Boekbespreking

De oude christelijk palestijnse liturgie, Jakob Willebrands, serie Verkenning en Bezinning, Kok Kampen 1978, prijs ƒ 3,75. Het chassidisme, S. P. Tabaksblatt, idem.
In een reeks geschriften over de verhouding van de kerk en het joodse volk (driemaandelijkse periodiek 'Verkenning en Bezinning' onder red. van o.a. G. H. Cassuto, S. Gerssen, B. J. Oosterhoff) verschenen onlangs bovengenoemde werkjes, bijdragen aan een verkenning van het terrein inzake de verhouding kerk en het joodse volk. De schrijver van eerstgenoemde brochure is Jakob Willebrands, die sedert 1967 werkzaam is in een Melkitische monastieke stichting op de top van de Netofaberg (Galilea), een pionierend klooster, waarin open huis wordt gehouden voor christenen van alle gezindten, maar ook voor Arabieren en Joden (Moslem, gelovig Jood of niet). Het gaat in deze brochures over de oude palestijns christelijke liturgie. Voor mensen, die weinig liturgische noten op hun zang hebben, is deze studie waarschijnlijk rninder interessant. Maar de typisch R.K. benaderingswijze even buiten beschouwing gelaten, treffen we in dit boekwerkje toch een grote hoeveelheid belangwekkend historisch materiaal aan. Aan de hand van oude handschriften laat de schrijver via de liturgie de ontwikkeling zien van de oude christelijke kerk op palestijnse bodem. Duidelijk is, dat hij daarbij vooral belang stelt in de gemeenschappelijke wortel van Palestijnen en Joden. Zijn bijdrage wil een brugfunctie vervullen in de bezinning op de problematiek van de verhouding van het Joodse volk tot de Palestijnen en omgekeerd. Op blz. 8 b.v. lezen we: 'Het staat dus vast dat een groot deel der Palestijnen 'Israëlieten' zijn, van joodse kanaänitische en samaritaanse afkomst, zelfs al zijn ze nu Mohammedaan of Christen' ('Hetzelfde ras, dezelfde familie als de joodse landgenoten, die zich onlangs vanuit de diaspora in Israël gevestigd hebben'). Telkens komt in deze brochure ook het verband aan de orde tussen de christelijk palestijnse liturgie van de eerste eeuwen en de liturgische gebruiken van de joodse synagoge. Of het dan ook winst is, dat de wijdvertakte wereldkerk van vandaag boven de tegenstelling van het begin is uitgegroeid, zoals de schrijver zegt? Ons past een diepe verbondenheid met het joodse volk. Maar het 'open huis houden' kan voor een christen, die Gods openbaring in Jezus Christus vasthoudt, nooit betekenen, dat hij van de weg der verlossing door het bloed van Jezus Christus maar één stap afgaat. Dat blijft het onopgeefbare in het christelijk getuigenis onder Israël. En dat komt in deze brochure bijzonder weinig uit de verf.
Het tweede genoemde geschrift is een verhandeling van S. P. Tabaksblatt, die na de oorlog verbonden was aan de Hervormde Raad voor de verhouding van Kerk en Israël. Deze studie gaat over het joodse chassidisme, één van de meest bekende godsdienstige stromingen, ontstaan onder de Joden in Polen (achttiende eeuw). In dat chassidisme, dat nogal mystiek van aard is, ligt sterke nadruk op de eenvoud des harten. Tegenover het legalistische rabbinisme doet het wel zeer weldadig aan, vooral ook vanwege de bekommernis om het gewone volk. Uitvoerig gaat de schrijver in op het leven van de stichter van de beweging (rabbi Israël Baäl Sjem Tow) en de leer van het chassidisme: gevoel boven verstand, geloof boven geleerdheid, vreugdevolle omgang met God en liefde tot God boven zelfkastijding en droefheid; de gave van de helderziendheid, enz. Verder komt ook de strijd aan de orde, die door het officiële rabbinistische jodendom tegen het chassidisme gevoerd werd. In één woord: een bijzonder interessante studie. De roep om het innerlijke (gezindheid) en de eenvoud van het gewone volk spreken ons sterk aan. Onwillekeurig vraag je je af: Hoe zou Jezus zo'n beweging gewaardeerd hebben? En: staan deze chassidim op dezelfde lijn als de oud-testamentische vromen? Misschien kan ds. Tabaksblatt daar nog eens iets over zeggen.
C. den Boer, Woudenberg

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen