Weersproken teken

In 1934 verscheen een boek van J.H. Gunning J.Hz., tóen emerituspredikant te Amsterdam, onder de titel 'De morgenstond nadert'; 'een troostboek voor christenen in den avond des levens', naar de ondertitel zegt; In dat boek zegt hij van Simeon: in een kring van stillen in den lande hield Simeon de hoop op de komende Messias wakker.' Treffend gezegd. Terwijl Schriftgeleerden zich uitputten in wijsheden, farizeeën 'de nauwgezetste secte' (Hand. 26 : 5) van het Jodendom vormden, met uitlegging van de wet in zeer strikte zin, terwijl tollenaars collaboreerden met de Romeinen en keizer Augustus er het zijn van dacht, gloorde bij enkele stillen in den lande de hoop. En uitgerekend deze Simeon zegt van het Kind, waarop hij Zijn leven lang gewacht heeft: eze wordt gezet tot een val en opstanding van velen in Israël en tot een teken dat weersproken zal worden. Wat Simeon profetisch zegt is in feite zijn eigen levenservaring al. De verwachting was al reeds een zaak van enkele stillen geworden.

Realiteit

Het is eigenlijk merkwaardig, dat kerst werelds gezien tot zo'n zoetelijk feest is geworden. Al van meet af aan blijkt dat de kribbe uit hetzelfde hout gesneden is als het kruis. Dat het kind in de kribbe tot een val en een opstan­ ding is van velen, n.b. in Israël. Hij is gekomen tot het Zijne maar de zijnen hebben hem niet aangenomen. Slechts wie hem aannamen kregen macht om kinderen Gods te worden. Het is allemaal niet zo' zoetelijk, er vallen radicale beslissingen. Maria sprak al voor de geboorte over Zijn arm, die krachtig werk deed: hoogmoedigen verstrooit en nederigen verhoogt. Zacharias spreekt over de verlossing van de vijanden. En Simeon spreekt van het zwaard, dat door Maria' s ziel zal gaan. Dat het bittere ernst is leert de kindermoord van Bethlehem al spoedig.

Een weersproken teken, zo ligt het door de evangeliën heen verklaard. Voor tekstplaatjes ten behoeve van de zondagscholen is een liefelijk tafereel als de spijziging der duizenden geliefkoosde stof. Maar waar zijn de plaatjes uit de tekst uit Johannes zes (waarin immers de wonderbare spijziging beschreven wordt), welke tekst luidt: van toen afgingen velen van zijn discipelen terug en wandelden niet meer met hem. Zijn onderwijs over het Brood des Levens viel onder het oordeel: 'deze rede is hard.' En wég was de schare. Christus bleef met de twaalven achter, die overigens niet meer van Hem weg kónden, omdat, ze de woorden van het eeuwige leven bij Hem hadden bespeurd. Maar overigens, een weersproken teken!

Calvijn

Calvijn gebruikt bij de uitleg van Simeons profetie kra'sse taal. Hij begint met te zeggen, dat het er nooit in de mensheid zo gunstig heeft uitgezien, 'dat het grootste deel der mensen Christus volgde'. Maar - zegt hij - 'dit is echter verweg de zwaarste beproeving voor Christus - geweest, dat de zijnen Hem niet erkend hebben, ja, dat het volk, dat zich beroemde de kerk Gods te zijn. Hem smadelijk heeft verworpen; bovenal dat de Priesters en Schriftgeleerden, die het bestuur der kerk in handen hadden Hem een dodelijke vijandschap toedroegen.’

Over de wereld zegt hij, dat die niet eenstemmig zou zijn in het tegenspreken van het evangelie als er niet 'een natuurlijke tweespalt bestond tussen de Zoon Gods en de mensen.' Maar de aanstoot die de Joden nemen aan Christus trekt hij door naar christenen als hij zegt: ' thans ziet men dezelfde woede bij degenen die zich christenen noemen, ja, zich trots de eerste plaats in de kerk aanmatigen: dikwerf gebruiken zij de macht die zij bezitten om Christus te vervolgen.’

Een teken dat weersproken wordt. Dat is niet direct taal voor een 'witte kerst'. Het is wel bijbelse realiteit.

Grafschrift

Tussen de graven van de oude kathedraal te Lübeck staat het volgende opschrift:

Dit zegt Christus, onze Heiland, tot ons:

Gij noemt Mij Meester en gehoorzaamt Mij niet.

Gij noemt Mij Licht en ziet Mij niet,

Gij noemt Mij Leven en begeert Mij niet,

Gij Moemt Mij den Weg en bewandelt Mij niet.

Gij noemt Mij Wijs en volgt Mij niet,

Gij noemt Mij Schoon, en bemint Mij niet,

Gij noemt Mij Rijk en vraagt Mij niet,

Gij noemt Mij Eeuwig en zoekt Mij niet.

Gij noemt Mij Genadig en vertrouwt Mij niet.

Gij noemt Mij Edel en dient Mij niet,

Gij noemt Mij Machtig en eert Mij niet.

Gij noemt Mij Rechtvaardig en vreest Mij niet.

Indien Ik u veroordeel, beschuldig Mij niet.

Ook hier een treffende verwoording van het weersproken teken tot onder hen (ons), die de christennaam dragen. Het is met zeggen niet te doen, zeggen de Friezen. Het is met het noemen van de Naam niet genoeg. Men kan de naam noemen en toch niet behoren tot de 'stillen in den lande' bij wie de verwachting levend is.

Concreet

Wie Calvijns woorden over christenen, kerkelijke leiders en dergelijke vandaag in de mond zou nemen, roept het hele koor der oecumene wakker. Het moet voldoende heten Christus te belijden. Op die uitspraak, op die belijdenis alleen moeten kerken en christenen elkaar aanvaarden. Maar het is de bittere realiteit, dat met het noemen van de Naam door christenen, door kerken of christelijke stromingen Christus zelf metterdaad een weersproken teken kan zijn. Calvijn gaat zelfs zover dat hij zegt, dat mensen die zich christenen noemen hem in feite vervolgen.

Maar zit het eigenlijk niet nog dieper? Er is een prediking van een zoete-lieve-Jezus, die de vijandschap van de natuurlijke mens tegen Christus miskent. Maar geldt het niet van ons aller bestaan van huis uit, dat Christus wel gekomen is tot het Zijne maar dat de zijnen Hem niet aangenomen hebben? Gelovigen worden niet als vrienden maan als vijanden (Rom. 5 : 10) met God verzoend. En wat is vijandschap tegen God dieper dan vijandschap tegen het evangelie waarvan Christus het hart is?

Keerzijde

Er is intussen aan dit alles een lichtende keerzijde. In 1 Petrus 2 vers 8 wordt van Christus gezegd, dat Hij is 'een steen des aanstoots en een rots der ergernis.' Wéér dat weersproken teken. Maar aan het begin van dat vers staat: 'u dan die gelooft is Hij dierbaar.' En de Steen die d« bouwlieden verworpen hebben is geworden tot een Hoeksteen, waarop de kerk 'als levende stenen' gebouwd wordt 'tot een geestelijk huis’.

Gelukkig heeft Simeon niet gezegd, dat Christus een teken zou zijn éaX slechts weersproken zou worden. Hij zou een teken zijn weersproken door de wereld en weersproken door christenen, door rijken en armen, aanzienlijken en eenvoudigen, dat wel. Maar hij zou behalve val ook opstanding zijn. Daar was Simeon zelf al een bewijs van. Hij is een val voor de ongelovigen, vroom of goddeloos. Hij is een opstanding voor de gelovigen, goddeloos en vroom, tegel ijk zondaar en rechtvaardig. Inde opstanding voor de gelovige - zegt Calvijn - ligt zelfs het wezenlijke en het eigenlijke in het ambt van Christus.

Unica spes

Christus zal in doodsnood zijn tot aan het eind van de tijd, zei de filosoof Pascal. Hij zal worden tegengestaan op politieke samenkomsten en op kerkelijke, door ideologieën en theologieën, in leer en leven, openlijk of be-dekt. Maar Christus heeft de Zijnen zelf in Zijn handen. Wie met Hem opgestaan is tot het nieuwe leven weet Hem het Lam Gods te zijn dat de zonde der wereld wegdroeg. Voor wie van Hem is geldt dat Hij de unica spes, de enige Hoop is. Met die hoop leven de stillen in den lande-en over de wereld en door de tijden zijn het er miljoenen - , terwijl zij het als een stuk lijden ervaren dat het Kind van Bethlehem zozeer een weersproken teken is in alle verbanden van het leven.

Door de tijden heen zijn er geroepenen, op wier leven, op wier hart en geest Jezus beslag heeft gelegd; die in de wedergeboorte des harten Hem hebeen ontdekt als de Enige; die het geheim hebben leren verstaan van recht en genade, in Hem aan het licht zijn getreden. Van dat geheim zegt Muggeridge in zijn boek over Jezus:

’Dit geheim is verborgen, niet in zijn levensomstandigheden, niet in de mensen met wie hij omging en in de geschiedenis, het bijgeloof, de mode en ideologieën van zijn tijd, maar in zijn leer, tegelijk zo zuiver, zo verheven en zo eenvoudig. Het waren die lichtende woorden van hem, bezegeld met zijn dood aan het Kruis, die ertoe leidden dat hij als God herkend werd. Per slot van rekening: wie anders dan God zou van de mensen hebben durven vragen, wat hij van hen vroeg? Alles opeisend en alles verdragend, bracht hij een grote creatieve golf van liefde en opoffering teweeg, zoals de wereld tevoren nooit gezien of gedroomd had.’

En ter afsluiting schrijf ik nog over het volgende dat hij vertelt:

’Ofschoon in onze tijd het moederschap erg is gedevalueerd en de misselijke kreet 'ongewenst kind' gemeengoed is geworden, blijft het nog steeds waar - zoals iedere verpleegster of vrouwenarts zal bevestigen - dat het buitengewoon zelden voorkomt dat op het moment van de geboorte een kind in de ogen van de moeder ongewenst zou zijn. Toen ik eens in Calcutta was bij Moeder Teresa, beurde ze een van die zogenaamde 'ongewenste kinderen' op, die onder de hoede van haar Missiezusters van Liefde waren gekomen. Het was gered uit een vuilnisbak en was zo minnetjes, dat men zich verwonderd afvroeg of het eigenlijk.wel kon leven. Toen ik hierover een opmerking maakte, kwam er een triomfantelijke blik in de ogen van Moeder Teresa. 'Kijk'', zei ze, 'er zit leven in!' En dat was ook zo, en plotseling was het alsof ik aanwezig was bij de geboorte in Bethlehem (...)’

Er is leven in: Het Leven! Kind in de voederbak!.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen