Vrede in 1978?

De redactie van dit kerkblad vroeg mij om enkele feiten en gedachten op een rijtje te zetten, nu in de laatste week van september in den lande en in de kerken veel aandacht wordt besteed aan de problemen van oorlog en vrede. Ik ben legerpredikant bij het Korps Commando Troepen in Roosendaal, zelf ook para-commando. Als zodanig kijk ik wellicht toch wat anders aan tegen deze problematiek dan de meeste predikanten. Ik heb immers dagelijks te maken met de 'maten' die bij een eventueel uitbreken van oorlog ingezet zullen worden in het gebied van de vijand.

Feiten

Om de lezers in staat te stellen zelf een oordeel te vormen, in ieder geval thuis .te raken in de geweldige problemen, die hier speleü geef ik eerst enkele feiten. Meestal zijn ze wel bekend, maar verdringen we ze naar de achtergrond, omdat we ze eigenlijk niet onder ogen willen zien.

Wapenwedloop

Sinds het ontstaan van twee machtsblokken: Oost en West, is er een krankzinnige wapenwedloop ontstaan. Tegenover de dreigende dictaroriale overheersing van een communistische dictatuur vanuit een uitgesproken marxistische 'leer', die wereldwijd de stucturen van de samenleving met geweld wil veranderen, vormt zich het Nato-bondgenoodschap van vrije westerse landen, ter verdediging van de democratische vrijheden. Daartegenover organiseert het oosten zich in het Warschauw-pact. Sinds die tijd probeert elk blok steeds weer een passend antwoord te-vinden op de vermeerdering van wapens en vuurkracht in het andere blok. Het bedrag dat aan deze wapenwedloop in de wereld wordt uitgegeven is onvoorstelbaar groot. Het militair industriële complex is in de economische verhoudingen in de wereld niet meer weg te denken. Hierbij moet duidelijk gesteld worden, dat de Nato principieel hieraan slechts meedoet, voorzover het nodig is om de veiligheid en de verdediging van de bondgenoten te garanderen. Dat houdt dit in dat, wat de gewone wapens betreft, men volstaan kan met éénderde van de kracht, die de andere kant in het veld heeft staan. Het is een regel in de krijgskunde dat men om met succes te kunnen aanvallen, drie maalzo sterk moet zijn als de tegenstander.

Omwenteling in vernietigingskracht

De uitvinding van de atoombom heeft een totaal nieuwe toestand in het vraagstuk van oorlog en vrede geschapen. De vernietingingskracht en de blijvende rampzalige gevolgen door de alle léven dodende straling, die eeuwen aktief blijft, zijn zo onvoorstelbaar groot, dat de gedachten over de toelaatbaarheid van wapengeweld, zoals die ook in de kerken hebben geleefd wel herzien moeten worden.

Evenwicht van verschriltking

In de wapenwedloop is het nu zover gekomen dat men elkaar in een dodelijke dreiging pat heeft gezet. Aan weerzijden zijn er zoveel atomaire bommen en raketten dat men de tegenstander nooit in één klap kan uitschakelen. Aan weerszijden is men in staat altijd nog terug te slaan. En deze terugslag is zodanig, dat de grote bevolkingscentra van de tegenstander zullen worden vernietigd. Constant zijn genoeg bewegende afvuurinrichtingen in de lucht en onder de zeespiegel met raketten op scherp, die zelf hun geprogrammeerde doelen, - de bevolkingscentra, - zonder vooraf vernietigd te kunnen worden, opzoeken, dat deze mogelijkheid om vernietigend voor de vijand op een atomaire aanval te kunnen antwoorden, altijd aanwezig is. Wat dat betreft leven we constant met een vernietigingskracht rondom ons, die erger is dan een vulkaan. Aanvallen staat gelijk met zelfmoord.

Over-kill

Over-kill is de engelse term voor de toestand die daardoor geschapen is. Als elk van beide

partijen alles wat gereed staat aan strategische wapens zoals de atoomwapens worden genoemd, vanuit de ondergrondse afvuurinrichtingen, vanuit de vliegende forten en vanuit de duikboten zouden afschieten, dan kan alle leven op aarde altijd meer dan 80 maal totaal worden uitgeroeid. De mens is door zijn vergevorderde technologische kennis nu in staat Gods schepping totaal op aarde te vernietigen.

Besprekingen

Deze miljarden verslindende en voor de hele mensheid uiterst gevaarlijke patstelling, waarin men elkaar heeft gemanoevreerd, heeft geleid tot besprekingen tussen vertegenwoordigers van beide machtsblokken. Genoemd mogen worden de besprekingen tot vermindering van de strategische wapenen: de SALT. Verder de besprekingen om wederzijds evenwichtig de wapenvoorraad te verminderen, de MBFR congressen. Een feit is dat de wapenwedloop toch doorgaat.

Neutronengranaat

Een nieuw element in dit geheel is de mogelijkheid om een granaat te" ontwikkelen, die ^werkt op de ontketening van krachten door atoomsplitsing, maar die niet de grootscheeps verwoestende krachten ontketent door een verschrikkelijke drukgolf en hittestraling, maar wel een intensere, hoewel onzichtbare, toch door alle materiaal heendringende dodelijke straling, die alle biologisch leven doodt. Een 'gewone' atoombom op Rotterdam zou in Waddinxveen de huizen omverwerpen en in brand steken en de inwoners overdekken met brandwonden en alles radioaktief besmetten. Een neutronengranaat op de haveninstallaties van Rotterdam zou alleen in een straal van 5 kilometer voor alle leven dodelijk zijn en slechts drie weken radioaktiviteit in dat gebied veroorzaken.

De behoefde aan een dergelijk wapen is voortgekomen uit het feit dat de concentraties tanks van het Warschauw-pact aan de oostzijde van het ijzeren gordijn, die ingericht zijn om te opereren in radioaktief besmet terrein, dermate groot geworden zijn, dat duidelijk is, dat bij een aanval de eerste golf nog wel, zij het met grote verliezen desorganisatie door de gasaanvallen en artillerie bombardementen, wellicht zal kunnen worden weerstaan, maar dat de gereedstaande tweede golf reserves zal kunnen doorstoten tot o.a. de Noordzee. Om aan deze reële dreiging het hoofd te kunnen bieden is gezocht naar een middel dat, in het vijandelijk gebied, ingezet kan worden om die tweede golf van te voren uit te schakelen. Een middel dat beperkt en gericht alleen zijn uitwerking heeft op de in het achterland klaar staande tankconcentraties. Dit om te voorkomen dat de Nato bij een doorstoten van de Warschauwpact-troepen naar Westeuropees gebied genoodzaakt zal zijn om het strategische atoomwapen daar in te zetten' orh de oprukkende vijand daar te stoppen. Met alle desastreuze gevolgen van dien, ook in ons eigen land.

Wie de neutronengranaat dan ook verwerpt, moet zo reeël zijn om de begroting van defensie ter wille van voldoende veiligheid te verdubbelen om een slagvaardig antwoord mogelijk te maken op de snel toenemende aanvalskracht van het oosten''uit. Momenteel staan onze eigen jongens daar met ontoereikend materiaal en aantal.

Onze eigen jongens

Ook uit onze kring zullen een aantal dienstplichtigen of beroepsmilitairen gelegerd zijn in het oosten van West-Duitsland. Zij behoren tot een nederlandse brigade, die daar gehuisvest is in drie duitse legerplaatsen. Zij zijn onderdeel van het eerste legerkorps, dat in Natoverband een deel van de verdediging tegen de aanvallen vanover het ijzerengordijn tot taak heeft. Bij het ingaan van een bepaalde alarmfase, zullen alle parate troepen van het nederlandse legerkorps zich daarheen verplaatsen. Uwzoonof neef kan daarbij zijn. Hij moet met de hem dan ter beschikking staande middelen de aanvalsgolven uit het oosten tegenhouden of vertragen. De laatste twee weken van september wordt daarin grootscheeps geoefend. Saxon-drive heet de oefening. Zondag 24 september leidde ik een kerkdienst f e velde voor onze eigen jongens en de waarnemer-verkenners van de natopartners met een veeltalige preek.

Standpunten

Onder de mensen wordt op deze zaak verschillend gereageerd. Grof samengevat komen de standpunten neer op drie grote groepen.

Geen standpunt

Zeer velen staan nauwelijks stil bij bovengenoemde feiten. Zij leven er langs en overheen. Het interesseert hen niet zoveel. Zij genieten de vrijheid en rijkdom van onze samenleving zonder te beseffen waar de veiligheid van het bestaan mede aan te danken is. Ja, Jan Soldaat wordt veelal veracht.

Totale eenzijdige ontwapening

Er zijn mensen, waaronder veel ernstige christenen, die de overtuiging hebben dat alle geweld uit de boze is. Zij dringen aan op totale ontwapening, desnoods eenzijdig. De dienstplichtigen raden zij aan dienst te weigeren. De beroepsmilitairen zijn misdadigers, op zijn minst geen christen. In onze vrije democratische samenleving is het een recht voor iedere burger om dienst te weigeren en vervangende dienst te doen. Wij hebben respect voor echte gewetensbezwaren. We moeten ons echter wel realiseren dat dit alleen mogelijk is zolang het schild van onze defensie het houdt. Dus dank zij het feit, dat anderen wel hun dienstplicht vervullen en vuile handen halen. Willen deze mensen ook de consekwenties onder ogen zien? Bijv. de toestand zoals die in Oost-Duitsland, Polen en Tsjechoslowakije is. Met o.a. een dienstplicht van 3 jaar in een leger dat een doel voorstaat waar je zelf niet achter kunt staan en waar met gewetensbezwaren geen rekening wordt gehouden. Om over respect voor mensenrechten en godsdienstvrijheid-maar te zwijgen. Toch willen we door dit standpunt ons geweten laten scherpen, omdat geweld en doodslag uit de boze blijft.

De kernwapens weg

Er zijn mensen die wel de gewone oorlogsvoering als een noodzakelijk kwaad onder ogen willen zien, gezien het nog grotere kwaad dat we over ons halen als we de defensie verwaarlozen. Zij zijn echter tegen het hebben en gebruiken van kernwapens, omdat bij een grootscheeps gebruik tegen elkaar de gehele aarde of een deel van de schepping van God onherstelbaar vernietigd zal worden. Zij pleiten ervoor de kernwapens uit de wereld te helpen.

De vraag is of dat mogelijk is. Al zouden in west én oost, noord én zuid alle voorraden kernwapens in de diepte van de oceaan of de oneindigheid van het heelal gedumpt worden, de kennis nieuwe te maken blijft. Het boze in de mens ook. Het machtsstreven blijft de mens eigen. Het vacuum zal een te grote verleiding blijken. Wie het eerst in dit vacuum een nieuw kernwapen zou maken zou de rest van de wereld kunnen terroriseren en chanteren bij het leven. Deze mensen onderschatten de werkelijkheid van het zondige in de mens. Het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV) voegt aan de slagzin: 'Help de kernwapens de wereld uit' toe: 'Om te beginnen uit Nederland.’

Stel dat dat poHtiek haalbaar zou zijn, hoe wordt dan dé toestand? Het Nederlandse volk geniet de voordelen en vrijheden van de democratische rechtstaat, dank zij het atoomschild dat de omringende Nato-partners wél staande houden.

Defensie nog steeds noodzakelijk

Naast deze standpunten, staat dat van de meerderheid van ons volk, die vindt dat defensie in Natoverband nog altijd noodzakelijk is. Soldaatje spelen en oorlogje voeren is er vandaag niet meer bij. Het is dure en bittere ernst. Wie een leger op de been wil houden louter om het plezier van liet leger zelf, zit er goed naast. Drie punten moeten we nooit vergeten:1) De wapenwedloop is een krankzinnige spiraal, waarvan we niet weten waar die eindigt. 2) De kernoorlog is een aanslag op de fundamenten van de schepping van God. 3) Dodelijk geweld is strijdig met Gods liefdegebod. Deze drie punten moeten ons aanzetten om met alle kracht te trachten door gesprek en samenleven de spanningen en dreiging, die volken op elkaar uitoefenen en die tot oorlog kunnen leiden, te verminderen en weg te nemen.

Zolang het echter nog niet mogelijk is om wederzijds evenwichtig de wapenkracht te verminderen, is er helaas geen andere mogelijkheid om de veiligheid van het bestaan te garanderen dan het handhaven van het evenwicht van verschrikking. Trouwens, vanuit het functioneren van dit evenwicht is ook het met elkaar spreken over ontwapening klemmender en dringender voor elk van beide partijen. Wordt het evenwicht verstoord dan hoeft de sterkste partij niet meer te praten. Zolang het evenwicht bestaat heeft het geen enkele zin om aan te vallen, want dat staat gelijk met zelfmoord.

Bezinning

Deze toestand roept ons tot ernstige bezinning. Is het dus zover met de mensheid gekomen sinds de val uit het paradijs, dat we alleen onder de druk, ja, de chantage en terreur van de mogelijke wederzijdse totale uitroeiing vrede kunnen hebben?

Dit schreeuwt om een andere vrede. De vrede van het Koninkrijk van onze Heere Jezus, de Vredevorst. Daarin is de liefde de dragende kracht en zijn vrees en angst uitgesloten. Daar zullen we te beginnen bij onszelf op aan moeten sturen. Dat betekent een dagelijkse ommekeer.

Met de werkelijkheid van het heden hebben we echter nuchter rekening te houden. Want de bijbel leert ons al dat het hart van de mens boos is. Bij deze waarheid hoeven we ons niet fatalistisch neer te leggen. Integendeel. Om de boosheid te keren moeten we steeds weer bij onszelf beginnen. En vervolgens zijn we geroepen te doen wat in ons vermogen is en gebruik te maken van de middelen die voorhanden zijn om de samenballing van groot kwaad voor de mensheid te keren. De krijgsmacht die wij op de been houden mag en kan nog steeds een van die middelen zijn. Dienstplicht vervullen of beroepsmilitair zijn is werkelijk niet strijdig met wat Christus van ons

vraagt. In tegendeel het kan zelfs als een roeping om Christus' wil beleefd worden.

Voorbede

Tenslotte wil ik de gemeenten opwekken dringender in de voorbede te gedenken de militairen met de vraag dat ze als goed christen in dit leger zullen dienen en waken tegen de verdemonisering van de krijgsmacht. Te gelijkertijd bidden we des te vuriger, ziende de tekenen der tijden, dat de tijd spoedig zal aanbreken dat er geen legers meer nodig zullen zijn, omdat de Vredevorst wedergekomen is.

Ds. C. Baas, legerpredikant

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen