De Waarheidsvriend cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van De Waarheidsvriend te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van De Waarheidsvriend.

Bekijk het origineel

Langs oude Nederlandse Kerken

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Langs oude Nederlandse Kerken

3 minuten leestijd

Overgenomen uit: 'Langs de oude Zuid Hollandse kerken', uitgegeven door Bosch en Keuning N.V., Baarn.

Het gebouw is kortgeleden gerestaureerd, 1965-1968, zodat het nog wat nieuw aandoet. Het is echter in alle eenvoud, een aantrekkelijk gebouw zoals het daar ligt achter een sluier van verknipte lindebomen, die pretenderen het kerkelijk erf van de straat te scheiden. Vóór de restauratie kon het zelfs schilderachtig worden genoemd vanwege de pleisterlaag die de muren bedekte. De hoog gespannen verwachtingen op interessante architectonische ontdekkingen verdwenen helaas al bikkende met de bepleistering: het muurwerk bleek grotendeels uit de vorige eeuw te dateren; de lage, merkwaardig uitziende, uitgebouwde gedeelten terzijde van het schip bleken niet meer dan dichtgezette overblijfselen van voormalige, in 1751 afgebroken dwarspanden. Slechts het koor is in wezen nog vijftiende-eeuws, doch het muurwerk is aan de bovenkant verlaagd.
De toren is interessant vanwege de levendige muurbehandeling: ondanks de geringe hoogte is de romp in vijf geledingen verdeeld. De bovenste drie hiervan zijn met rijen van nissen versierd waarbij opvalt dat de onderste rij anders is gedetailleerd dan de twee bovenste, terwijl de nissen ook in aantal en afmetingen verschillen; waarschijnlijk ontstond de toren in twee fasen. Het benedendeel kan worden gedateerd omstreeks het midden der veertiende eeuw.
Bij de restauratie bleek inwendig dat oorspronkelijk de gewelfribben in de vorm van muurstijlen omlaag waren doorgetrokken en op een natuurstenen console rustten.
Terzijde van de muurstijlen en de vensters werden geschilderde bloemachtige motieven en teksten aangetroffen uit de zestiende eeuw die echter weer onder de pleister zijn verdwenen. Van de vóór-reformatorische inrichting van het gebouw is weinig bewaard gebleven; in het zuidoostelijke facet van de koorsluiting bevindt zich een piscina, een sacrale gootsteen voor het uitgieten van gewijd water op een geheiligde plaats. Aan de noordoostzijde bevindt zich een in de muur uitgekapte, bij de restauratie iets gefatsoeneerde nis waarin voorheen waarschijnlijk het sacramentshuis was geplaatst. Aan de west-zijde van het schip, in de oostelijke torenmuur, ter weerszijde van de doorgang naar de toren, is een nis aangebracht, de betekenis ervan is onzeker.
De opstelling van het meubilair is ietwat ongebruikelijk; de kansel staat reeds sedert de vorige eeuw tegen het schotwerk dat het schip in tweeën deelt. Het westelijk einde van het schip is ingericht als dienstruimte.

De benedenruimte van de toren, overkluisd met een stenen kruisgewelf vormde eertijds een voorportaal tot de kerk; de hoge verbindingsboog is echter dichtgezet.
De kansel is een bijzonder mooi staaltje van zeventiende eeuws schrijnwerkerskunnen (1642). Voorts is er een Avondmaalstafel uit dezelfde tijd, een opschriftbord uit 1776 en een rouwbord uit 1783. Vier glanzend gepoetse zeventiende-eeuwse kronen (één gedateerd 1662), verrijken het vrij sobere doch intieme interieur.
In de toren op de eerste verdieping bevindt zich een merkwaardig meubelstuk: het blok waarin gevangenen met hun benen konden worden vastgezet; het vroeger aanwezige gevangenhok met een middeleeuwse eiken deur is echter helaas verdwenen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 17 mei 1979

De Waarheidsvriend | 12 Pagina's

Langs oude Nederlandse Kerken

Bekijk de hele uitgave van donderdag 17 mei 1979

De Waarheidsvriend | 12 Pagina's