Een duidelijk antwoord

In het nummer van 16 juni 11. schreef ik een artikel 'Vrijzinnigen en de Bijbel-eigenlijk niet goed te begrijpen'. Het ging er om, dat het eigenlijk niet goed te begrijpen was dat 'de principieel-vrijzinnigen', blijkens artikelen van dr. P. D. van Roijen in het blad Zwingli, wél met een beroep op 'duidelijke uitspraken van Jezus' opkomen voor de 'heiligheid en onontbindbaarheid van het huwelijk', terwijl zij anderzijds ondanks duidelijke uitspraken van Jezus de Opstanding verwerpen. Gewezen werd op de uitspraak van Jezus: 'Ik ben de Opstanding en het Leven. Die in Mij gelooft zal leven al ware hij gestorven'. De enige mogelijkheid om tot zo'n verschillend bijbelgebruik te komen is - zo stelden we - dat 'datgene wat in de Schrift verstandelijk te doorzien is (zo dus b.v. de institutie van het huwelijk) aanvaard wordt en wat niet te begrijpen is terzijde wordt gelaten, in dit geval dus de Opstanding'. We stelden deze mogelijkheid vragenderwijs en eindigden met de vraag welke betekenis het woord geloof dan nog mag hebben.

Reactie van dr. van Roijen

In het juli/augustus nummer van Zwingli reageerde dr. Van Roijen op één en ander. Zijn antwoord is even duidelijk als onthullend. We laten het hier volgen.

Laat ik vooropstellen, dat ik het artikel van ir. Van der Graaf op hoge prijs stel. Hij heeft aan het streven van ons blad alle recht laten wedervaren en zijn bezwaren tegen ons betoog zijn volkomen logisch tegen de achtergrond van zijn bijbelvisie.

Mijn antwoord kan kort zijn, omdat ir. Van der Graaf aan het slot van zijn artikel het antwoord reeds in vraagvorm gegeven heeft. Inderdaad: als principieel-vrijzinnigen aanvaarden wij wat in de Schrift verstandelijk te doorzien is en wij laten terzijde wat wij niet begrijpen. Doch hier moet iets aan toegevoegd worden, nl. dat wij niet alles terzijde laten wat wij niet begrijpen en niet alles aanvaarden wat wij met ons verstand kunnen doorzien. Wanneer Job getuigt van de grootheid en ondoorgrondelijkheid van God, dan is deze God niet alleen voor Job, maar ook voor ons onbegrijpelijk. Het getuigenis van Job aanvaarden wij. De uitspraken van Jezus over de heiligheid en onontbindbaarheid van het huwelijk aanvaarden wij niet zozeer, omdat deze uitspraken verstandelijk te doorzien zijn, maar omdat wij het eens zijn met deze uitspraken. Ons geweten zegt 'ja' op deze uitspraken. Waar het dus om draait is de vraag: kan ik het met deze of gene uitspraak van de Bijbel al dan niet eens zijn?

Wij toesten uitspraken van de bijbel telkens weer aan eigen inzicht en geweten. Dat eigen inzicht en geweten wel eens te kort schieten, zien wij in. Ondanks de beperktheid en de gebrekkigheid van het eigen oordeel kennen wij evenwel geen gezaghebbende instantie, aan welke wij meer gezag zouden durven toe te kennen.

Aangezien de Bijbel een oud boek is, beseffen wij ook, dat er veel studie nodig is, om te verstaan wat de bijbelschrijvers bedoeld hebben. Daarom staat het wetenschappelijk bijbelonderzoek bij ons in hoge eer. Verder beseffen, wij, dat alle geleerdheid nog niet toereikend is, om tot een verantwoorde beoordeling te komen. Eigen levenservaring, de groei van eigen religieus besef en zovele anuere factoren spelen een rol bij het vormen van een redelijk en zedelijk verantwoord oordeel.

Tegenover het gezag van. Bijbel- en Kerkleer stellen wij het gezag van ons eigen oordeel, omdat wij aan dit eigen oordeel - hoe gebrekkig ook - voorrang verlenen. Vandaar de schijnbare inconsequentie, dat wij enerzijds de opstanding verwerpen en anderzijds Jezus' visie op het huwelijk onderschrijven. De Génestet omschreef onze positie alsvolgt: Op des Geestes brede, diepe stromen Drijven, zwerven, zoeken, lijden wij; Nachten dalen, hoge waat'ren komen... En - wij zijn zo rustig niet als gij!’

Kort commentaar

In enkele punten willen we nog op dit geschrevene reageren.

1. Vrijzinnigen aanvaarden uit de Bijbel waar hun geweten 'ja' op zegt, ze aanvaarden datgene waar ze het mee eens zijn. Zij hebben dus een subjectief bepaalde godsdienst, die geen objectieve Waarheid kent. De belijdenis der kerk kent óók het subjectieve, namelijk in die zin dat de Bijbel voor waar gehouden wordt, niet zozeer omdat de Kerk dat doet 'maar omdat de Heilige Geest getuigenis geeft in onze harten'. Maar dat geldt dan wel voor 'al wat daarin begrepen is'. En waarom? , omdat de Schriften van God zijn.

2. Als vrijzinnigen wél de ondoorgrondelijkheid van God beseffen, die zij ook zeggen niet te begrijpen, waarom vallen zij dan niet voor het mysterie van de Opstanding? Wat mag die ondoorgrondelijkheid van God dan te betekenen hebben voor het geloof? Waarom laat men God enerzijds God en waarom doet men dit niet t.a.v. Zijn daden in Christus, in Kruis en Opstanding.

3. Vrijzinnigen belijden met de Génestet niet zo rustig te zijn als gij, kennelijk als diegenen, 'die het houden bij het gezag van de Godsopenbaring in de Schriften. Alsof dat alléén maar rust is. Dan kennen de vrijzinnigen niet het onrustig zijn voor God in het besef van onze schuld voor God, als de Schrift ons veroordeelt in onze zondige daden niet alleen, maar ook in ons schuldig zijn. Maar dan is er inderdaad óók het moment van rust in de zin, waarin Augustinus het verwoordde: onrustig is ons hart totdat het rust vindt in U o God. En die rust staat niet los van het geloof in de objectieve Waarheid van de Schriften, die ons Gods daden van verzoening en verlossing aan het licht brengen. Daarom denk ik dat Paulus tegen de principieel-vrijzinnigen zou zeggen wat hij tegen koning Agrippa zei: 'Ik wenste wel van God dat, én bijna én geheel, niet alleen gij maar allen die mij heden horen, zodanigen werden, gelijk als ik ben.' Dat zegt hij nadat hij getuigenis gegeven heeft van zijn bekering op de weg van Damascus, een getuigenis van zijn ter aarde vallen en opgericht worden, van schuld en vergeving. In datzelfde gedeelte zegt Paulus: 'Wat? Wordt het bij ulieden onmogelijk geoordeeld dat God de doden opwekt? ’

Wij geloven dat dit alles waar is. Ons geweten zegt ja ook op deze uitspraken. Liever: de Heilige Geest geeft getuigenis ervan in de harten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen