De vrucht des Geestes (3)

Telkens anders

Zo vaak ontmoeten we mensen, die willen weten waar ze met de Bijbel aan toe zijn. Duidelijk willen ze weten, wat ze moeten doen en laten. Wat zou het, volgens hen, heerlijk zijn als er voor iedereen in elke situatie en op elk tijdstip een vaste regel was. Reeds in het eerste artikel wees ik de casuïstiek af. Van het woord Gods en van het evangelie van vrije genade kunnen en mogen we geen nieuwe wet maken. Maar bovendien moeten we ook niet vergeten, dat ieder mens een eigen persoonlijkheid heeft. Niemand reageert onder gelijke omstandigheden op gelijke wijze. Ook niemand van degenen, die de Heere vrezen. En daarbij komt nog dit, dat de situatie waarin we geplaatst worden ook steeds wisselend is, ook bij alle uiterlijke gelijkenis en overeenkomsten. Casuïstiek, waarbij men probeert alle gevallen in een absoluut geldende regel onder te brengen, botst met de praktijk van het leven, dat nooit in een vaste regeling te vangen is. En we kunnen immers ook nooit alles vooruit bezien. De Heere leert ons, dat we ge^n moment de beschikking over ons leven hebben, en dat Hij alles regeert. Hij leert Zijn volk niet lijdelijk maar wel lijdzaam te zijn.

Een dubbel gevaar

Nu kan men zowel naar de ene als naar de andere kant uitglijden en ontsporen. We zeggen immers dat er een spanning bestaat tussen het stellen van vaste regels en de praktijk van het leven, die wisselend is. Leert de Heere zijn volk te wandelen in de weg van Zijn geboden, dan moeten we er toch wel voor oppassen, dat we niet uit een voor-ingenomenheid tot de Schrift gaan. Er zijn mensen die er op uit zijn om hun standpunt, hun weg, hun toestand als echt en voor God geldend gestaafd te zien en te horen uit de Bijbel. Gebeurt dat niet, dan heeft de spreker ongelijk of de betreffende dominee niet goed gepreekt. Zij weten zelf van te voren al hoe de Heere erover denkt, hoe de Schrift spreekt, maar ze wensen dat in het openbaar bevestigd te zien. Het kan zijn dat genade hun vreemd is, het kan ook zijn dat er onder die mensen kinderen Gods zijn die met zichzelf de hoogte zijn ingegaan en tijdelijk leven uit hun ondervindingen. O wat is voortdurend nodig de bede: 'zend Uw licht en waarheid, dat die mij geleiden.' Nogal eens vinden we hier een wettische benadering van de Bijbel.

Aan de andere kant moet ik ook waarschuwen voor het gevaar van een eenzijdige en over­ dreven nadruk op de persoonlijke vrijheid van beslissing, die ten koste kan gaan van wat de Heere in Zijn Woord leert. In dit laatste gaval benadrukt men bijvoorbeeld, dat Paulus de verschillende gemeenten zonder regels en voorschriften zou hebben gepoogd te stichten, en als zou hij alleen maar een beroep hebben gedaan op de liefde en de geest van vrijheid en verdraagzaamheid. De christenen moesten, eenmaal tot geloof gekomen, het verder zelf maar uitzoeken. Neen, ons verstand is verduisterd, ons geweten ontspoord en ons hart is verdorven; vanuit zichzelf weet de mens niet welke weg hij moet gaan, al denkt hij beslist van wel. Er is een vrijheid, die voert tot ongebondenheid, grenzeloze zelfoverschatting. Er is een heilige eenheid van het Woord Gods en de leiding van de Heilige Geest.

Woord en Geest

Zo vaak - en ook zo graag? - zingen wij biddend: 'Heere maak mij (ons) Uwe wegen door Uw Woord en Geest bekend.' Het Woord Gods gaat in onze levens werkelijkheid door de Heilige Geest. Aan de andere kant werkt de Heilige Geest nooit buiten het Woord om. Het Woord Gods staat boven alle menselijke lezingen en opvattingen en de Heere heeft ons in de profetische en apostolische geschriften Zijn betrouwbaar getuigenis gegeven. Dat onderwijst ons onbedriegelijk ook in de wegen, die de Heere ons voorstelt wat betreft ons ethisch handelen. God zegt niet vandaag 'ja' en morgen 'neen'. Het getuigenis van de Schrift is een. In dat opzicht blijkt onder ons mensen de natuur nog wel eens sterker dan de leer te zijn. Terwijl Rome in de loop der eeuwen een casuïstisch stelsel van regels en voorschriften heeft opgebouwd in de vorm van pauselijke decreten en kerkelijke leeruitspraken, is het wonderlijk dat allerlei tegemoetkomingen en verzachtende bepalingen zijn opgesteld. Hoe anders leert de Heere ons in de Schrift. De reformatoren hebben de eenheid 'Woord en Geest' ook tegenover de wederdopers, de mensen van het 'inwendig licht' krachtig beleden. Afgaan op rechtstreekse ingevingen in de ziel als Geestesopenbaringen is vleselijk, zo gevaarlijk en zo vreselijk, zo vol van eigen meningen en wensen. Wie de Geest losmaakt van het Woord komt onherroepelijk tot dweperij en geestdrijverij. Leuzen als: 'Gods kinderen zondigen niet', 'hoe meer zonde des te meer genade'. 'Mijn vlees begeert uw vlees' zijn evenzovele gruwelijke dwalingen. De bijbel is waarlijk geen 'bij-bel', een bel of klepel, die erbij bungelt, maar Woord van God. En de Heilige Geest doet het Woord levend en krachtig zijn en openbaart wat Hem welbehagelijk is en bewerkt het hart ertoe. Daarom kunnen we er ook niet mee instemmen als gezegd wordt dat de situatie van een bepaald moment beslissend is voor wat we doen en laten. De christen Iaat zich niet leiden door 'das Gebot der Stunde', door wat de situatie gebiedt, maar door wat de Heere in Zijn Woord door Zijn Geest zegt. En dat is niet afgetrokken, mistig, willekeurig, maar concreet, heilzaam en nodig.

De bede

Bij het woord bede denken we in deze dagen heel sterk aan de troonrede, maar hoe nodig en godvruchtig is de bede: 'leer mij O God van zaligheden mijn leven in Uw dienst besteden.' Deze bede uit de rechte gezindheid achter het' ethisch handelen. Zonder deze bede is er geen vrucht des Geestes.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen