Kerk in beroering

In eea brief, die het moderamen van de hervormde synode dezer dagen heeft gezonden aan Philip Potter, secretaris-generaal van de Wereldraad van Kerken inzake de gift aan het Patriottisch Front in Rhodesië, wordt gesproken over 'een golf van anti-wereldraadssentimenten, die ons thans overspoelt'. Het is inderdaad overduidelijk, dat onze kerk in grote beroering is om deze kwestie. Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond publiceerde een Open Brief, waarin werd opgeroepen met de Wereldraad te breken. De Confessionele Vereniging kwam eveneens met een brief. Al wil men er geen twijfel over laten bestaan, dat de blanke minderheidsregimes in Zuidelijk Afrika een eind moeten nemen, over deze gift is men 'onthutst' (de tekst van de brief vindt men elders in ons blad). Diverse classicale vergaderingen hebben hun verontrusting en afkeuring bij de synode kenbaar gemaakt. De classicale vergaderingen van Harderwijk en Heusden riepen op met de Wereldraad te breken. De classicale vergaderingen van Dordrecht en Zwolle hebben scherp geprotesteerd, waarbij Dordrecht opriep aan te dringen op opheffing van het anti-racisme fonds. En tenslotte hebben in diverse bladen grote advertenties gestaan, waarin een kleine honderd predikanten en anderen, uit de kring van hoofdzakelijk de Gereformeerde Bond en de Confessionele Vereniging de hervormde lidmaten oproepen zich tot hun kerkeraad te richten met een brief, waarvan een model in de advertentie stond en waarin de kerkeraden wordt verzocht zich over deze zaak tot de synode te richten.

Partijganger

In het Hervormd Weekblad van de Confessionele Vereniging las ik een stuk, dat overgenomen was uit het Friesch Dagblad. Daarin stond, dat de Wereldraad van Kerken met diens steun aan het Patriottisch Front partijganger is geworden. Terecht wordt afschuw uitgesproken over alle geweld, ook het geweld dat 'van dje andere kant' wordt uitgeoefend. M^ar de Wereldraad heeft met zijn steun aan de terreurbeweging in Rhodesië, waarvan een vleugel 'gegarandeerd openlijk marxistisch is' zich gekeerd tegen de tijdelijke regering, waarin premier Smith samenwerkt met drie gematigde zwarte leiders. Een van de leiders van het Front streeft dogmatisch marxisme na, • en - zo zegt het Friesch Dagblad - 'een marxistische oplossing heeft nog nooit ergens ter wereld een menselijk en christelijk leefbare samenleving opgeleverd’.

De Wereldraad partijganger, zó is het stellig! Politiek partijganger die er verantwoordelijk voor zal zijn als er een marxistische regering komt, waarvan wellicht zal gelden, dat deze het volk-zeker de christenen in het volk-met schorpioenen kastijden zal. Daarom blijf ik stellen dat de daad die hier geschied is meer parallellen vertoont met een daad stammend uit de raad der goddelozen dan uit een raad van kerken. Wie daaruit concludeert-zoals Hervormd Nederland, dezer dagen op smalende wijze deed - dat men daarmee al die christenen afschrijft, die met hun kerken tot de Wereldraad behoren, geeft niet bepaald blijk zindelijk te kunnen denken. Deze daad van steun aan het terrorisme als beleidsdaad van het beleidsorgaan van deze Raad, noem ik een goddeloze daad, op generlei wijze waar te maken uit de roeping der kerk. Daar hebben dan juist ook vele kerken en christenen in de raad grote moeite mee. Het feit, dat allerwegen ter wereld kerken en christenen in beweging gekomen zijn en nog komen en in verschillende bewoordingen de weg, die de Wereldraad thans is ingeslagen, verafschuwen maakt toch wel duidelijk, dat allerlei lidkerken en leden in grote nood zijn gekomen. De Duitse Kerken zijn in het geweer gekomen, zo ook het Engelse Werelddiakonaat. Op het moment, dat ik dit schrijf, lees ik weer in mijn krant, dat de Zwitserse Bond van protestantse kerken heeft geprotesteerd, dat de Presbyteriaanse Kerk in Noord Ierland binnenkort een speciale synodezitting houdt over de vraag of men zich terug zal trekken uit de Wereldraad, dat de oecumenische raad van kerken in Oostenrijk meent, dat de steun aan het Patriottisch Front een bedenkelijke zaak is en dat de Presbyteriaanse Kerk in Zuid Afrika haar contributie aan de WeYeldraad voorlopig niet meer betaalt. En Hervormd Nederland maar smalen! Schrijft Hervormd Nederland nu al die kerken en groepen en personen af, die over deze zaak in grote nood zijn?

’Goede politiek’

Welnu, om daarop door te gaan. Hervormd Nederland, dat een blad zou moeten zijn voor de héle Hervormde Kerk maar dat de communicatie met het orthodoxe deel van de kerk al lang verloren heeft, maakt wel héél duidelijk waar het staat. De Wereldraad voert een goede politiek, zo wordt gezegd. De Wereldraad voert dus politiek! En dr. B. Sjollema - directeur van het fonds ter bestrijding van het racisme-heeft intussen gezegd, dat de Wereldraad in ziji^politieke keus handelt volgens de normen van de Verenigde Naties. Hier sluit de kring zich volkomen. Immer hebben kritici van de Wereldraad gezegd, dat vergaderingen en beslissingen van de Wereldraad veel parallellen vertonen met die van de Verenigde Naties. Nu vereenzelvigt Sjollema de politiek van de Wereldraad zelf met die van de Verenigde Naties. Ongelukkiger kan het al niet. Zijn de Verenigde Naties nu inderdaad voor de kerk de norm waarmee alles staat of valt? Als men zo niet de verpolitiekte kerk ten top heeft. Maar Hervormd Nederland weet zeker dat deze politiek (van de kerk!) een goede is. Het is kennelijk een goede politiek als men bezig is een beweging, die streeft naar een marxistisch eenpartijenstelsel in het zadel te helpen en daarvoor geld geeft, waarmee expliciet of impliciet de wapens kunnen worden gekocht, waarmee onschuldige burgers en dienaren van het evangelie worden gedood. Is dat goede politiek of is dat goddeloos?

’Bange vraag’

De eindredactuer van Hervormd Nederland, de heer B. van Duijn, stelt in een redactioneel commentaar op de Open Brief van de Gereformeerde Bond een 'bange vraag', namelijk 'in hoeverre we het als lidmaten van één en dezelfde kerk nog over dezelfde God en hetzelfde evangelie hebben'. Zo'p vraag doet wel wat Vreemd aan in een blad, waar men immer (naar bepaalde kanten) erg ruim is als het gaat om 'hetzelfde evangelie'. Gemakkelijk haalt men de wereldgodsdiensten in de kring en het marxisme heeft toch ook veel goede kanten en allerlei linkse actiegroepen krijgen altijd veel aandacht. Maar naar de kant van de gereformeerden in eigen kerk wordt opeens deze geladen vraag gesteld: 'gaat het nog om hetzelfde evangelie? ' Maar misschien vallen hier ook inderdaad de beslissingen. Ik herinner me, dat ds. G. Boer vele jaren geleden dezelfde vraag heeft gesteld. Laat mij dan hier ook maar duidelijk stellen, d4t ik bij regelmatige lezing van Hervormd Nederland (o ja, een redactioneel goed opgemaakte krant), de bijbelse religie, de religie van de belijdenis ook, met alle consequenties daarvan voor de ethische en maatschappelijke vragen ten enenmale mis. Hervormd Nederland is gewoon een linkse politieke krant, waarop duizenden dan ook al lang afgehaakt hebben in de loop der jaren. Vraagt van Duijn of we het nog over hetzelfde evangelie hebben dai} zeg ik dat het qua' uitwerking en toepassing kennelijk zonneklaar is, dat die vraag met 'neen' beantwoord moet worden. We bereiken elkaar óok niet meer. Hervormd Nederland komt niet veel verder meer dan schampscheuten in de^ richting van de Gereformeerde Bond en dan vooral als het gaat om een zaak als deze. Voor alles wat vanuit de Gereformeerde bond gegeven wordt aan bezinning op de vragen van geloof en belijden, in publicaties en conferenties is dan door de jaren heen kennelijk geen enkele belangstelling. De rechterflank van de Hervormde Kerk is de grote afwezige en men koestert zich in eigen ghettotaal en selectieve verontwaardiging. Wat de betekenis van Hervormd is in de naam laat zich nog slechts raden. Is het wonder dat, als elke confessionele betrokkenheid in zo'n blad ontbreekt, we ook grote argwaan hebben t.o.v. allerlei politieke stellingnamen?

Op onze hoede

Intussen is het goed om terzake van deze hele problematiek nog op één ding te wijzen. Het is geen verheugende zaak als een kerk zó in beroering is als thans het geval is. Toch is het een goede zaak dat er beweging komt, ook onder de gemeenteleden, in dit soort zaken, waarin het gaat omzijn of niet-zijn van de kerk in de wereld. Maar het zou een schromelijke vergissing zijn als we dachten, dat het slechts gaat om de zaak van het Patriottisch Front. Dit is thans een gemakkelijk herkenbare kwestie, waarom mensen nu warm kunnen lopen. Maar we zullen wel moeten beseffen, dat wat hier aan de orde is een toespitsing is van een koers, die door de Wereldraad al jarenlang gevolgd wordt en waarachter een theologie zit, die zich het ene moment aandient als theologie van de revolutie en dan weer als theologie van de bevrijding. En dan gaat het om het gehéél van het bijbels belijden terzake van verzoening, opstanding, rechtvaardiging en heiliging. En hier al vallen de grote beslissingen. Daaroin is te hopen, dat we niet terecht komen in alleen maar emotionele toestanden vanwege steun aan een bepaalde terreurbeweging maar dat we ook de geesten gaan onderkennen, die de kerk fundamenteel verdelen terzake van het verstaan van het evangelie. Anders is het gevaar levensgroot aanwezig dat allerlei mensen in deze kwestie gemene zaak maken vanuit > een reactionair gevoelen, terwijl men inzake de vragen van geloof en (gereformeerd) belij-/ den geen enkele verwantschap heeft. Want in dat opzicht is de vraag in Hervormd Nederland toch wel een vraag om over na te' denken. Wordt de kerk een verpolitiekte kerk met

anti-christelijke trekken of zal zij zijn en blijven hoedster van het geheimenis van Gods opzoekende liefde voor verloren mensen, die mensen met liefde en bewogenheid in de wereld doet staan om andere geestelijk en sociaal te helpen? Hier vallen naar twee kanten vanuit het gereformeerd belijden beslissingen, kort gezegd naar marxistische theologieën met de praktische consequentie daarvan én naar reactionaire kant.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen