Over de zondag

(2)

Een dubbele lijn:

Mij dunkt, dat er bij het gebod van de sabbat een dubbele lijn is waar te nemen. De lijn wordt eensdeels teruggebogen van de Sinai naar de schepping. Elke rustdag wijst dus terug naar de bedoeling Gods, Die de schepper, wetgever en Koning is. Maar de lijn wordt anderdeels doorgetrokken naar de volheid des tijds en daardoor naar de voleinding der eeuwen. Omgeven door schaduwachtige bepalingen, samenhangend met de gehele dienst der verzoening onder het Oude Verbond klinkt steeds luider de roep om de komst van de grote Wetsvervuller, Die door Zijn arbeid de ware rust, de echte sabbat doet komen. Aanvankelijk vervulde de Heere Zijn inzetting reeds bij de komst van de stammen Israels in Kanaan, het land der ruste. Daar immers zou het volk vrij zijn om de Heere naar Zijn ordeningen te dienen. En in Hebreeën vier duidt de apostolische schrijver dat alles ook heilshistorisch en geestelijk op de komst en het werk van Christus, Die brengt in de ware rust als de meerdere Jozua. Een dubbele lijn dus, terug naar de scheppingsordening en vooruit naar de vervulling in de gebrokenheid van de wereld en het leven door de zonde in het paradijs. Een dubbele lijn ook, als we onderscheiden tussen het wezenlijke, de inzetting van de ene dag als zodanig en de schaduwachtige viering, bestemd voor de oude bedoeling. Daarom: geen hout sprokkelen op de sabbat. Daarom: geen lasten dragen door de poorten van de heilige stad.

Twee grote gevaren:

Wordt door de eeuwen heen de viering van de rustdag bedreigd door twee aan elkaar tegengestelde gevaren, reeds onder het Oude Verbond zijn die aanwezig. Aan de ene kant het gevaar van het zogenaamde libertinisme. Daarmee bedoelen we, dat bij alles wat gedacht, gesproken en gedaan wordt, men uitgaat van het beginsel van het eigen genoegen. Wat men fijn vindt geeft de doorslag ook bij de viering van de rustdag. Wat men zelf graag doet en wat men voor zichzelf nodig acht is regel voor het handelen. De man in Numeri 15 sprokkelt hout, waarom niet, wat zit daar voor kwaad in? De mensen in de dagen van Jeremia en Nehemia en het koninklijk hof vooraan, droegen lasten door de poorten, de aanvoer van etenswaren en genotmiddelen ging door, zonder zich af te vragen: is dat Gode aangenaam?

Het andere gevaar is het zogenaamde formalisme, waarbij de vorm heerst over het wezen. De vorm wordt doel in zichzelf. Aan dit gevaar zijn de Farizeeërs ten prooi gevallen, die sterk negatief van alles niet deden, de sabbat als een verbodsdag slechts zagen en later botsten met... de grote Wetsonderhouder, de Heere Jezus, Die wonderen van genade en barmhartigheid deed op de sabbat. De sabbat is er om de mens, en de mens niet om de sabbat. En de Zaligmaker beroept Zich daarover op het Oude Verbond. Als de wet Gods voor Een heilig en goed en onverbrekelijk is geweest dan wel voor de Heere Jezus. Het is goed om van meet af aan deze beide dodelijke gevaren wel te onderscheiden, die immers nog altijd levensgroot zijn, waarop we nog in later stadium graag terugkomen.

Geen dwang in het Nieuwe Testament:

Tegenover met name de reeds genoemde zevende-dag-adventisten, die de christelijke kerk willekeur verwijten bij de viering van de zondag als rustdag mag er op gewezen worden, dat in het Nieuwe Testament elke dwang wordt afgewezen. Als er een man was, die gepoogd had de wet te onderhouden, was het Paulus wel. Nadat hij evenwel als goddeloze gerechtvaardigd was om niet en de vrijheid in Christus was deelachtig geworden bestrijdt hij met alle mogelijke geoorloofde middelen de dwaalleer, die christenen, gekomen uit het heidendom, wil verplichten de joodse feestdagen, ook die van de sabbat, te onderhouden.

Fel en ironisch haalt hij uit naar hen, zo bijvoorbeeld in Coloss. 2 : 16, als hij elke veroordeling van deze gelovigen, die uit het heidendom afkomstig waren, op grond ook van het stuk van de sabbatten radicaal afwijst. Niet minder scherp is zijn spot en afwijzing in de Galatenbrief, als hij met te wijzen op 'hun onderhouding van dagen en maanden en tijden en jaren' opmerkt 'voor hen te vrezen, dat hij onder hen enigszins tevergeefs gearbeid heeft'. Dat zegt nogal wat. Mogelijk vinden we ook een zinspeling op deze kwestie in Romeinen 14 : 5, waarin de apostel schrijft over 'het waarnemen en achten van de ene dag boven de andere’.

We moeten van hoofdzaken geen bijzaken maken, evenmin omgekeerd. En men moet zeker niet door de achterdeur binnenhalen, wat door de voordeur wordt en werd uitgeworpen. De wettische dienstbaarheid, de ongeestelijke dwang, de hoogmoedige veroordeling heeft al wat kwaad aangericht. Zo licht zoekt men buiten Christus om steunpunten. En wie van Gods kinderen, die aan hun schuld voor de hoge en heilige God werden ontdekt, leed niet aan 'wettische kunsten'. O, dat zoeken van eigengerechtigheid, dat zich opbouwen in wettische vroomheid, die vijandschap tegen vrije en bevrijdende genade is toch zo groot. Ik hoop, dat u ervan weet, ook en meer, dat u ook daarvan verlost werd.

Overigens, daarmee is het laatste woord niet gezegd, van wat de Heere ons in het Nieuwe Testament heeft gegeven. Daarover graag volgende keren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen