Het Belgisch Protestantisme is in en heden

De Belgische Christelijke Zendingskerk

1834 was een belangrijk jaar, toen in Brussel een Bijbelgenootschap werd opgericht, met als gevolg, dat het Brits en Buitenlands Bijbelgenootschap agenten zond om als bijbelcolporteurs in België te gaan werken. Hieruit kwam in 1837 de stichting voort van het Evangelisch genootschap dat aan de basis ligt van de latere Zendingskerk, die in 1848. werd opgericht. In 1849 werd de geloofsbelijdenis van Guido de Brés aanvaard en opgenomen in de kerkorde met als inleidende woorden: 'In de overtuiging, dat het tot de plicht van de Kerk behoort om de waarheden, in de Heilige Schrift geopenbaard, te doen kennen en dat elke Kerk, die in haar midden allerlei soort van leer zonder onderscheid laat verkondigen, haar ondergang onafwendbaar tegemoet gaat, aanvaardt de Belgische Christelijke Zendingskerk de oude Belgische Geloofsbelijdenis als uitdrukking van haar geloof in de fundamentele punten. Zij acht zich gelukkig om dit heerlijk monument van het geloof van onze vaderen opnieuw op te richten en aldus haar arbeid met de Reformatie van de 16e eeuw in België te verbinden. Maar bij het aanvaarden van deze geloofsbelijdenis wijst zij uitdrukkelijk af wat in art. 36 de uitoefening betreft van de overheidsbevoegdheid in geloofszaken. (Dit laatste doet denken aan het besluit van de Gereformeerde Kerken in 1905, die toen een zinsdeel uit dit artikel schrapten). De Zendingskerk wilde zich van meet af aan vrijwaren tegen elke vorm van staatsinmenging en aanvaardde daarom geen overheidssubsidies. De offervaardigheid van de leden werd sterk beklemtoond. Tussen de gemeenten heerst tot op vandaag een sterk solidariteitsgevoel, wat sinds het ontstaan meebracht, dat de financieel zwakkere gemeenten door de sterkeren worden ondersteund. Door Gods zegen is deze Kerk sterk uitgegroeid en wij vinden haar vandaag vooral in het franstalige deel van het land. De twee vlaamstalige gemeenten bevinden zich in Oostende en Antwerpen. In 1969 werd de oude benaming 'Zendingskerk' veranderd in 'Hervormde Kerk van België, teneinde haar calvinistische karakter beter tot uitdrukking te brengen.

De Gereformeerde Kerken

Deze kerken vindt men alleen in Vlaams-Belgie en zijn in hoofdzaak ontstaan door emigratie van Nederlanders, maar toch niet uitsluitend. De gemeente in Denderleeuw ontstond door evangelisatiearbeid van de Brusselse kerk in 1951; de bekende gemeente van Boechout door de pionnier Klaas Sluys met hulp van gereformeerden van de kerk van Antwerpen in 1955. De 7 kerken vormen sinds 1974 een zelfstandige classis-Belgie, die is aangesloten bij de Particuliere Synode van N. Brabant en Limburg der Gereformeerde Kerken.

De fusiebesprekingen tussen de Protestantse Kerk, Hervormde Kerk en de classis België van de Geref. Kerken.

Na de nodige voorbereidende contacten namen de Synoden van 1971 het besluit om een nieuwe verenigde Kerk op te richten. Dit had tot gevolg de installatie van een officiële Contactcommissie en van een vijftal werkgroepen, die zich gingen bezighouden met een vijftal onderwerpen: Geloofsverklaring, Strukturen, Interkerkelijke Betrekkingen, Relatie tussen Kerk eti Staat en Financiën. De Synode van de Hervormde Kerk te Antwerpen in 1973 bracht een keerpunt door de aanvaarding van een overeenkomst met de Protestantse Kerk betreffende het aanvragen van Staatserkenning, hetgeen vanaf die datum aan de vrijheid van de plaatselijke hervormde gemeenten werd overgelaten. Een aantal hervormde gemeenten hebben die erkenning inmiddels reeds ontvangen.

Sind 1971 heeft de landelijke Contactcommissie samen met de werkgroepen enorm veel werk verzet en het einde komt weldra in zicht. De synoden van 1977 aanvaardden de volgende verklaring van eenheid: 'De Protestantse Kerk van België, de Hervormde Kerk en de Gereformeerde Kerken in België, bereid samen te antwoorden aan hun gemeenschappelijke roeping tot eer van de ene God, Vader, Zoon en Heilige Geest en begerig het evangelie beter te dienen in de samenleving van vandaag, ontvangen als een genade van God de mogelijkheid die hun geboden is, zich te verenigen in een nieuwe kerk onder de naam van Verenigde Protestantse kerk in België'. Deze verklaring is bedoeld als inleidende tekst van het verenigingsprotocol.

De definitieve tekst van de Geloofsverklaring luidt: De Verenigde Protestantse Kerk in België heeft als roeping God te verheerlijken en haar hoofd Jezus Christus te belijden als Heer en Redder van de wereld, (volgt de tekst Johannes 3 : 16) In de gemeenschap van de algemene Kerk erkent zij erfgename te zijn van hen die hun geloof beleden in de Apostolische Geloofsbelijdenis, de Geloofsbelijdenis van Nicea, de Geloofsbelijdenis van Athanasius, de Augsburgse Geloofsbelijdenis, de Confessio Belgica (onze Nederlandse Geloofsbelijdenis), de Heidelbergse Katechismus en de 25 Artikelen des geloofs. Zij plaatst zich onder het gezag van de Heilige Schrift, die zij door de Heilige Geest ontvangt als Woord van God, hoogste maatstaf voor geloof en leven'.

Evaluatie

Op 30 september 1978 komen de Synoden van de Protestantse Kerk en de Hervormde Kerk alsmede de classis België der Gerrf. Kerken bijeen voor het stemmen en de afkondiging van de vereniging der drie lichamen. Dan begint op 1 October de voorbereidingsperiode tot 31 december, waarin de lopende zaken worden afgewerkt. Op 1 janauri 1979 begint de Verenigde Protestantse Kerk zelfstandig te leven en te werken. Ongetwijfeld is het binnen het kleine Belgische Protestantisme een stap vooruit, dat er op het vlak van de landelijke administratie en gebouwen straks een bundeling van krachten mogelijk is. Hierbij wordt vaak het motief genoemd van samen doen, wat wij afzonderlijk niet of slechts gebrekkig kunnen volbrengen'. Dit gebeurt reeds in de Zending en op het vlak van het theologisch onderwijs (de Protestantse Faculteit van Brus­ sel). Toch zijn wij niet helemaal gerust door een toepassingsartikel bij de Geloofsverklaring dat als volgt luidt:

'De Synode, districtsvergaderingen, gemeenten en leden van de Verenigde Protestantse Kerk in België hebben de opdracht de geloofsverklaring van de Kerk te verduidelijken en te concretiseren. Binnen deze opdracht is er vrijheid om uitdrukking te geven aan eigen tradities en geestelijk leven'.

Deze tekst laat de deur wijd open voor de vandaag alom hooggeprezen pluraliteit van denken in de kerk. Nu is het enerzijds ten allen tijde nodig het belijden toe te spitsen op de problematiek van de eigen tijd; anderzijds heeft de Kerk te waken over de eenheid in het belijden en de dwaalleer te weerstaan. Gezien de verschillende confessionele tradities, die in de V.P.K. zullen worden ingebracht en de uiteenlopende theologische opstelling waarvan ook onder ons sprake is, is het duidelijk, dat de nieuwe kerk beslist niet meer een uitsluitend Calvinistisch karakter zal dragen.

Tot slot enkele cijfers, die u een indruk geven van de grootte der belgische protestantse kerken:

aantal gemeenten leden Protestantse Kerk 72 16.000 Hervormde Kerk 48 10.500 Geref. Kerken 7 2.200

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen