Verscheidenheid van gaven (3)

Er is verscheidenheid van gaven. Maar het is dezelfde Geest. Aldus de apostel Paulus één en andermaal in de bekende hoofdstukken 12 en 14 van de eerste Korinthebrief. In onze vorige artikelen over dit thema heb ik geprobeerd duidelijk te maken, dat een levende gemeente vandaag ook niet zonder deze gaven en bedieningen des Geestes kan zijn. Naast de vele ambtelijke taken, die er te vervullen zijn, moet er ook ruimte zijn voor vormen van kerkelijke arbeid, waarin begaafde lidmaten der gemeente behulpzaam kunnen zijn in de opbouw der gemeente. Gelukkig, zo konstateerden we in het vorige artikel, hebben katechetenopleidingen zich de laatste jaren in een groeiende belangstelling verheugd. Velen blijken er behoefte aan te hebben om in hun vrije tijd bezig te zijn met vragen rondom de Bijbel en de gemeente. En zij doen dat vanuit een behoefte om nader onderricht te worden en beter geïnstrumenteerd te zijn bij de vervulling van een taak in de gemeente.

De nieuwe katechetenopleiding
Nu heeft de ervaring van jaren geleerd, dat de katechetenopleidingen bezocht werden door mensen, die reeds een taak hadden in de gemeente, of als ambtsdrager, of als pastorale werker (bezoekbroeder) in het huisbezoek, bejaarden- en ziekenpastoraat, of in de leiding van jongeren- en kring werk. Zij zochten in de katechetenopleiding in feite weinig meer dan een ruggesteun voor de vervulling van deze taken. Anderen volgden de kursus, omdat zij in het godsdienstonderwijs op de scholen wilden dienen. Weer anderen zagen in de katechetenkursus een mogelijkheid om straks als vrijgestelde (geheel of gedeeltelijk) in een bediening werkzaam te kunnen zijn, óf in de katechese, óf in het pastoraat óf in beide. En weer anderen zochten in katecheten-hulppredikersopleiding een kortere weg te bewandelen naar de kansel.
In Augustus van dit jaar is de bestaande katechetenopleiding in een nieuwe jas gestoken. Dat wil zeggen, dat in feite de opleiding gesplitst is in twee kursussen. De ene is de zg. 'Theologische vorming van gemeenteleden'. De andere de eigenlijke katechetenopleiding. Ik zeg eerst iets over de laatste. Ik kan daar kort over zijn, omdat er tot nu toe eigenlijk niet veel veranderd is in de opzet van deze opleiding. De plannen zijn nog in de maak. In elk geval worden op deze kursus vooral die mensen verwacht, die een basis van algemene ontwikkeling hebben, gelijk staande met Havo. Deze kursus zal in de toekomst, naar verwacht mag worden, een soort Hogere Beroepsopleiding zijn voor het godsdienstonderwijs (derde graads-bevoegdheid) met mogelijkheden van een doorverbinding naar een voortgezette studie voor onderwijsbevoegdheden ook in het Middelbaar Onderwijs. O.i. zal de nieuwe katechetenopleiding echter ook moeten voorzien in de behoefte, die bij velen blijkt te leven nl. om in een bediening in de gemeente werkzaam te zijn als pastorale medewerker, evangelist of in de katechese. We hebben reeds eerder gekonstateerd, dat de mogelijkheden om als zodanig aan de slag te komen, niet zo heel erg groot zijn. Tegelijk echter menen wij, dat er in het verleden door katecheten en hulppredikers waardevolle diensten zijn verleend in de opbouw van het gemeentewerk en dat onze kerkeraden een taak hebben om, mede ter verlichting van de ambtsdragers, die vaak zo overbezet zijn, uit te zien naar mogelijkheden om de hulpkrachten in te schakelen bij het werk in de gemeente. Wel is het duidelijk, dat aan een katechetenopleiding geen preekbevoegdheid moet worden verbonden. Terecht hebben velen, die de laatste jaren het katechetenexamen aflegden, uitgesproken, dat zij zich zelf na een opleiding, waarin geen onderwijs is gegeven in de grondtalen van de Bijbel (Grieks en Hebreeuws), niet in staat achtten om de preekstoel op te gaan. Bovendien is op een katechetenkursus niets gedaan aan een vak als homiletiek. Terecht is dan ook al vaak gezegd en geschreven, dat kerkraden er geen goed aan doen om katecheten, die geen preekbevoegdheid bezitten, toch te laten voorgaan in de dienst des Woords. En onze katecheten moeten bedenken, dat alles in de gemeente des Heeren met orde dient toe te gaan en dat zij zich zelf geen bevoegdheden dienen toe te schrijven, die hun niet toekomen.

Preekbevoegdheden?
Betekent dit, dat de kansel uitsluitend voorbehouden blijft aan mensen, die een theologische opleiding hebben? Mij dunkt, dat dat de gulden regel is en blijft. Maar dat betekent toch ook weer niet, dat de heilige Geest in de gemeente soms niet ook aan gemeenteleden de gave van het lerend bezig-zijn met het Woord schenkt. De Dordtse Kerkorde heeft altijd ook de figuur van de artikel 8-dominee gekend. Er zijn mensen, die door Gods Geest bijzonder bekwaamd zijn om anderen te leren en die zeker niet de mogelijkheid moet worden ontnomen om een taak te hebben in de verkondiging van het Woord. Maar ook in dat geval zou ik sterk willen pleiten voor een opleiding, die zeker niet minder geeft dan de hulppredikersopleiding tot nu toe gaf. En ik zou daarbij ook het Grieks en Hebreeuws en niet minder ook het vak homiletiek willen betrekken. Verlening van een preekbevoegdheid door een kerkelijke commissie zal bovendien altijd een test moeten bevatten van motivatie en geschiktheid. Zij, die behulpzaam zijn in de gemeente en daarin een dagtaak hebben gevonden, zouden dan als eersten in aanmerking kunnen komen om na een volbrachte vervolgstudie, preekbevoegdheid aan te vragen.

Theologische vorming van gemeenteleden
Dat alles dan over de nieuwe opzet van de katechetenopleiding. En dan nu de andere opleiding, de nieuwe kursus, die in Augustus jl. gestart is, de zg. 'Theologische vorming van gemeenteleden'. Zoals gezegd: velen zoeken in een kursus eigenlijk slechts en behoorlijke ruggesteun voor de vervulling van een taak in de gemeente als kerkelijk vrijwilliger. Welnu, aan deze behoefte is gestalte gegeven door de nieuwe kursus 'Theologische vorming van gemeenteleden'. Iedereen is daar welkom. Er is geen toelatingseis aan verbonden. Deze kursus is bedoeld voor mensen, die bij het werk van de kerkelijke gemeenten betrokken zijn: ambtsdragers en gemeenteleden, die bezig zijn met bezoekwerk, bijbelkring en katechese, gespreksgroepen, jeugdwerk, diakonaat, enz… Het gaat hier om een praktische toerusting met het oog op hun taak in het kerkelijk werk. Er wordt les gegeven in de Bijbelse vakken (Oude en Nieuwe Testament), in de kerkgeschiedenis (vroege christendom, Middeleeuwen, Reformatie, 19- en 20-ste eeuw; hedendaagse geloofsvormen; kerkelijke en maatschappelijke vragen, ideologieën, enz., in de ethiek, in de geloofsleer en in pastoraat, kringwerk, katechese en diakonaat. Een groot aantal kursisten, die in het verleden de katechetenopleiding bezochten, hebben nadrukkelijk gevraagd om meer nadruk op de praktische vragen. Welnu, vooral deze komen op de kursus 'Theologische vorming van gemeenteleden' uitvoerig aan de orde. Er is aan deze kursus geen examen verbonden. In elk vak legt men, desgewenst, een tentamen af, terwijl de kursist, die alle tentamens met goed gevolg heeft afgelegd, een certificaat ontvangt. Voor een gerichte studie is het uiteraard van belang om thuis ook het nodige aan zelfstudie te doen en naar een tentamen toe te werken. Maar niemand wordt daartoe verplicht. Met andere woorden: men kan de kursus ook volgen uit persoonlijke belangstelling. De kursussen 'Theologische vorming' worden op vele plaatsen in ons land gehouden. Ze worden in het leven geroepen op initiatief van een (groot)moderamen van een klassis of kerkprovincie of een provinciale kommissie voor vorming en toerusting in samenwerking met de Raad voor de Katechese. De kursusleiding van de oude katechetenopleiding in Zeist heeft een tweetal kursussen 'Theologische vorming' georganiseerd en wel in Zeist en in Harderwijk. Om de veertien dagen wordt hier op zaterdagen les gegeven door de volgende predikanten: dr. H. Bout, geloofsleer; ds. C. den Boer, Nieuwe Testament; drs. W. Chr. Hovius; Oude Testament; ds. H. G. Abma, ethiek; drs. C. Blenk, hedendaagse geloofsvormen, kerk en ideologie; drs. K. Exalto, kerkgeschiedenis; ds. R. J. v. d. Hoef, praktische vakken. Bovendien wordt er zowel in Harderwijk als in Zeist door dr. H. Bout les gegeven in Hebreeuws en Grieks voor hen, die zich bekwamen willen in het lezen van de grondtalen van de Bijbel.
De bedoeling van bovenstaande uiteenzetting is om (voor sommigen ten overvloede misschien) kerkeraden en gemeenteleden nog eens te wijzen op de mogelijkheden, die er zijn voor de toerusting. Er is verscheidenheid van gaven. Ik ben er zeker van, dat de heilige Geest het ons ook in onze tijd daaraan niet doet ontbreken. Maar hoeveel 'begaafdheden' blijven sluimeren in de gemeente. Zij moeten worden geaktiveerd en geïnstrumenteerd. De heilige Geest werkt immers door de middelen, ook door het middel van opleidingen, die er op gericht zijn gemeenteleden te bekwamen tot een taak in de gemeente. En ik ben er ook zeker van, dat het tot verdieping van het geestelijk en gemeentelijk leven leiden zal, als wij er alles aan doen om hen, die de Geest met gaven begiftigt in de gemeenten, te helpen om straks mee te mogen bouwen aan het bouwwerk van Christus' gemeente. 'Maar geliefden, bouwt gij Uzelf op Uw allerheiligst geloof, biddende in de heilige Geest' (Jud. : 20). 'Zo wordt gij ook zelf, als levende stenen, gebouwd tot een geestelijk huis, tot een heilig priesterdom, om geestelijke offeranden op te offeren, die Gode aangenaam zijn door Jezus Christus' (1 Petr. 2. : 5).

C. den Boer, Woudenberg

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen