Beproef de emancepatiegeest (1)

Het is de apostel van de liefde geweest, die waarschuwde: 'Geliefden, gelooft niet iedere geest, maar beproeft de geesten, of zij uit God zijn; want vele valse profeten zijn uitgegaan in de wereld' (1 Joh. 4 : 1).
Johannes sprak, vervuld van de éne Geest van Waarheid, tegen al die leugengeesten. Door de tijden heen heeft Christus' Kerk te rekenen met anti-christelijke machten. Dat moeten mannen, vrouwen en jongeren in alle tijden weten. Paulus verbond het met de laatste tijden (1 Tim. 4 : 1). Het boek Openbaring heeft ons daarin veel te zeggen.
Zo’n anti-christelijke macht menen we in onze dagen tegen te komen, wanneer mensen in een overwinningsroes raken in de strijd om volledige emancipatie van de vrouw. Daar horen we: 'Eindelijk is het zover… Het uur van de vrouw heeft geslagen… Leve de vrouw!'
Nu is het alweer enige jaren geleden, dat de Verenigde Naties kwamen tot het Internationale Jaar van de Vrouw. Dat was 1975. In dat jaar werd zelfs een tienjarenplan opgesteld – een wereldaktieplan –, dat tot en met 1985 loopt. Het jaar 1979 is inmiddels het Jaar van het Kind geworden en het ligt in de lijn van de verwachting dat het Jaar van de Man ook een keer aanbreekt. Welbeschouwd is elk jaar eigenlijk het jaar onzes Heeren.

Hersenspoeling
Nu komt in heel deze emancipatiebeweging de aandacht voor de mens naar voren. In zelfbepaling moet deze aan het woord komen. Juist ook nu stelt de mens zichzelf wetten: de autonome mens. Je merkt dat ogenblikkelijk als je je verdiept in de emancipatie van de vrouw. Misschien heeft het uw interesse niet. U ging voorbij aan al die luide kreten om volledige vrouwenemancipatie. Toch zijn er ook in onze kringen vrouwen genoeg, die – achteloos misschien – de vrouwenbeweging steunen. Mannen zijn er, die niet weten wat vrouwen in deze richting beweegt. Zonder op de hoogte te zijn nemen mannen en vrouwen deel aan een gevaarlijk proces, dat de gezinnen raakt. Heel voorzichtig is het op gang gekomen, maar het zet door. Daar vindt beïnvloeding plaats via artikelen, boeken en programma's. Een vorm van hersenspoeling vindt ongemerkt plaats. Een veelvoud van gedachten over de huisvrouw, over het gezinsleven en het opvoeden van kinderen bereiken vrouwen, mannen en kinderen. Bijscholingscursussen voor weinig geschoolde vrouwen moeten worden gegeven. Zonder te letten op de koker, waaruit deze cursussen komen, nemen ook christenvrouwen eraan deel. Soms is dat echter een rode koker… Vrouwen worden in zo'n geval gevormd en vervormd naar de tijdgeest. Over Jezus Christus en Zijn werk wordt niet gesproken. Zijn Naam wordt bij uitzondering genoemd en dan als voorstander van een nieuw begin voor de vrouw, tot in de ambten toe.

Negatief en positief
Uiteraard heeft de emancipatiebeweging soms ook dingen aan de orde gesteld, die onze aandacht verdienen. Helaas overheerst het negatieve. Door alles heen willen we trachten de positieve weg aan te duiden en u moet zelf maar meedenken en verder denken. Verwacht geen afgerond geheel, maar een weergave van dingen, die gebeuren. Opdat wij samen verder denken en deze dingen op negatieve en positieve waarde schatten. Samen hebben we de geesten te beproeven of ze uit God zijn. We kunnen er van uitgaan – het is triest genoeg om dat te moeten vaststellen – dat die hedendaagse vrouwenbeweging zich buiten het Woord van God beweegt. Een uitzondering daarop wil een feministische theologie zijn, maar ook daar moeten we ons niet te veel van voorstellen. Die vrouwen komen wel áán het woord, maar niet ónder het Woord. De man-vrouw verhouding wordt in verreweg de meeste gevallen los van de bijbelgegevens ingevuld. Men doet dan alsof vrouwen in de twintigste eeuw eindelijk zijn vrijverklaard. Net als destijds slaven en lijfeigenen. De vrouw moet niet alleen onbeperkt gelijke rechten als de man hebben, maar ook gelijke kansen. Het onderscheid tussen man en vrouw voor de wet, in de werksituatie, kortom in het hele leven moet verdwijnen. Een totale nivellering wordt nagestreefd. Met alle consequenties daaraan verbonden. Grenzen vervagen ook hier. Mondige en zelfbewuste vrouwen moeten hun eigen gang kunnen gaan. Los van alle gezag.
Zo worden vrouwen in aktie gebracht. En veel vrouwen laten zich onwetend voor de anti-christelijke kar spannen. De draak zoekt niet alleen het Kind, maar ook de vrouw te verslinden. Hij zoekt het gezin aan te tasten en maatschappij en samenleving in de grondcel aan te tasten en te ruïneren.
In een aantal artikelen, die in elkaars verlengde liggen en ook weer op zichzelf gelezen kunnen worden, willen we dit in breed verband analyseren. Nogmaals de indruk kan gewekt worden dat het negatieve overheerst, maar de uiteindelijke bedoeling is door alles heen, en met name aan het slot, te komen tot een positieve stellingname. Zij het dat deze los staat van tal van aktiviteiten, die binnen het kader van het hier te bespreken onderwerp plaats vinden. Het voornaamste doel is informatie te geven, zodat wij op de hoogte zijn van datgene wat er op dit gebied te doen is.

Sociale aktie
Het geeft te denken in dit verband, dat een verontruste christenvrouw me wees op het vaak herdrukte boek van leraar Piet Reckman 'Sociale Aktie' (Opnieuw bekeken). In 1974 herschreef Reckman zijn in 1971 uitgegeven boek voor studenten op universiteiten, sociale en pedagogische academies en daarmee verwante opleidingen. Herdrukken kwamen er ook na 1974 Vrouwen lazen het ook. De schrijver betoogt, dat we sociale aktie niet moeten identificeren met revolutie, maar dat we sociale aktie beschouwen als een voorwaarde tot revolutionaire verandering in socialistische zin. Sociale aktie kan in die zin 'het broeden' worden genoemd op het embryo van een socialistische maatschappij. De kern van sociale aktie is een strategie om voorwaarden te helpen scheppen, waaronder een socialistische maatschappij op de meest voorspoedige wijze uit de schoot van het kapitalisme kan voortkomen. De omslag van het boek is tekenend fel-rood. Wat een invloed heeft zo'n werk! Bij lezing blijkt Reckman een instructief schrijver te zijn. Helder en duidelijk worden aktiegroepen volgens bepaalde methoden en technieken geïnstrueerd om één of meer doeleinden te verwezenlijken. De bestaande wanorde moet plaats maken voor een nieuwe orde. Helaas ziet Piet Reckman niet eerst slechte mensen, maar slechte structuren: de staat, de grote ondernemingen en het gezag hebben het gedaan. Een zelfverlossende mens moet een nieuwe aarde bouwen. We delen de zorg van de schrijver in een wereld vol oorlog, honger, geweld en onderdrukking, maar in een analyse van de werkelijkheid moeten we doorstoten naar de gevállen mens voor Gods aangezicht. Zijn boek – en daar gaat het ons hier om – wordt ook door vrouwen gelezen. Zij organiseren zich meer dan ooit. Er is een enorme toename van vrouwenorganisaties. Uit het boek halen we aan: 'Bewustwording, bevrijding, opheffing van vervreemding, vernietigen van onderdrukking en uitbuiting kan alleen georganiseerd plaats vinden'. Niet alleen voor de vakbeweging is dit aanbevolen lectuur, maar ook voor de vrouwenbeweging. Om strijdbaar voorwaarts te trekken onder een rood vaandel. Een eeuwenlange onderdrukking, in slavernij van mannen, is voorbijgegaan. Vrouwen zeggen op te staan tot de totale bevrijding. Daar wil een feministische theologie grond aan geven: beeldenstormend, gemeenschapsstichtende(?) en heelmakend(?). Op álle terreinen van het leven moeten vrouwen aan het woord komen en liefst aan het woord blijven.
In ons land zijn er meer en meer vrouwenorganisaties gekomen. Lange lijsten tonen aan, dat zeer veel organisaties dateren van na 1960. Uiteraard komen daar nagenoeg geen namen voor van verenigingen, die zich hebben aangesloten bij vrouwenbond op gereformeerde grondslag. Veel verenigingen zijn aangesloten op een roodgekleurde aktie-grondslag à la Piet Reckman. Naast de overkoepelende Nederlandse Vrouwenraad zijn er Provinciale Vrouwenraden enz. Traditionele Vrouwenbewegingen (als plattelandsvrouwen e.d.) worden wel genoemd, maar voorop gaan de Politieke Vrouwen-organisaties, Vrouwenbewegingen van vakbonden, Vrouwenbewegingen na 1960.

Motivatie
Tot een en ander werd ik gemotiveerd door ir. J. v. d. Graaf, die mij gegevens toestuurde van vrouwen uit Drente en Zeeland. Het werd mij tijdens bestudering hiervan duidelijk, dat er zoveel gevaren op de loer liggen voor vrouwen, mannen en kinderen in de stroomversnelling van de tijd. De ontkerstening en uitholling kan ook hierdoor weer enorm bevorderd worden. In het verlengde van deze problematiek ligt namelijk een grootscheepse aanval op het gezin en het gezinsleven, een aanval op het huwelijk als duurzame levensvorm. Berichten bereikten mij vanuit 'goede' kerkelijke gemeenten, waar christenvrouwen participeren in dit soort bewegingen waar we ons feitelijk op andere wijze in hebben op te stellen. Soms kan het noodzaak zijn ons er niet mee in te laten en op andere wijze gestalte te geven aan een vereniging van christenvrouwen. We eindigen bij het begin en luisteren nog een keer naar de waarheidslievende apostel Johannes, die in liefde sprak: 'Geliefden, gelooft niet iedere geest, maar beproeft, of zij uit God zijn'. Johannes sprak in het meervoud: 'Geliefden'. Zou u daar niet bij zijn? Beproef dan mee.

C. van Sliedregt, Wapenveld

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen