Globaal bekeken

De vrijgemaakte gereformeerden (buiten verband) hebben een nieuwe naam gekozen. Hun kerkverband zal voortaan heten Nederlands Gereformeerde Kerken. Niet Nederlandse Gereformeerde Kerken: dat zou te pretentieus zijn 'alsof wij bij uitstek de gereformeerden van Nederland zouden zijn'.
Die pretentie hebben wij als Hervormden kennelijk wel, want onze kerk heet immers de Nederlandse Hervormde Kerk. Nu kunnen we in onze taal deze subtiele onderscheidingen nog wel aanbrengen maar kóm er eens om als we dit in het buitenland, met bijvoorbeeld Engels als voertaal, moeten duidelijk maken. Het valt toch al niet mee om dan wat klaarheid te scheppen in onze verdeelde kerkelijke toestand, maar zodra je de woorden hervormd en gereformeerd gaat vertalen kom je op hetzelfde woord (reformed). Die woorden betékenen immers ook exact hetzelfde. Bovendien kom je met zo'n uitgang 'e' bij 'Nederlands' ook niet ver. Waarmee ik maar zeggen wil, dat het nu een extra moeilijkheid geeft wanneer we naast de Nederlandse Hervormde Kerk en de Gereformeerde Kerken in Nederland nu ook nog eens de Nederlands Gereformeerde Kerken aan het spectrum zien toegevoegd.

Trouw gaf dezer dagen een opsomming van de Gereformeerde Gezindte wat betreft de ledencijfers der kerken (op 1 januari 1978). Gereformeerde Kerken 874.940, Geref. Kerken vrijgemaakt 95.450, Nederlands Gereformeerde Kerken 29.303, Christelijke Gereformeerde Kerken 73.912, Gereformeerde Gemeenten 81.265, Gereformeerde Gemeenten in Nederland 17.947, Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland ong. 17.000. Totaal 1,2 miljoen. Verder wordt opgemerkt, dat er ook in de Hervormde Kerk velen zijn, die zich tot de Gereformeerde Gezindte willen rekenen. Bedoeld wordt de Gereformeerde Bond, waarvan de aanhang op 40.000 wordt geschat. Met de opmerking dat zij zich willen rekenen tot de Gereformeerde Gezindte onderscheidt dit berichtje zich al gunstig t.o.v. wat dr. J. Hendriks in zijn boek 'De emancipatie van de Gereformeerden' schrijft. Hij zegt namelijk: 'soms wordt hiertoe (tot de Geref. Gezindte, v. d. G.) ook gerekend de Gereformeerde Bond in de Nederlandse Hervormde Kerk.' En dan te bedenken dat Groen van Prinsterer met zijn uitdrukking Gereformeerde Gezindheid het goed recht van de afgescheidenen náást de Hervormden bepleitte om krachtens belijden gereformeerd te mogen heten.

Ds. A. O. Hofland, de nieuwe praeses van de Gereformeerde Kerken, in een interview in Elsevier:
'Een modaliteitenkerk zou ik de gereformeerden niet willen noemen. Van de Hervormde Kerk bijvoorbeeld kun je zeggen dat ze uit verschillende kerkjes bestaat die slechts administratief bijeengehouden worden door het grotere verband. Ook bij de katholieken bestaat grotere verdeeldheid dan bij ons. Dat komt mede omdat de gemiddelde katholiek altijd minder mondig geweest is dan de gereformeerde. En als je dan het gezag van een bisschop kwijt bent, heb je geen dak meer boven je hoofd. Ik geloof wel dat het gevaar van modaliteiten bij ons groter is dan bijvoorbeeld tien, twintig jaar geleden. Met name ten aanzien van de verontrusten. Maar we kennen nog geen kerkelijk georganiseerde verdeeldheid.' (…)

Rest wel de vraag wat nu eigenlijk een modaliteitenkerk is. Is dat een kerk waarin 'kerkelijk georganiseerde verdeeldheid' voorkomt?, die er dan overigeris met het Confessioneel Beraad en de Ver. Schrift en Getuigenis ook binnen de Gereformeerde Kerken is? Of is het een kerk waarin ingrijpende leerverschillen voorkomen? Me dunkt namelijk, dat er wat dit betreft nogal wat verschillen zijn in de Gereformeerde Kerken. En lang niet alles valt meer onder de noemer van de belijdenis. Dat was intussen ook zo in de Hervormde Kerk met de invoering van de nieuwe kerkorde in 1951. Toen ging men echter júíst de naam modaliteiten in onderscheid van (de feitelijke) richtingen gebruiken. De bedoeling was samen in verscheidenheid kerk zijn. Als ds. Hofland dit ook bedoelt dan moet hij júíst van modaliteitenkerk spreken.

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen