Prediking en geestelijk leven (6)

Nog eens de rechtvaardiging: vierderlei?
Mede in verband met een ander schrijven, waarin staat 'in het algemeen hoor ik in de Herv.-Geref. prediking niet spreken over 'de rechtvaardigmaking van eeuwigheid' en dat is toch een gebrek, wil ik nog eenmaal daarover schrijven. Wel moet duidelijk zijn, dat we geen dogmatiek preken of hebben te preken, maar Christus en Zijn gerechtigheid alleen. Maar zijn we niet thuis in de leer der Kerk, dan vervallen we Hcht tot ketterijen en is de prediking als een lichaam, waaraan het geraamte ontbreekt, alles zit los en niets staat op zijn plek. Wat nu de term 'rechtvaardigmaking van eeuwigheid' betreft, mij dunkt, dat deze terecht in de specifiek Gereformeerde prediking in de Hervormde kerk niet gebruikt wordt. De bedenkingen zijn verschillend. In de eerste plaats komen we deze als zodanig niet in de Bijbel tegen. Nu komt dat wel meer voor, denk bij voorbeeld aan het woord 'voorzienigheid', maar ik zie er ook geen bijbelse grond voor. Opmerkelijk is ook, dat de term bij Calvijn geheel en al ontbreekt. Er zijn in de kerkgeschiedenis van ons land mensen aan te wijzen, die voor deze term opgekomen zijn, zoals bijvoorbeeld Verschoor, een Pontiaan van Hattum en de secte van de Zwijndrechtse nieuwlichters, waarbij zich overigens droeve uitspattingen voordeden. In tijd staat de bekende dr. Abraham Kuyper veel dichter bij ons, die ook de rechtvaardigmaking van eeuwigheid leerde, omdat deze bijzonder aansloot bij zijn leer van de veronderstelde wedergeboorte. Nu gaan we niet over een term vechten, en zij, die stellen de rechtvaardigmaking van eeuwigheid zijn niet allen 'Kuyperianen'. Bezigt men deze term, dan kan men 'vierderlei rechtvaardiging' onderscheiden: die van eeuwigheid, die in de opstanding van Christus, die in de vierschaar van de consciëntie en tenslotte die bij het laatste oordeel.

De grondslag
Wijzen wij de term 'rechtvaardigmaking van eeuwigheid' af, omdat de Schrift hiervoor geen fundament biedt, de diepste grond van de rechtvaardiging is de vrije gunst, die eeuwig God bewoog. Zijn verkiezende liefde in Christus. God heeft 'in de stille eeuwigheid' in Zijn raad en welbehagen de weg der zaligheid uitgedacht, die nooit kon opkomen bij enig mens. Maar wij moeten de grondslag niet verwarren met het gebouw. Als men de borggerechtigheid van de Heere Jezus als van eeuwigheid ziet toegerekend en daarom van 'rechtvaardigmaking Van eeuwigheid' spreekt zou men ook van 'een eeuwige schepping' kunnen spreken bij voorbeeld, want ook de schepping van de hemel en van de aarde zijn gegrond in de raad Gods. Maar welk een heerlijk licht valt er over het hart van het evangelie, de weldaad der rechtvaardiging vanuit Gods souvereine, verkiezende liefde. Als de Heere daar Zijn kinderen bij brengt en in doet eindigen, is er alleen maar verwondering en aanbidding.

Waar gaat het nu om?
Het is de Heere Zelf, Die door Zijn Woord en Geest de grote weldaad van de rechtvaardiging werkt in het hart van een verloren mens uit vrije liefde. Hoe duidelijk overtuigt de Heilige Geest van eigen schuld en zonde en van het oordeel des doods. Dan worden we ons van onze zondeschuld bewust gemaakt, en betrekt de Heere ons op geestelijke wijze in het gericht. Veel kan zijn genoten van de goedheid Gods, veel aanschouwd buiten onszelf in die gezegende Heere Jezus, maar nu leren wij de Heere als Rechter kennen, van Wie wij het doemvonnis ontvangen en als rechtvaardig verdiend ondertekenen. Dan gaan we met alles wat we zagen en genoten, verloren onder God, we worden afgesneden van onze stam, die in Adam verstorven is, om de gerechtigheid van de gekruisigde en opgestane Borg te zien toegerekend. Nooit anders dan in de weg des geloofs ontvangen we de wondere vrijspraak van Hem, Die tussenbeide treedt met Zijn verdiensten en op grond daarvan eisen kan en eisen mag, 'dat deze in het verderf niet neerdale'

Niet elkeen van Gods kinderen zal in dit leven tot deze doorleving komen, ik denk de meesten niet, maar daarvóór is er in het hart, dat door de Heere wordt bewerkt, geen blijvende rust omtrent onze eeuwige staat. De volle vastheid en verzekerdheid ontbreekt, hoe zeer ook de toevlucht bij tijd en wijle door het geloof genomen mag worden tot de gekruisigde Christus. Als zij oprecht zijn, zullen ze dat bekennen, maar er ook naar haken. Dan kunnen we niet mee met hen, die er op uit zijn met zo weinig mogelijk er toch bij te behoren. Want er is zo onuitsprekelijk veel bij de Heere te vinden. Door de doorleving van dit geheimenis immers wil de Heere schenken aan Zijn kinderen de aanneming tot het kindschap, de bewuste kennis van de vergeving der zonden, het genaderecht op het eeuwige leven, de genieting van de vrede met God en de omgang tussen Vader en kind, de verzegeling van de Heilige Geest. De prediking wekke ook de begenadigden er toe op, om deze vruchten te mogen kennen. We vertrappen niet de tere plantjes, maar behoeden ook de meer gevorderden op de weg der zaligheid voor zelfgenoegzaainheid en hoogmoed.

W. Chr. Hovius, K. a. Z.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen