Belijdenis der Hugenoten (slot)

Art. 39 Wij geloven dat God wil dat de wereld geregeerd wordt door wetten en overheden, opdat er enige beteugelingen zijn om de ongebreidelde begeerlijkheden dezer wereld in toom te houden. En dat er door Hem dus koninkrijken, republieken en andere soorten van machten in het leven zijn geroepen, hetzij zij erfelijk zijn of niet, en verder alles wat behoort tot de rechtspleging. Hijzelf wil erkend worden als de auteur van dit alles. Tot dit doel heeft Hij het zwaard in de hand der overheden gelegd, om je onderdrukken niet alleen de zonden die tegen de tweede tafel der Wet Gods begaan zijn maar ook de zonden die begaan zijn tegen de eerste tafel der Wet. Derhalve moet men om Gods wil niet slechts dulden dat degenen die over ons gesteld zijn regeren, maar ook hun eer bewijzen en hen aanvaarden, doordat men hen houdt voor Gods stedehouders en ambtsdragers, die Hij aangesteld heeft om een wettig en heilig ambt uit te oefenen.
Art. 40 Wij houden het er dus voor dat men hun wetten en verordeningen gehoorzamen, belasting, tol en andere lasten dragen en het juk der onderdanigheid goedwillig en vrijwillig dragen moet, zelfs wanneer zij ongelovig zijn, mits de opperheerschappij van God ongeschonden blijve. Om die reden verafschuwen wij allen die de overheden niet willen erkennen, overgaan tot gemeenschap van goederen en zo verwarring stichten, en de rechtsorde begeren omver te werpen.

De overheden
Evenals de Institutie van Calvijn eindigt ook de Gallicana met een uitspraak over het ambt der overheid. De Ned. Geloofsbelijdenis doet dat niet, zij eindigt met een belijdenis aangaande de toekomst, Christus' wederkomst, enz. De NGB heeft dit naar ons oordeel vóór op de CG. Evenwel, zakelijk is er geen verschil. Ook in de CG vindt men een leer der laatste dingen, en omgekeerd, ook in de NGB vindt men (nl. in art. 36) een uitspraak over de overheden.
De Gallicana stelt dat wetten en overheden van Gód zijn. Hij heeft ze ingesteld. Dat op zich is al een hele belijdenis. Over het ontstaan van een overheid zijn diverse theorieën opgesteld. Men heeft weleens gesteld dat er op een bepaald ogenblik door de mensen zelf is uitgemaakt: iemand moet ons regeren, wij zullen iemand kiezen. Men heeft ook al vaak gesteld dat zich een overheidsambt geëvolueerd zou hebben uit de samenleving zelf. Doch de Schrift zegt, en onze belijdenissen zeggen het haar na: Alle machten die er zijn zijn van God. En dat zullen ook wij heden nog moeten zeggen. Dat is, politiek gezien, waarlijk geen geringe daad!
De gevolgen van deze belijdenis, deze dáád, want nogmaals deze belijdenis is een daad, zijn nauwelijks te overzien. Eén ervan is dat wij onze krant anders lezen dan anderen. En verder, dat wij gewillig onze belasting betalen ook al protesteren wij tegen vele bestedingen van de belastinggelden door de overheid, dat wij buitenparlementaire acties verwerpen, dat wij revoluties verafschuwen, dat wij het handhaven van de rechtsorde bepleiten, dat wij begeren dat de misdaad gestraft wordt, zonodig zelfs met de doodstraf, en nog wel meer.

Politieke prediking
Veler prediking tegenwoordig is politiek. Stenen voor brood. Wanneer politiek en religie vermengd worden, ontaardt de religie in een valse religie, en de politiek in kwakzalverij. Prompt krijgt men naar het hoofd geslingerd: ook jullie doen aan politiek! want jullie handhaven de status quo. Is dat waar?
Al bepleiten wij geen revolutie daarom nog wel hervórming. Wedergeboorte is hervorming. De wedergeboorte van de zondaar is een hoogst belangrijke zaak, ook burgerlijk, ook politiek. Wij bepleiten verder vernieuwing van de kerk, dat is bepaald niet conservatief. Weer een leven uit en naar de Schrift en de Belijdenis. Tot in de orde van de kerk toe. Zou dat gerealiseerd worden dan viel er meer ondersteboven dan wanneer gebeurde wat de huidige radikale kerkvernieuwers begeren, alleen: er zou iets heel anders gebeuren. Wij begeren ook een vernieuwing van ons volk. Wederkeer tot God. Als dat gebeurde zou zelfs het straatbeeld in steden en dorpen veranderen. Niemand is minder een aanhanger van de status qou (de bestaande situatie) dan degene die ernst maakt met de gereformeerde belijdenis.
Wij geven de tegenstanders toe: elke prediking, ook al is hij niet-politiek, of zelfs, a-politiek, heeft politieke gevolgen. Om slechts dit ene als bewijs te noemen, zij bepaalt mede het stemgedrag der hoorders. Het is goed ons dat te realiseren, opdat wij onze verantwoordelijkheid beseffen.
Maar daarom behoeven religie en politiek nog niet vermengd te worden, zodat de politieke houding beslissend wordt voor het christen-zijn, ja voor de toekomst van ziel en zaligheid. Als men sommige predikanten hoort lijkt het wel of je buiten de kerk gezet moet worden als je niet zo kritisch oordeelt over Zuid-Afrika als zij doep. Ik denk o.a. aan ds. Spijkerboer in Kerk en Theologie. Dan maakt men zich schuldig aan een verpolitiekte prediking. Het Evangelie is dan afwezig.

Theocratie
Gereformeerden zijn theocraten. Vanouds en nog. Geen democraten. Ook al leven zij vanzelfsprekend liever onder een democratie dan onder een tyrannie. Want het gaat de gereformeerden in hun staatsbeschouwing primair om de kerk. Is er ruimte voor de kerk, en hoeveel ruimte? Vóór het ijzeren gordijn meer dan daarachter, daarom vooral begeren wij dat het Westen vrij zal blijven. Dus niet in de eerste plaats omdat wij onze bezittingen en meer andere dingen zullen verliezen, wanneer ook hier zich een communistische dictatuur, zal vestigen, ook al vinden wij – natuurlijk – ook die dingen van veel belang. Maar de kerk, de gemeente Gods zit ons het hoogst!
Daarom zitten daar de anti-communisten, waar men de kerk liefheeft, als lichaam van onze Heere Christus.
Het gaat trouwens niet alleen maar om ruimte voor de kerk, wij willen nog veel meer. Een eerbiediging van het Woord Gods, en van de kerk als draagster van dat Woord Gods in heel de samenleving. Niet alleen de zonden tegen de tweede tafel van de Wet moeten onderdrukt en gestraft worden maar ook die tegen de eerste tafel van de Wet. Ook de vloeker b.v. moet door de overheid worden gestraft. De overheden zijn Gods stedehouders, regeren in zijn plaats; dat betekent o.a. dat zij de stoel waarop zij zitten laten omvallen als zij niet straffen degenen die Hém kwetsen, aan Wie zij al hun macht en gezag te danken hebben. Overheden die het kwaad tolereren maken zich hun eretitel onwaardig.
Gereformeerden erkennen dat de overheden een wettig en heilig ambt uitoefenen (art. 39). Dat is het tegenovergestelde van vorstenvleierij. Dit doet de overheden aansprakelijk zijn voor al wat zij doen en al wat zij zeggen. De verantwoording die zij God schuldig zijn is de zwaarste die hen opgelegd kan worden. Met de volksvertegenwoordiging valt misschien nog wat te marchanderen, met de Rechter van hemel en aarde niemendal, geheel niets.
Gereformeerden hebben een hóge staatsopvatting. Gericht op het totale welzijn van het volk, niet alleen geestelijk maar ook lichamelijk.
O hoe anders zou ons volk er uitzien als deze staatsopvatting eens gerealiseerd kon worden. De theocratie.
En waar moet het beginnen? In de kerk! Hoedemaker had gelijk: Het herstel van de kerk is de eerste stap op weg naar het herstel van de natie.
Gereformeerden zijn niet enghartig. Zij hebben zorg heus niet alleen voor hun eigen persoonlijk geestelijk leven maar ook voor de kerk en ook voor het kerk en ook voor de wereld. Alleen, menigmaal ánders dan anderen. Zó anders dat de anderen er niet aan willen. Waarom niet? Omdat het leven naar het Woord de mens, die gevallen is, en dat zijn wij allen, tegen de borst stuit; wij willen leven naar eigen lust en begeerte.
De theocratie is een opdracht. Ook voor onszelf. Er is weinig gehoor voor de theocratische prediking. Toch zal eenmaal de Heere onze God Koning der ganse aarde zijn. Wat ons betreft was ook de Gallicana, evenals de Ned. Geloofsbelijdenis daarmee geëindigd. Deze wetenschap is onze troost temidden van alle strijd, worsteling en moeite en verdriet in kerk en wereld.
K. Exalto

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen