Gods voorzienigheid sluit onze verantwoordelijkheid niet uit

Hoewel er binnen de kring van de gereformeerde bond in de hervormde kerk de laatste tijd positieve geluiden met betrekking tot het samen op weg-gaan van de hervormde kerk en de gereformeerde kerken worden gehoord, wil dit niet zeggen dat de geestdrift bij de hervormd-gereformeerden algemeen is. Op de in Utrecht gehouden toogdag van de hervormd-gereformeerde mannenband zei voorzitter ds. G. H. van Kooten in zijn openingswoord, zeer verontrust te zijn over 'Samen op weg'. We moeten, verklaarde hij, samen wederkeren tot de Heere. Men luistert wel naar elkaar en men luistert naar de wil en de wens van de wereld, die links geworden is, maar men luistert niet naar Gods wet en het rijke evangelie.

Op de te Utrecht gehouden toogdag van de bond van hervormde mannenverenigingen op gereformeerde grondslag heeft de Benthuizense predikant drs. K. Exalto de vraag behandeld of dat nog kan: geloven in Gods voorzienigheid. In zijn referaat legde dominee Exalto er sterk de nadruk op dat Gods voorzienigheid de menselijke verantwoordelijkheid niet uitsluit.

De voordracht van drs. Exalto getuigde van belezenheid èn van zijn streven duidelijk te zeggen om welke dingen het hier concreet gaat. Hij heeft dan ook niet geaarzeld bij voorbeeld de kwestie aan te snijden van je (kinderen) al dan niet te laten inenten tegen polio, wat althans in de rechterflank van de gereformeerde bond in de hervormde kerk en voorts in de gereformeerde gemeenten een heet hangijzer is. Drs. Exalto noemde als een der gevaren die het rechte belijden en beleven van Gods voorzienigheid bedreigen, het fatalisme. Daarover merkte hij onder meer het volgende op: 'Het klinkt ons als fatalisme in de oren als men na een Sterfgeval zegt: Het zijn geen mensen die het ons hebben aangedaan. Fatalisme is het als men buiten alle geloof in de God en Vader van onze Heere Jezus Christus om, komt tot een of andere vorm van berusting, ook al is dat nog zo 'christelijk' ingekleed. Pas anders wordt het als men na innerlijke geloofsstrijd met Hem op Wie men vertrouwt als een goedertieren Vader, ertoe komt alles geheel aan Hem over te geven. Als het zó is, dan zal men trouwens ook doen al wat in eigen vermogen is. Dan gaan met elkaar gepaard een schuldverslagen buigen onder de slaande hand Gods èn een naarstig gebruik maken van de door Gods goede hand gegeven middelen, en het maakt niet uit of dat dan middelen ter voorzorg of middelen ter bestrijding zijn.'

Polio
Handelend over de verhouding tussen Gods voorzienigheid en onze verantwoordelijkheid (zoals gezegd onderstreepte de referent dat deze beide elkaar niet uitsluiten) wees dominee Exalto op het ­allesomvattende karakter van de raad of de voorzienigheid Gods. In dit verband zei hij: 'Als iemand, om een voorbeeld te geven, op jonge leeftijd om het leven komt doordat hij zichzelf in gevaar heeft begeven, dan moeten wij niet zonder ­meer zeggen: het was zijn tijd. Als hij niet roekeloos was geweest was het nl. zijn tijd niet geweest, dan had hij misschien nog 50 jaar kunnen leven. Zeker, God heeft over zijn levenseinde beslist, maar u moet ook zeggen: onder de toelating Gods heeft hij zichzelf doen verongelukken. Als een kind polio krijgt, moet men niet zeggen: àls het zijn tijd niet is, dan zal het niet sterven; u hebt uw verantwoordelijkheid, en die is méde in de raad van God opgenomen. Alleen wanneer wij de dingen zó zien, en zo dienen zij ook gezien te worden, wil men niet te kort doen aan de raad en voorzienigheid Gods, kan men bewaard blijven voor fatalisme. Men make van God niet een noodlot, want zo is Hij niet. Hij is almachtig, maar ook wijs en goed.'

De dood
Ook de lezing van de Veenendaalse predikant drs. J. Hoek was vrucht van zirgvuldige voorstudie. Dominee Hoek sprak over het onderwerp: 'Herwaardering van de dood?' en één van de geschriften die hij daarvoor opgeslagen had, was 'De dood ontmaskerd' van zijn mede-referent op deze toogdag, drs. Exalto. Dominee Hoek noemde drie trefwoorden welke horen bij de huidige herwaardering van de dood. Ten eerste: integratie. De dood hoort er bij, de dood is in feite dood-gewoon. Ten tweede: functioneel maken. De dood is eindpunt, de stervende maakt plaats voor een volgende generatie. Ten derde: beheersen. Ieder mens heeft recht zijn eigen dood te sterven.

Consequenties
Ingaand op de gevaarlijke consequenties van een en ander noemde dominee Hoek legalisering van de euthanasie in 't verlengde een andere kijk op zelfmoord. Voorts hebben we de stervensbegeleiding: deskundigen moeten de stervende zo gestroomlijnd mogelijk naar het station van de 'aanvaarding' loodsen en de nabestaanden wacht een zakelijke en cleane rouwverwerking. Drs. Hoek stelde hiertegenover: 'Daar we weten dat God ook aan het einde van ons leven staat, is er schroom ten aanzien van het sterven. Geen schreeuwige openheid, ook geen medisch fanatisme tot het uiterste toe, maar een eebiedig terugtreden waar het sterven zich aankondigt.' We citeren nog de slotzin van het betoog van drs. Hoek: 'De dood is een goede boodschapper. Hij is een bode des hemels. Hij opent de deur naar de eeuwige gelukzaligheid. Dat is nu met recht: herwaardering van de dood.' Tot zover iets over en uit de referaten, gehouden op deze door bondsvoorzitter dominee G. H. van Kooten uit Delft geopende bondsdag, waarop dominee H. Visser uit Nieuwe Tonge het slotwoord sprak.
(Trouw)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen