Hier en heden

Ter Schegget en de Gereformeerde Bond

De polio en Ter Schegget hebben de pers, vooral de godsdienstig geïnteresseerde pers, gehaald. De polio en de politiek getinte theologie.

Vooral over Ter Schegget verschenen uitgebreide verhalen. Ieder licht moest aan deze kwestie schijnsel kwijt. De consequentie van de vorige zin zou kunnen zijn dat hier meteen ook enige verhelderende opmerkingen te voorschijn rollen over de affaire Ter Schegget, die velen in de kerk en in de Amsterdamse universitaire wereld beroeren.

Ik voel me als het mannetje dat ik eens op een prent ontmoette. Het interieur van een gigantisch vliegtuig. Alle plaatsen bezet met tientallen en tientallen passagiers. Twee monteurs met attributen spoeden zich door het gangpad naar de cockpit. Vrij achteraan is de meneer gezeten. Zo iemand die thuis wel eens een stekkertje op een snoer aanbrengt. Mevrouw naast hem zegt: 'Er schijnt iets niet in orde te zijn met de motoren, man. Zou jij niet eens even voor gaan kijken? ' Zo voel ik me dan. In Elseviers bekende weekblad dook ik echter een zin op. Het is een uitspraak van iemand die in Driebergen geregeld bij dr. Ter Schegget kerkt. Driebergen krijgt door de jaren heen vermaardheid in de vaderlandse kerkgeschiedenis. De historicus kan zijn bouwstoffen bijeen brengen voor een 'Ook dat was Driebergen'.

De kerkganger zojuist bedoeld verklaart: 'Hij is een predikant die het weet te brengen, dat wél. Maar hoe hij zijn preek ook opbouwt, altijd komt hij op hetzelfde uit: de de materiële uitbuiting van de mens, die bevochten moet worden en die hij als een gesel op zijn toehoorders laat neerkomen. Na afloop zie je die toehoorders dan met hetzelfde gevoel van onmacht in hun Mercedessen stappen en naar huis rijden als wanneer ze naar een kerk van de Gereformeerde Bond geweest waren. Alleen de zonde is verschillend.’

Ter Schegget is dus een predikant die het weet te brengen, dat wel. Zo gaat het veelal er naar toe: Als je iets te brengen hebt, subsidiair weet te brengen, krijg je oppositie. Het zijn nog altijd vruchten waar de wespen op afkomen. Natuurlijk zou je als Bonder direct verontwaardigd vlam moeten vatten. Mogelijk is Ter Schegget evenmin uitbundig gelukkig met de kwalificatie Bonder-verkeerd.

Alleen de zonde verschilt, de onmacht is gemeenschappelijk. Misschien stappen de Driebergse toehoorders in hun Mercedessen en kruipen de Bonders in hun Mercedessen. Onmacht bestaat evenwel ter weerszijden. Het is generaliseren wat deze Driebergse bezoeker doet.

Toch kan het nooit kwaad, wanneer wij ons terdege realiseren wat de prediking bij de modale kerkganger teweegbrengt. Zoveel is in elk geval boven elke twijfel verheven dat een buitenstaander de indruk heeft, dat hoorders van een 'Bonds-preek' onmachtig naar hun woningen terugkeren. Of die indruk correct mag heten is een ander vers van het lied. Minstens mogen wij ons afvragen of het geen aanbeveling verdient om dan ook maar de schijn van dit kwaad te vermijden, indien deze image ten onrechte op het beeldscherm van de publieke opinie verschijnt. De Bijbel maakt ons duidelijk dat de mogelijkheid zeer zeker aanwezig is om gerechtvaardigd naar huis te gaan. Als dat gebeuren kan - wie durft het te ontkennen? - mogen wij niet uitsluiten dat ook het omgekeerde kan plaats vinden namelijk dat iemand ongerechtvaardigd heen gaat. Het eerste zowel als het andere is vaak duidelijk waarneembaar, zoals eveneens te zien is of iemand onderweg is naar Jeruzalem.

Het kan nuttig zijn wanneer kerkgangers van onderscheidene richting niettemin allen onder één kwaad besloten worden. Want zijn wij Bonders zoveel uitnemender? Beiden, Joden en Grieken, werden onder de zonde besloten. Best mogen Ter Scheggetianen en Bonders ieder van elks kant een tunnel graven in die harde berg van onmacht. Wie weet waar beide groepen elkaar ontmoeten?

Het beste is, ter afsluiting, dat wij niet verontwaardigd ontkennen, maar dat wij overtuigend weerleggen. Dat doen wij wanneer wij tengevolge van de verkondiging onze weg met blijdschap reizen. Ook wanneer geen Mercedes ons staat op te wachten.

Polio

De polio kwam al even aan de orde. In verband met de politiek getinte prediking. Steeds komen er gevallen bij. Zolang blijven ook artikeltjes verschijnen. De ziekte is niet zo hevig. De beschouwingen zijn ook lang zo emotioneel niet. Een verschil is wel dat het ditmaal niet beperkt blijft tot éne regio zoals destijds met respectievelijk Opheusden, Tholen, Elspeet en Staphorst. De patiënten zijn verspreid over het hele land. Eén aantijging vervalt. Aanvankelijk klonk het verwijt dat andere kinderen bedreigd werden door hun leeftijdgenoten, die niet zijn ingeënt. Het is dus niet sociaal kinderen niet te laten vaccineren. Maar wanneer vaccinatie geboden is en immunitiet brengt, waarin schuilt dan het gevaar waaraan niet-gevaccineerden gevaccineerden blootstellen?

Het dagblad 'Trouw' schreef 21 juni 1978 vol begrip over de bezwaarden. De punten, hier al eens eerder genoemd, passeerden de aandacht. Vroeger waren de bezwaren en was het verzet algemener. Het risico van de pokkenvaccinatie was bepaald groter. Bezinning is op gang gekomen. Ook in kringen van voorheen bezwaarden. Ziekten die een gesel voor de mensheid waren verminderden tengevolge van de vaccinatie. Gevallen van nevenwerking ten gevolge van het gebruik van het 'suikerklontje' zijn niet bekend. Wij zien bij het lezen van deze zinnen bezwaren zienderogen verdwijnen.

Slechts rest nog beduchtheid voor al te grote arrogantie van wetenschap en techniek. En dan nog iets. 'De vrees kan blijven dat gelovigen door aanvaarding van de vaccinatie tegelijk iets kwijtraken dat belangrijker is zelfs nog dan de gezondheid van onze kinderen.' Ik kan deze zin wel volgen. Begrijpen zelfs. Deze terugtrekking op wat een laatste veste lijkt roept evenwel vragen op. De dienst van de Heere mag niet een dienst zijn als die van de afgod die kinderoffers vroeg. Ongetwijfeld is het geloof oneindig waardevoller dan de gezondheid. 'De vrees kan blijven, dat wij iets kwijtraken.' Wat is dan dat iets? Doch dit nog tot daaraantoe. De vrees kan anderzijds ook ontstaan, wanneer wij blijkbaar ten koste van de gezondheid van onze kinderen 'iets', indien al niet moeten verkrijgen, dan toch wel dienen uit te kijken dat wij het niet kwijt raken of verbeuren. Zelfs wil ik toegeven dat er gaven bestaan die ver uitreiken boven de gave van de gezondheid van onze kinderen. Daarmee heb ik niet de geringste moeite. De omgekeerde beweging gaat mij niet af. Vraagt de Heere het offer van de gezondheid van onze kinderen tot behoud van wat wel zijn zal een aankleven van de Heere in benauwde tijden. Wanneer echter die uitdrijving tot gebed en zelfs smeking er slechts is bij de gratie van de bedreiging van de gezondheid van onze kinderen en alleen maar zolang, zijn wij dan toch niet bezig onszelf bij de neus te nemen? Het is voortreffelijk om er principes op na te houden, wij moeten niet de kant op van wat heet een petitio principi. Dat betekent in begrijpelijk taaltje dat wij niet een bewijsgrond maken van wat nog bewijs behoeft. Moeten wij onze eerst geborene geven, de vrucht van onze schoot? Indien de Heere zo'n offer zou wensen, zou Hij het niet hebben gezegd? Het wil me voorkomen dat het moeilijk wordt de bezwaren tegen vaccinatie alle overeind te houden. Tegenstanders trekken terug op een laatste schans. Deze beweging maakt de indruk van éen ietwat wanhopige. Althans wanneer wij de zojuist genoemde consequenties op ons laten inwerken. Wij gaan de musjes te boven. Moeten die musjes evenwel ter aarde vallen terwille van dat wat hun leven te boven gaat? Dat gaat te ver. Zo meent

Chroniqueur

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen