnen en mógen - een band die samenbindt.

Wij willen niet vooruitgrijpen op een recensie van dit boek, maar mogen toch wel alvast opmerken dat het ongeveer 300 pagina's tellende boek door Kok zonder meer voortreffelijk, om niet te zeggen schitterend is uitgegeven.

Het is een boek om te lezen maar ook om te bekijken, vanwege de vele foto's die opgenomen zijn en waar ieder wel bepaalde herinneringen bij voelt opkomen. De heer Van der Graaf verdient dank en lof voor dit werk. Jarenlang heeft hij zich verdiept in oude notulen, kronieken, jaargangen, van De Waarheidsvriend, enz. om'op te delven wat hier geboden wordt. Het is ons bekend dat zijn vrouw hem daarin veel terzijde heeft gestaan, ook haar willen wij gaarne in onze dank betrekken.

Het boek is vlot geschreven, zoals wij van onze algemene secretaris gewend zijn. Ook vol afwisseling. Soms stukken die vanwege hun inhoud niet anders dan zakelijk kunnen zijn en dan weer wat persoonlijke noten, en varia, waarin ieder wel wat van zijn gading vinden zal.

Wij hopen dat vele lezers in dit boek niet alleen vele genoegelijke uren zullen doorbrengen maar ook inzicht zullen krijgen in het wel en wee, de opgang en de neergang, de 'grandeur' en de 'misère' (uitdrukking van Van der Graaf zelf) van de Bond. In de geschiedenis van de Bond is veel beschamends, maar er is ook iets verheffends in.

Wij zien hoe altijd weer mensen zijn opgestaan, ambtsdragers en niet-ambtsdragers, die geen vrede hadden met het verval van de kerk, in afwijking van de Belijdenis, in het ontbre­ ken van de rechte prediking, en die de handen ineen geslagen hebben om die vervallen kerk op te bouwen.

Dat dat met vallen en opstaan is gegaan behoeven wij hen niet te verwijten, eerder zullen wij ons door hun voorbeeld moeten laten inspireren.

Hoewel wij als hervormd-gereformeerden vele 'broeders en zusters' (aldus ds. Tukker, in zijn toespraak) buiten de Hervormde Kerk hebben, met wie wij ons hartelijk verbonden gevoelen, voelen wij toch anderzijds ook de band met eigen kerk en die is wel zo sterk dat wij haar tot op de dag van vandaag welbewust niet hebben willen en durven verbreken.

Het lezen van dit boek zal u bijkans op elke bladzijde de waarheid van dit alles tonen en doen gevoelen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen