Globaal bekeken

Thuis gekomen van vacantie trof ik bij mijn stapels kranten, zoals te verwachten was, een groot aantal artikelen over Zuid Afrika, en wel naar aanleiding van de synode van de zwarte Nederduitse Gereformeerde Kerk in Umgababa, waar ds. G. Spilt en dr. A. H. v. d. Heuvel de Hervormde Kerk vertegenwoordigd hebben, én naar aanleiding van de SACLA (verzoenings-)conferentie, in Pretoria, waar meer dan vijfduizend mensen (zwart en blank) aanwezig waren en waar de belangrijkste sprekers waren prof. dr. H. Berkhof, bisschop Desmond Tutu, Gathsa Buthelezi, leider van vier miljoen Zoeloes met zijn Inkata bewegingen. Piet Koornhof, Zuid-Afrikaans minister van ontwikkeling en samenwerking.
'Globaal bekeken' volgen hier wat gegevens en uitspraken, even verscheiden ais de vele artikelen zijn.
• De vijfde synode van de zwarte NG kerk een ruk naar rechts, zegt Evert van Dijk in het Nederlands Dagblad, omdat de invloed van de radicale(re) ds. Sam Buti tanende is en niet hij maar de veel gematigder ds. Mataboge moderator (praeses) werd.
• Ds. A. C. Hofland, praeses van de Gereformeerde Synode, heeft zich in een niet meer teruggevonden artikel op dezelfde wijze uitgelaten: 'teleurstellend’.
• Christenen en kerken falen in Zuid Afrika, zegt genoemde ds. Buti, omdat ze zo druk zijn met discussies en debatten over wereldse identiteiten (van hun stam, hun volk of hun ras) dat ze hun echte identiteit niet zien als het volk van God en daaruit niet de consequenties trekken in de situatie van ons land, in gehoorzaamheid aan Christus (Trouw).
• Gebrek aan politieke discussie is griezelig, schrijft dr. A. H. v. d. Heuvel aan een Zuid Afrikaanse zwarte (Hervormd Nederland). Onder de zwarten vindt te weinig politieke discussie plaats: 'vrijwel niemand had een beeld hoe het toekomstige Azania er uit moest zien'.
Hij schrijft verder over enkele 'schaarse' ontmoetingen met blanken, over sympathie die hij kreeg voor zijn landgenoten, die 'met een blanke brii op Zuid Afrika hebben bezocht', hoezeer ook door hem betreurd, en over een Afrikaans socialisme, waar 'bijna iedereen die hij tegen kwam' naar toe wilde.
• Professor dr. H. Berkhof, is met 'gemengde gevoelens' van de SACLA conferentie teruggekeerd al komt hij eerder tot een positief dan tot een negatief oordeel (Hervormd Persbureau). 'Door de afwezigheid van zowel ultra-rechts als radicaal-links kwam het niet tot een confrontatie.' 'Pas later zal blijken of deze conferentie voor de ontwikkelingen in Zuid Afrika enige betekenis heeft gehad.'
'Veel deelnemers hebben het ook als een geweldige gebeurtenis ervaren om zo ongehinderd als vertegenwoordigers van verschillend ras bijeen te zijn.’
• 'SACLA slaat brug tussen zwart en blank', schrijft het Nederlands Dagblad. Van de toespraak van Buthelezi wordt aangehaald zijn uitspraak dat 'als Christus geen speciale plaats in mijn leven had, dan zou het voor mij logisch geweest zijn om nu al voor geweld gekozen te hebben… Door de aanvaardig van Christus in onze levens als leider hebben we een enorme kans om te voorkomen dat de hel losbreekt’.
En van minister Piet Koornhof: 'ik zie dat er hoop is voor ons prachtige land dat een realiteit wordt als u en ik en de christenen op leidinggevende posten in dit land dagelijks ons afhankelijk weten van Christus’.
• Bisschop Desmond Tutu, secretaris generaal van Zuid Afrikaanse Raad van Kerken, vraagt Koornhof om 'werkelijk gesprek' schrijft Trouw, daarbij vermeldend, dat de benoeming van Koornhof tot minister voor hem 'een vleugje frisse lucht in de benauwde atmosfeer' betekende.
• 'SACLA in Pretoria een omstreden conferentie', zegt het Ref. Dagblad, eraan toevoegend dat, volgens ds. Henno Cronjé, in een poging om de gemoederen in de kerk tot bedaren te brengen, de blanke Nederduits-Gereformeerde Kerk niet onsympathiek tegenover de doelstellingen van SACLA staat. Ds. F. O. Brein Geldenhuys, secr. generaal van de NG kerk, is ervan beschuldigd zijn positie te misbruiken om SACLA te stimuleren, zo vermeldt het R.D. verder.
Evert van Dijk in het Nederlands Dagblad: 'Toen ik… een paar zwarte congresgangers in hun thuisdorpen, meer dan vierhonderd kilometer van Pretoria, sprak was het vooral de volledige afwezigheid van apartheid die hun bijgebleven was’.
En ook: 'hoewel kritici vooraf gezegd hadden, dat SACLA de koers van de Wereldraad van Kerken zou inslaan, was dat in de afsluiting niet te merken’.
• Prof. dr. H. Berkhof in Trouw onder de titel 'Een happening in Zuid Afrika': Dat dit alles politiek mogelijk was en nog wel in het daarvoor opzettelijk gekozen regeringscentrum Pretoria is zeker mede te danken aan de val van mensen als Vorster, Mulder en Kruger en het aantreden van een regering, die in elk geval naar matiging van de conflicten streeft. Hij vermeldt verder het 'getuigenis' van een dame, die zich eraan geërgerd had dat Koornhof op dit christelijke congres zou spreken maar die, toen ze hem gehoord had, zie: 'hij is mijn broeder in Christus, hoewel ik zijn beleid principieel blijf afwijzen'. Zijn conclusie is: 'Ik ben niet zonder hoop, dat deze bijeenkomst, die geen wonderbomen heeft kunnen laten groeien, op grotere afstand zal blijken de akker te hebben toebereid, waarop initiatieven voor een rechtvaardiger samenleving kunnen wortelen en groeien’.

• Het zijp maar enkele flitsen, die we hier doorgeven. Het enige commentaar, dat we eraan verbinden is, dat het een goede zaak is, dat in Zuid Afrika een ontmoeting tussen 'blank' en 'zwart' op zo grote schaal, en dan nog wel door een christelijke organisatie georganiseerd, is gehouden. En verder óók, dat het van buitengewoon grote betekenis is, dat Zuid Afrika ruimte heeft gegeven aan de meest kritische opponenten uit andere landen, om erbij te zijn. Dat dit in eigen land vele protesten op zou leveren (b.v. van de kant van het Zuid Afrikaans Bureau voor Rassenaangelegenheden, en van b.v. dr. Koot Vorster) was te voorzien. Maar alleen de ontmoeting en het bespreekbaar maken van uiteenlopende visies zal openheid in de verhoudingen kunnen brengen. Ook nú weer heeft de Gereformeerde Kerk (de zgn. Dopperkerk) zich in haar orgaan Die Kerkblad het meest positief opgesteld: 'christenen moeten steeds openstaan om te luisteren naar het Woord, de rechte koers te volgen (dit is toch gereformeerd), met anderen over het geloof te praten en rekenschap van eigen belijdenis te geven' schrijft redacteur dr. D. Kempff. Van de Dopperkerk waren dr. Eleane Botha en dr. B. v. d. Welt ook sprekers op het congres.
Hopelijk zullen zo de constructieve krachten aan blanke en zwarte zijde het 'winnen' in dit 'prachtige land'. Hoe de Kerken de ontmoeting tussen zwarte en blanke christenen zullen bevorderen is daarbij van het grootste belang.

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen