Boekbespreking

Dr. J. Firet e.a., Pluraliteit in de kerk, Kok, Kampen, 105 blz. ƒ 12, 50 In dit boekje bijdragen van de professoren J. Firet, J. Plomp en J. T. Bakker; en de sociologen G. Dekker en J. Hendriks; en van drs. J. J. van Nijen.

In het artikel van Plomp kwamen wij allerlei interessante gegevens tegen; toch misten wij bij hem de oude reformatorische visie op de binding van de kerk en haar leden aan de Belijdenis.

In het hele spitsvondige betoog van Bakker kon hij voor mij niet verhullen dat door hem het objectieve in de christelijke religie tot een minimum gereduceerd wordt en in feite de deur voor leervrijheid geheel open gezet wordt. Bakker doet het bovendien, m.i. geheel ten onrechte, voorkomen alsof reeds Luther een verdediger van deze leervrijheid is geweest.

Ook bij Firet een pleidooi voor pluraliteit (zeg: leervrijheid). Hij maakt ook de opmerking (97) dat het een onvruchtbare en gevaarlijke versimpeling is om te zeggen dat het in de geref. kerken gaat om 'voor of tegen de nieuwe theologie'. Ik meen dat dit toch staande is te houden; want hoevele verschillen er onder de nieuwe theologen mogen zijn, zij hebben allen gemeen dat zij van de Belijdenis afwijken.

De sociologische analyse van dr. Hendriks schiet volgens mij geheel langs de werkelijkheid heen. Bij hem een ontkenning of in ieder geval miskenning van alle geestelijke waarden: als christelijke opvoeding, christelijk onderwijs, en bovenal: de persoonlijke leiding van God in het leven. Het beeld van de kerk wordt bepaald door het al of niet openstaan voor de geest dezer wereld en het zich gewonnen geven aan allerlei (moderne) zonden. Maar daar heeft deze socioloog geen oog voor. Al is men geen marxist, men heeft toch behoorlijk wat van de geest van Marx ingedronken.

Dr. Dekker (ook socioloog) maakt het wel het allerergst. In zijn stuk levert hij een brutale aanslag op heel het leven van de kerk. Hij zou die veranderd willen zien in een algemeen religieus-maatschappelijk genootschap, met alleen een vage dialoog en wat zoeken naar de waarheid. Zouden de gereformeerde kerken in dat spoor willen gaan dan voorzie ik dat zij er over 25 jaren of al eerder niet meer zijn. En ik wens ze van harte wat beters toe.

H. Hasper: Calvijns beginsel voor de zang in de eredienst, Deel II, De Vuurbaak, Groningen 1976. Folio-formaat. 1147 blz. Gebonden ƒ 175, - .

In 1955 verscheen deel I van dit magistrale werk. 21 jaar later deel II. Inmiddels is de schrijver overleden. Hij was een man die zich naam maakte. Wij kunnen respect hebben voor wat hij heeft gepresteerd.

De beide delen geven in feite veel meer dan in de titel staat aangegeven. Zeker 'Calvijns beginsel' komt herhaaldelijk ter sprake. En van daaruit zijn deze beide delen opgezet. Maar het onderschrift luidt: 'Een kerkhistorisch en hymnologisch onderzoek', en dat is een juiste omschrijving.

Hasper heeft niet een strikt chronologisch verhaal geboden, maar de stof die hij biedt komt wel uit tal van eeuwen.

Uit het stukje 'Ter begeleiding' citeer ik het volgende: 'Reeds als theologisch student aan de Vrije Universiteit te Amsterdam werd hij (dat is ds. Hasper) getroffen door het gebrek aan bezieling in de gemeentezang. Al zijn krachten heeft hij toen ingezet voor het propageren van een levendige zingtrant, zoals die reeds in vroeger eeuwen werd gekend'. Resultaat van zijn arbeid was het 'Psalter-1949'.

Het zal de meeste lezers wel bekend zijn dat over de waarde van dit Psalter nog al heel verschillend is geoordeeld.

Zijn bundel 'Geestelijke Liederen', zo lees ik, bleek een onuitputtelijke bron voor gemeentezang, voor huiselijk gebruik en voor jeugdgroepen.

Deel II is na het overlijden van Hasper bewerkt door ds. W. de Graaf te Zaltbommel, die daar een heel werk aan heeft gehad.

Het is onmogelijk de inhoud van dit boek in zijn geheel weer te geven, men kan er vele uren in doorbrengen, al grasduinend. Want men vindt altijd wel iets dat boeit. Ook al is men in het geheel niet muzikaal van aard.

De ene keer een stuk geschiedenis, dan een stukje biografie van de schrijver zelf; een volgende keer een paar treffende foto's (er staan er vele in dit boek) en weer een volgende keer wat schone liederen of gebeden uit de schat der eeuwen. Het boek is tegelijk historisch en liturgisch of muzikaal van aard. De schrijver tracht wat 'beginselen' bloot te leggen en daar demonstrades van te geven.

Al is de prijs hoog, toch wens ik de uitgever een goede verkoop. Wie het zich veroorloven kan en belangstelling heeft voor deze zaken zal na aanschaf zich niet bekocht gevoelen.

K. Exalto

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen