Boekbespreking

F. H. von Meyenfeldt, Tien tegen één (Tien geboden, één Geest), 146 pag., prijs ƒ 15,95 (in de serie van vijf delen ƒ 13,–) Wytse Benedictus, Hilversum, 1978 (de serie is overgenomen door Oosterbaan en Le Cointre te Goes).
Dr. von Meyenfeldt wil vijf boeken over de Tien geboden schrijven, om aan te tonen, blijkens het woord vooraf, dat de Tien geboden in het geheel geen oude zeden voorschrijven en geen wettisch christendom mogen, bevorderen. De decaloog immers vormt het uitgangspunt van héél Gods spreken met Zijn volk.
Dit eerste deel behandelt het eerste en tweede gebod.
De behandeling is niet theoretisch of strak stelselmatig. Telkens worden andere bijbelgedeelten in de bespreking betrokken, zoals bv. de Bergrede. Want de Tien geboden moeten volgens de auteur in samenhang met heel de Schrift worden gezien.
Zo komen in dit deel fundamentele onderwerpen aan de orde zoals de eer en de toorn van God, het verband met andere godsdiensten, de secularisatie, en in verband met het tweede gebod, het mensvormig spreken in de Bijbel, de beeldende kunst, bijgeloof.
De weinig compacte schrijfwijze laat een zeer wijdlopige behandeling toe. Enerzijds maakt dit het boek toegankelijk voor een breed kerkelijk publiek, omdat theologische achtergrondsvragen een, in de goede zin van het woord, populaire uiteenzetting krijgen.
Anderzijds bevordert de breedvoerige behandeling niet het volgen van de lijn van het betoog.
De schrijver kiest duidelijk voor een positie in het gereformeerd protestandsme. Hij leest de Schrift als het spreken van de levende God. Zijn positie wordt vervolgens getypeerd door angst voor een verstarde orthodoxie waarin de wet een reglement vol bepalingen wordt die het leven in formules pogen vast te leggen. 'De Thora is een levende gids die geestdrifdg het spoor aangeeft en aanwijzingen verstrekt over de beste manier van gaan.' 'Deze oorkonde (bedoeld zijn de Tien geboden) is meer proclamatie dan wetboek' (pag. 44).
Verschillende kernachtige uitspraken prikkelen tot verder lezen van het boek. Een kleine bloemlezing: 'Voor het O.T. bestaat er geen wezenlijk onderscheid tussen woord, daad, zaak of gebeurtenis' (pag. 27); 'Het beeldenverbod heeft de positie van Israël in de volkerenwereld heel sterk bepaald' (pag. 85). 'Er heeft bij het plaatsen van beelden in de kerken ook de bedoeling achter gezeten om de autoritaire poside van de geestelijkheid te handhaven' (pag. 94), en 'De zaligsprekingen zijn niet zo onschuldig als ze wel worden voorgesteld' (pag. 127).
Voor de gemeente kan deze serie boeken over de Tien geboden zeker als waardevol worden beschouwd, mits de lezer in deze jachtige tijd het geduldig lezen nog niet verleerd is.

M. Burggraaf, Krimpen a. d. IJssel

Han Fortmann, Hoogtijd en andere beschouwingen, Amboboeken, Baarn. Prijs ƒ 9,75, 127 pgs.
De in 1970 overleden Fortmann (een bekend R.K. psycholoog) heeft veel geschreven en wat hij schreef, is en wordt gelezen door een breed publiek, gelet op de vele herdrukken die zijn geschriften beleven. En dat is te verstaan. Hij heeft een vaardige pen, kan schrijven als de beste. Zeer bekend is wel zijn cultuurpsychologische studie over religieuze waarneming en de zogenaamde religieuze projectie. Als ziende de Onzienlijke. Hoogtijd was een boek over feesten en vasten. Kort na zijn dood kreeg ook dit werk een herdruk en raakte toen weer uitverkocht. Nu verscheen een tweede posthume herdruk met een toevoeging van enkele lezingen en artikelen van zijn hand. Ik trof in dit geschrift een boeiende uiteenzetting over de Heilige Geest. Boeiend om het eens te lezen van de kant van een Roomskatholieke psycholoog. Soms veel te ver gaand in speelse uitiatingen (ook Gastro zou door de Geest geleid worden, worden Geest en geest hier niet al te veel verward?), krijgt toch het werk van de Geest een veel breder veld, dan wij weleens voor waar houden. Een treffend stuk over de realiteit der engelen. Aan de nagedachtenis van Bonhoeffer is het artikel gewijd over 'Heeft een mondige wereld nog behoefte aan verlossing?' Verlossing is verlossing niet uit de nood, wel in de nood. De nood wordt niet weggenomen, maar voor wie gelooft wordt de nood dragelijker. Verlossing is vergroting van draagkracht. Ik zou willen zeggen: soms verlost God toch ook uit de nood, door de nood weg te nemen? Anderzijds is dit wel een verhelderende benadering van het ontstellende leed in onze wereld de laatste decennia en de brandende vragen door velen in onze wereld daarover gesteld. Ondanks bezwaren valt er veel te leren uit dit boek. Voor liefhebbers aanbevolen.
J. M.

Vluchtelingen (informatie mensenrechten), uitg. Boekencentrum b.v. 's-Gravenhage en de Generale Diakonale Raad van de Nederlandse Hervormde kerk in samenwerking met de Nederlandse Stichting voor Vluchtelingenwerk en de Werkgroep Mensenrechten van de Raad van Kerken, onder eindredactie van H. Jansen. Prijs ƒ 3,90 voor instanties bij 10 ex. en meer ƒ 2,50.
Deze brochure snijdt een hoogst actuele zaak aan in een tijd waarin ieder op de hoogte is van de nood van de Vietnamese bootvluchtelingen. Niet dat het nu speciaal over hen gaat in dit geschrift. Wel stelt het het probleem vluchtelingen uitvoerig aan de orde. Wie hierover meer informatie wenst, kan zeer goed terecht in dit korte overzichtelijke geschrift.
J. M.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen