De bodem wordt ertoe bewerkt

Reactie op het Ingezonden van E. S. Klein Kranenburg

De schrijver van bovenstaand artikel dankend voor de gegeven opmerkingen, zouden wij de volgende kanttekeningen willen maken.

1. Het was de uitdrukkelijke bedoeling de stof in twee artikelen te plaatsen. Uiteraard is er veel over te schrijven, maar beperking is strikt geboden. Zelfs meenden wij bewust op veel aspecten niet in te mogen gaan. De generale zielszorg wordt dan speciale zielszorg en het is noodzakelijk de grens tussen deze twee gebieden nauw in acht te nemen - zeker in een weekblad van informerend karakter. Een te grote publiciteit achten wij op dit tere punt een gevaar.

2. Het generatie conflict is zeker urgent. Een andere hand dan de onze zou daarover te zijner tijd schrijven. Gaarne willen wij daarom dan uw attentie vragen.

3. Ten aanzien van onze opmerking dat de geest van het moderne denken zonder meer de echtscheiding propageert het volgende.' In letterlijke zin hebt u gelijk. Formeel hebben de wetenschappelijke publicaties nooit de echtscheiding aangeprezen. Er is evenwel een andere factor. Juist het moderne denken, in casu het pragmatisme, sijpelt zo diep door in het denken van ons volk, dat men met name in de gedurige omgang met mensen telkens de kwalijke vruchten van dit denken tegenkomt. Wij doen in het pastoraat de ervaring op dat men zijn toevlucht neemt tot de echtscheiding als vermeende oplossing. Letterlijk wordt nergens de echtscheiding aangeprezen, maar de bodem daartoe wordt wel bewerkt. Wij zien een parallel. Openlijke revolutie wordt nergens aangeprezen, maar wie gedurig de gezagdragers denigrerend voorstelt, roept de zaak eenmaal op. Denkt er eens aan in dit verband aan het gedicht van de tovernaarsleerling van Goethe. Het is een geestelijk proces. Waarvoor men op zijn hoede moet zijn. Bij toeneming doen wij de ondervinding op dat revolutionaire ideeën van boven af als zaden in het volksleven vallen.

Zeker, expliciet bedoelt men niet het kwade uit te lokken, maar de massa voelt uitstekend aan waar het om begonnen is en interpreteert het naar de voze kern. De oude Romeinen plachten al te zeggen: ex vngue leonem. Wij zouden in dit verband opmerkzaam willen maken op een artikel van prof. dr. W. H. Velema in 'Het gezin vandaag en morgen', uitgegeven onder redaktie van ir. J. van der Graaf en I. A. Kole, Boekencentrum, 's Gravenhage, p. 53-77.

4. Uw gedachte, alsof het huwelijk zich in de 19e eeuw langzaam maar zeker ontwikkeld heeft van een zakelijke overeenkomst tot een meer persoonlijke, existentiële relatie, waardoor de verwachtingen in onze eeuw veel hoger zouden zijn komen te liggen, kunnen wij niet onderschrijven. Zeker, zo bruut vleselijk als voorheen is het misschien niet meer; het stands-verschil functionneert niet sterk meer. Maar het mensenhart is listig: Allerlei romantische idealen nemen de plaats in van het geld en de koeien. Want bijbels geoordeeld maakt het geen verschil of men een huwelijksrelatie aangaat met het oog op het wederzijdse muziekbeoefenen, hobbies etc., dan wel met het oog op bezitsvermeerdering. De vorm verandert wel door de eeuwen heen, het wezen niet. De levenseenheid van man en vrouw in Christus wordt niet enkel door agrarische wensen bedreigd. De oversexualiteit, poezige lievigheid - wij noemen hiermee slechts enkele elementen, die thans veelal de nadruk hebben. Helaas, zodra deze evenzeer met de waarheid van het Evangelie te doen krijgen, worden zij vinnig en fel, hard en hoog, geprikkeld en verbitterd. Het huwelijksleven behoeft, alle eeuwen door, bekering.

5. U pleit voor meer begrip voor al degenen die in huwelijksnood verkeren. U noemt met name spijkerhard onbegrip, sociale dressuur en pastorale onduidelijkheid. Wij gaan met u accoord voorzover het aangaat aandacht aan hen te geven. Dat is bijbels geboden. Alleen de zielszorg heeft in dit terrein telkens een breekpunt. Wij erkennen de nood, die hier heerst. Maar het neemt niet weg, dat wij niet om de ergernis van het Evangelie heen kunnen. Wanneer zekere tendenzen naar echtscheiding werkzaam zijn in een bepaald huwelijk moet toch het gebod klinken: zo zegt de Heere: gij zult niet echtbreken. Op dit punt gaan vaak de wegen uiteen. Er is een bemoeienis, die eindeloos lijmt. Men wil dan van de pastor horen, wat men zelf graag doen wil. Maar de pastor mag dat Woord om Gods wil niet uitspreken. Hier wordt de verzoeking groot toe te geven; de patiënt te vleien. En er is een bemoeienis die de waarheid moet spreken. Daar hebt u een breekpunt. Diverse evangelieverhalen leren ons dat Christus niet schroomt de mens voor de keuze te plaatsen. Naar onze ervaring komt in het pastoraat telkens het ogenblik, dat men ons niet meer wil.

6. U vraagt wat wij bedoelden met vermanlijkte vrouwen en vervrouwlijkte mannen. Wij zouden in eerste instantie u aanraden u temidden van het volksleven te begeven en daar duchtig rond te zien. De moderne kleding zegt al genoeg. Maar vervolgens en dat gaat dieper: de man zowel als de vrouw hebben elk een eigen taak en roeping. Ruw gezegd vertegenwoordigt de man het openbare, publieke element, de vrouw leeft meer naar binnen, meer in het gezin. De natuur maakt een diepe en onvergankelijk onderscheid tussen de geslachten. Dit onderscheid betreft niet maar details, maar bepaalt het totale lichamelijke en zielkundige wezen. Achter de natuur staat God, die de 'man' en 'vrouw' in deze totale verscheidenheid heeft gewild, juist opdat hun eenheid in het huwelijk en hun eenheid in Christus des te rijker en vaster worde.

De vrouw heeft in de gemeente van Christus een plaats gekregen, die haar hoog boven de joodse en heidense vrouw verhief. In Christus staat ze in gelijlcen rechte naast de man. Maar daarom is het geslachtsonderscheid tussen man en vrouw niet opgeheven. En zie, bemerken wij in onze dagen wel niet een tendens van de vrouw om man te zijn, in mode, spreektaal, soms in overemancipatie. etc. Terwijl omgekeerd een verwekelijking plaatsvindt van de man? Niemand heeft dit verschijnsel zo sterk omschreven als de Lutherse Theoloog Vilmar uit de vorige eeuw, in zijn Collegicum biblicum. De achtergond van dit verschijnsel is de verwoede strijd van de overste dezer wereld tegen Gods goede schepping. Ook hierin poogt hij de kosmos tot chaos te brengen.

Wij gaven in een eerste artikel in de Waarheidsvriend van 27 april jl. inderdaad een wenk aan mannen en jongens inzake een goede huwelijkskeuze. Wellicht is het uw aandacht ontgaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen