Voorkomt de pil bevruchting?

In het vorige artikel hebben we gezien dat we een ethische grens passeren op het moment dat een anticonceptieve methode ingrijpt na de conceptie (bevruchting). Nu is het niet de bedoeling om in een kerkelijk blad als dit alle medische details uit te diepen, maar het is wel absoluut noodzakelijk om enige kennis te hebben van de werking van diverse anticonceptieve methoden.
De onkunde is in het algemeen erg groot, ook onder ons. Dat maakt vele kerkelijk meelevende, vaak serieuze mensen (vrouwen) tot willoze slachtoffers van (meestal andersdenkende) artsen.
Wat gebeurt er namelijk in de praktijk? De huisarts of gynaecoloog stelt om één of andere reden een vrouw voor, dat ze de pil maar moet gaan gebruiken. De vrouw schrikt. Daar heeft ze zelf nog niet aan gedacht, daar is ze niet mee opgevoed, haar man zal het nooit goedvinden, wat moet ze, als de dokter zegt dat het beter voor haar is…? De éne vrouw zal het toch direkt goedvinden, en zich verschuilen achter 'de dokter zegt', de andere vrouw zal haar twijfels naar voren brengen, en dat laten merken aan de betreffende arts. Die zal op zijn beurt concluderen, dat de pil voor deze vrouw nog taboe is, dat de pil voor haar niet het ideale anticonceptieve middel is, want voor elke methode geldt dat de motivatie 100 procent moet zijn. Is die geen 100 procent dan zal de methode falen, de vrouw zal onbewust vergeten de pil trouw dagelijks in te nemen.
Daarom stelt hij iets anders voor. Hij vraagt, of mevrouw weleens van het spiraaltje heeft gehoord. Ze heeft er weleens over gehoord, dat wel, maar hoe dat er precies uitziet, of hoe het werkt, nee, dat niet. En zo gebeurt het maar al te vaak dat vrouwen voor wie de pil taboe is, rondlopen met een spiraaltje, waarvan bekend is dat het de innesteling van de bevruchte(!) eicel voorkomt of ongedaan maakt.
U begrijpt de inkonsekwentie. Als deze vrouw beter op de hoogte was geweest van de werking van de diverse middelen, dan was de beslissing waarschijnlijk anders uitgevallen. En daarom kunnen we niet om wat bredere medische informatie heen.
Wat doet nu de pil? De pil voorkomt, zo gold het althans in de beginperiode, de eisprong. Elke maand komt er 14 dagen vóór elke menstruatie een eitje vrij uit de eierstokken. Dit wordt gereguleerd door een 'thermostaat', de hypofyse, een klier die als aanhangsel onder de hersenen zit. De pil stelt deze thermostaat anders af, dus de eisprong gaat niet door, dus er komt geen eitje vrij, dus er kan nooit bevruchting plaatsvinden.
Zo wás het, maar er is in tien jaar tijd al weer veel veranderd. Alom kwamen er publicaties over nadelige bijwerkingen van de pil, en daarom zocht men naar een onschadelijker pil. De hormonenconcentraties in de pil namen af, en men vroeg zich af of deze moderne (mini-)pillen nog wel invloed hadden op de 'thermostaat', de hypofyse. Het zou best eens kunnen dat deze pillen een andere anticonceptieve werking kregen, namelijk het in het ongerede brengen van het baarmoederslijmvlies, zodat een eventueel bevrucht eicelletje geen goede voedingsbodem kreeg en derhalve 'geen wortel schoot'.
U begrijpt de problemen. De 'pil' wordt hier ethisch identiek aan, het spiraaltje. En waar blijf je dan als leek. Eén ding is duidelijk: de wat zwaardere pillen hebben een duidelijk anticonceptief effect, dat wil zeggen ze grijpen in vóór het moment van de conceptie.
Met de verfijning van de pil is men in een vaag grensgebied terecht gekomen, waarbij men twee vragen kan stellen: moeten we hier ethisch konsekwent blijven, of moeten we dit gebied tot een ethisch gedemilitariseerde zone verklaren? Voor de dokter moet er op dit gebied nog veel speurwerk verricht worden, voor de leek blijft de pil de pil.
Ook in het artikel van Van Riesen in 'Terdege' wordt vluchtig dit probleem aangesneden. De hoofdmoot van het artikel bestaat echter uit opsommen van de vele bijwerkingen, die inmiddels tot verfijning van de pil geleid hebben. Dit zou de meeste genoemde bijwerkingen ongedaan hebben gemaakt.
Mijn hoofdbezwaar tegen genoemd artikel is echter dat het teveel over de medische boeg gegooid wordt. Als er een medisch veilige pil uitgevonden zou worden, is die dan ethisch aanvaardbaar? Mijns inziens laat het bovenstaande daar heel wat vraagtekens over staan. Het valt mij vaker op, dat 'ethische' vraagstukken in onze kring met 'medische' argumenten opgelost worden. Denk maar aan het polio- en vaccinatieprobleem, er wordt vaak meer gesproken over het medische gevaar van de inenting, dan over de verhouding Goddelijke Voorzienigheid en menselijke verantwoordelijkheid. Als we het over die boeg gooien, dan is de discussie niet zuiver meer, dan weet iedereen het beter, al naar gelang de (on)kunde.
Als we het dan over de pil en zijn schadelijke bijwerkingen hebben, dan zou ik willen zeggen: De pil heeft zijn tientallen verslagen, maar de sigaret zijn tienduizenden. En daar is ten onzent nooit een kerkelijke uitspraak over gedaan!
Volgende keer: De pil dus aanvaardbaar?

J. H. ten Hove, Katwijk aan Zee

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen