Hier en heden

Sjibbolets of bougies

De opmars van de geest van de eeuw over breed en algemeen front brengt niet vanzelf hen die anders denken bijeen. Van eenparige schouders is geenszins sprake. Er is overvloedig verdeeldheid bij velen die over fundamentele vraagstukken overeenstemmen. Alvorens iemand zich reeds aangegord voelt tot verweer of critisch commentaar heeft het ongetwijfeld zin de vraag op te werpen of dit niet juist de bedoeling is van de belanghebbende tegenstander. Het kost weinig moeite kwesties te noemen als gehandhaafde of verstarde Statenvertaling, liturgische vormgeving, organisatiestructuren, gebruik en bezit van comniunicatiemedia en dergelijke. Het is geenszins de opzet van deze mededeling het gewicht van deze gedingen ten enemale te ontkennen. Wij mogen evenwel de betrekkelijkheid net zo min over het hoofd zien.

Het aanmerkelijke gevaar bestaat dat bedoelde punten de funktie verwerven van een sjibbolet. Het 'wel of niet' beslist zonder serieuze poging eikaars diepste bedoeling te begrijpen inzake ieders gerechtigheid. Zelfs zien we dat de eèn de ander vaak indeelt in de slagorde van de geest van de eeuw, die in de eerste zin van deze kroniek wordt aangeduid. Betoog is niet nodig om te weten dat deze uitkomst Satan vermaakt. Wij moeten wel terdege beseffen wat wij bezig zijn te doen. Zodra zo felle polarisatie plaats vindt blijkt, dat wij, in tegenstelling met de verwijtende en verwijderende bewoordingen, die over en weer opklinken, elkaar dicht naderen. Wat de een de ander voor de voeten werpt is van hemzelf. De volksmond heeft het over het zwarte dat pot en ketel allebei eigen is. Bekend is verder de merkwaardigheid dat uitersten elkaar raken. Voor hetzelfde kan men opmerken dat uitersten niet zelden op eenzelfde wortel stoelen. Immers om een ander ongerechtigheid toe te dichten moet men zichzelf schrap zetten en verschansen in stijve eigengerechtigheid. Per saldo is eigengerechtigheid zozeer ongerechtigheid. Derhalve is die gemeenschappelijke tot stoel dienende wortel gevonden.

Neem bij wijze van voorbeeld die bijbelvertaling. De stok om te slaan is gauw gevonden. Bij het geschil waar ik aan denk gaat het om eenzelfde bedoeling namelijk behoud van wat als basis is gegeven. Dat komt nooit aan de orde. De een wil de letter behouden en de ander de zin en mening in zo'n zelfde vorm overbrengen, dat jongeren en verder dat zij, die in het taaleigen niet opgroeien en daarmee niet vertrouwd zijn, niettemin het wezenlijke verstaan. Aangetoond moet worden niet, of er in woordletter verschil blijkt maar of men zich essentieel van zin en mening verwijdert. Betogen in die laatste zin komen geknusteld over. Anderzijds moet men zich degelijk bewust zijn dat gevaar bestaat dat men een onfeilbaarheids-dogma schept. Iets wat de oorspronkelijke vertalers blijkens hun eigen getuigenis nimmer hebben bedoeld of gewild. Ongewijzigde handhaving van de overzetting in vergelijking met toenmalig en huidig taalgebruik kan teweeg brengen dat het karakter van de Statenvertaling juist een verandering ondergaat. Wat destijds de toegankelijkheid bepaalde kan nu een extra drempel vormen. Laten wij vooral en bovenal de anderen geen bedoelingen toeschrijven die geenzins voorzitten. Een goed oogmerk mag zeker niet klakkeloos in twijfel worden getrokken. Dat is in strijd met het geloof en met het vertrouwen die wij elkaar naar uitwijzen van het Evangelie verschuldigd zijn. Als zodanig is reeds het Evangelie een aanstoot voor de natuurlijke mens, die niet verstaan wil en ook niet kan. De vraag is of wij het aanstotelijke op onnodige manier moeten versterken. De waarheid gaat ervan uit dat de een zus acht en de ander zo. De waarheid zegt tevens dat er ruimte moet geëerbiedigd om in eigen gemoed verzekerd te zijn. Wat is tegen een Staten-Vertaling die meereist als vuur-en wolkkolom? Mogen wij dank zij de Geest niet in onze eigen taal de grote werken God horen?

In de hitte van de gedachtewisseling hoeven wij niet te vergeten dat Schrift en belijdenis waarde toekennen aan bepaalde tekenen. Zo men wil dus aan: Teken en zaak moeten echter duidelijk corresponderen. Geenszins staat het vrij de tekens te verabsoluteren met het risico dat wij de binding met de achterliggende en funderende kwijt raken. In dat geval krijgt het sjibbolet het effect van een bougie. Een bougie waaruit vonken springen, die de explosiemotor van de polarisatie gaande 'houden. Wanneer wij die situatie laten bestaan behoeven wij ons niet te verbazen, indien de klacht ontstaat: Wij zien de tekenen niet meer van Uw gunst gegeven!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen