Brief uit Grand Rapids

Vergun me te reageren op het artikel van dr. Tukker over Amerika in de Waarheidsvriend van jl. donderdag, 2 augustus.
Als inwoner van Grand Rapids en predikant bij de Free Reformed Church (Christelijk Gereformeerd), heb ik toch wel een andere, meer genuancieerde, kijk op Grand Rapids dan dr. Tukker, blijkens zijn artikel 'Oost west-thuis best?' Men zou gemakkelijk de indruk kunnen krijgen van wat dr. Tukker schrijft dat men hier in Grand Rapids op elke Gereformeerde kansel nog de oude, bevindelijke leer kan horen verkondigen. Gelukkig is die leer hier nog te vinden, maar toch niet zo overvloedig als dr. Tukker het doet voorkomen.
Ook valt het wel mee (of liever gezegd tegen!) met de invloed van het Gereformeerde volksdeel op deze stad en haar omgeving. Bijvoorbeeld, alle Protestanten met elkaar hebben het niet kunnen voorkomen dat enkele jaren geleden de Zondag winkelsluitings wet is opgeheven. Verder moet men niet denken dat het allemaal Gereformeerden zijn hier in dit 'Gereformeerde Jeruzalem'. Al hebben veel 'Afgescheidenen' zich hier gevestigd in de vorige eeuw. Grand Rapids is niet minder een Poolse nederzetting, zodat de Roomse invloed hier zeker zo groot is als de Gereformeerde. Ik heb de moeite genomen om de kerkelijke statistiek op te slaan en daaruit blijkt dat van de kerkgangers van Grand Rapids 38% Rooms is. Tot de Gereformeerde gezindte behoort 30% en voor de rest zijn hier ook nog diverse andere kerken: Baptisten, Luthersen, Methodisten, Presbyterianen, Anglikanen, Grieks-Orthodoxen. Joden, plus ik weet niet hoeveel sekten en bewegingen, vooral onder het zwarte deel van de bevolking.
Het is dus niet waar dat Grand Rapids overwegend Gereformeerd is. En wat de invloed van de bevindelijke richting van de Gereformeerde gezindte betreft, die is helaas ook heus niet zo groot. De grootste gemeente van bevindelijke signatuur is die van ds. Lamain (Gereformeerde Gemeenten). Daarop volgt de Free Reformed Church en verder zijn er nog diverse kleinere kerken, waarvan sommigen minder dan 100 leden tellen.
De grootste Gereformeerde denominaties zijn de Christian Reformed (Gereformeerd) en de Reformed Church (Hervormd). In beide kerken heeft men rechtzinnige en vrijzinnige vleugels en in beide kerken wordt gestreden over Schriftgezag, de vrouw in het ambt en andere zaken die ook in Nederland de gemoederen in beweging houden.
Een Gereformeerde Bond zoals men die in Nederland kent, vindt men niet in de Reformed Church. Veel Gereformeerde Bonders die na de Tweede Wereldoorlog naar Amerika en Canada ge-emigreerd zijn hebben zich aangesloten bij de Netherlands Reformed Congregations (Ger. Gemeenten) of Free Reformed (Chr. Gereformeerd).
Verder, wat betreft politieke prediking zoals dr. Tukker die op een Hervormde kansel in Nederland beluisterde, nee, zo iets vindt men hier nog weinig, tenminste nog niet op Gereformeerde kansels. Niet dat de Amerikaan zich niet voor de politiek interesseert. De doorsnee Amerikaan, vooral degene die zich voor Christelijk uitgeeft, is zeer geïnteresseerd in de politiek, maar dan voornamelijk de binnenlandse politiek. Wat dat betreft leeft de doorsnee Amerikaan nog steeds bij de gedachte dat Amerika het centrum van de wereld is. Hierdoor kan men ook de gulheid van de Amerikaan verstaan. Men meent dat alleen Amerika het land van de overvloed is en men geeft gul en graag aan degenen waarvan men denkt dat ze minder, bedeeld zijn.
Al heeft de Gereformeerde, Amerikaanse kansel nog weinig last van politieke prediking, er zijn andere gevaren, b.v. de geest van het Remonstrantisme en alles wat daarbij komt, zoals zangkoren, 'altar calls', enz., zodat de zondagse eredienst meer en meer het karakter van 'entertainment' (onderhouding) krijgt. Men kan dan ook in Gereformeerde diensten (vooral 's avonds) zanggroepen aantreffen met gitaar, enz., ook vertoningen van films, zelfs 'puppets' (marionetten), clowns en 'magicians' (goochelaars).
Door de jaren zijn er talloze jongeren, voortgekomen uit de kruisgemeenten, terecht gekomen in meer oppervlakkige kerken. Men verstond de Hollandse taal niet meer en men vond het in eigen kerk te Hollands, te stijf, te smal en te provinciaal. Men was Amerikaan en geen Hollander meer. Toch heeft de Heere ook door de jaren heen anderen bewaard bij de bevindelijke leer. Middelijkerwijze werden daar de oude Engelse en Amerikaanse schrijvers voor gebruikt, zoals Boston, Erskine, Spurgeon, Edwards, Philpot, enz. Omdat de Engelse en Amerikaanse oude schrijvers erg praktisch aangelegd zijn, heeft dit blijkbaar ook een stempel gezet op degenen die daar de invloed van ondergingen. Daardoor – kon dr. Tukker opmerken – 'kom je er in het kerkelijke en in het maatschappelijke leven mensen tegen, die gezond kunnen ontleden en niet teveel teuten met het nemen van beslissingen.' Naarmate men nog onder de invloed van de Hollandse schrijvers staat, waarvan sommigen ook in het Engels te vinden zijn, kan men een meer traditionele inslag bemerken bij de mensen van de bevindelijke richting.
De bevolking, die gerekend wordt tot de Gereformeerde gezindte heeft bijna helemaal afgedaan met de Hollandse taal. Velen kennen niet méér Hollands dan de achternaam die ze dragen en enkele uitdrukkingen als 'voorlezer', 'dominee', 'spotten' en nog een paar minder fraaie woorden. Onder de ouderen zijn er die emigreerden na de laatste Wereldoorlog. Zij hebben nog banden aan Nederland, maar hun kinderen zijn volop Amerikanen en spreken geen Nederlands meer. Maar dat is niet zo belangrijk. Wat belangrijk is, is dat we blijven bij de leer der vaderen, van de Hollandse Gereformeerde vaderen, maar ook van de Engelse en Amerikaanse vaderen, de Puriteinen, en anderen die uitweken naar Amerika voor het ware geloof. Om dat erfgoed te bewaren zal gestreden moeten worden. U in Nederland, maar wij in Amerika niet minder. Zegene de Heere de arbeid die daarop gericht is.

Hoogachtend,
Rev. C. Pronk, B.A., B.D.

ANTWOORD AAN DS. C. PRONK
Ik dank de collega uit Grand Rapids voor de korrektie, die hij heeft aangebracht op mijn (kennelijk verkeerde) schatting van het aantal rooms-katholieken in zijn stad. Ik heb me door het proeven van een bepaalde sfeer daar waar ik me bevond, en niet door statistieken laten leiden. Over de invloed van de bevindelijke richting heb ik me niet uitgelaten in de zin dat ik die zou kunnen meten, maar ik heb de bekoring trachten aan te duiden, die ik onderging.

C. A. Tukker

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen