De pil dus aanvaardbaar?

In de vorige artikelen hebben we gezien dat de pil in het algemeen ingrijpt vóór de conceptie, en derhalve ethisch gelijk is aan de andere methoden, die voorkomen dat ei- en zaadcel samensmelten, zoals het condoom, het pessarium, coïtus interruptus.
We hebben ook gezien, dat om medische redenen ontwikkelingen aan de gang zijn, die de pil mogelijk niet meer anticonceptief (in de letterlijke zin des woords) laten werken, maar via inwerking op het baarmoederslijmvlies innesteling van de bevruchte eicel onmogelijk maakt, in welk geval de pil ethisch gelijk wordt aan het spiraaltje en de morning-afterpil: onaanvaardbaar dus.
Om, nu verdere spraakverwarring te voorkomen, wil ik me echter beperken tot de anticonceptief werkende pil, tot op heden de nog meest gangbare. Over de nieuwste ontwikkelingen, de preciese werkingen van de modernere pil is nog te weinig bekend om daar nu al verregaande conclusies aan te verbinden. Ik moet me daar zelf ook eens meer in gaan verdiepen, en als er dan opzienbarende zaken uit de bus rollen, hoop ik daar te zijner tijd zeker over te schrijven. We moeten in ieder geval alert blijven, wat er nu ethisch over de pil gezegd kan worden, zou over twee jaar principieel anders kunnen zijn.
Maar goed, we zouden het nu verder over de 'anticonceptieve' pil hebben in de ware zin des woords. Zoals gezegd, ethisch gelijk aan condoom, pessarium en ook coïtus interruptus.
Toch is er praktisch een groot verschil, dat is duidelijk en daarom zullen vele echtparen, als ze de keus tussen deze methoden moeten maken, voor de pil kiezen. Regelen doen ze toch, ethisch is er geen verschil, dus waarom dan niet de pil, verreweg de gemakkelijkste en betrouwbaarste methode toch? En zo is de keus snel gemaakt. Vóór men aan kinderen 'begint', tussen de kinderen door, en nadat het gezin 'voltooid' is, wordt dan de pil geslikt.
Dit lijkt een zeer wereldse manier van leven voor menige lezer denk ik. Toch is dit ook de praktijk van vele, zeer vele kerkelijk meelevenden. Dat behoeft niemand te weten, de muren van de slaapkamer, en van de spreekkamer van de dokter zijn meestal de enige getuigen. Enerzijds terecht, deze zaken behoeven niet aan de grote klok gehangen te worden, anderzijds jammer, in die zin dat ook de muren van de pastorie er niet vanaf weten. De dokter moet het regelen voor kerk en wereld, de dominee meestal niet eens voor de kerk alleen. Daarover later meer.
Als het echtpaar beslist de pil als anticonceptieve methode te gebruiken, zal dat in de meeste gevallen weinig problemen geven, althans bij kortdurend gebruik. De praktijk leert echter dat het meestal leidt tot langdurig gebruik, bijv. als er problemen zijn van langdurige aard of als het 'laatste' kind geboren is. Als de vrouw dan echter 35 jaar of ouder wordt en ze slikt al enkele jaren de pil, zal haar huisarts ongetwijfeld op een bepaald moment vragen wat ze nu verder wil. De huidige medische inzichten zijn immers zover gevorderd, dat langdurig pilgebruik boven de 35 jaar afgeraden wordt. Als vervangende methode biedt men dan aan sterilisatie of het spiraaltje.
Het probleem is duidelijk, als een vrouw de pil gaat slikken komt ze in de loop der jaren voor de beslissing te staan zich te laten steriliseren of niet. Het spiraaltje is, zoals gezegd, ethisch onaanvaardbaar. Een derde mogelijkheid is te stoppen met de pil en dan over te gaan op een andere methode. Dit laatste gebeurt zelden. Wie gewend is aan de 'betrouwbaarheid' van de pil, laat zich dat niet gemakkelijk meer afnemen, dat leert de praktijk heel duidelijk.
En daarom moet ik met nadruk vaststellen, dat velen op het moment dat ze besloten tot het pilgebruik niet hebben beseft voor welke beslissingen ze komen te staan op de lange termijn. Ik wil maar zeggen, dat met 'ethische aanvaardbaarheid' niet alles gezegd is, het pil-vraagstuk kent meer aspecten. Daarom is het zeer belangrijk dat ieder zich goed realiseert waar hij of zij aan begint. Dat geldt zeker voor een christen, theoretisch kan alles soms kloppen als een bus, het eigen geweten is het daar niet altijd mee eens. Theoretisch kunnen we bepaalde methoden gelijkschakelen, in de praktijk is er toch een hemelsbreed verschil en dat bepaalt toch meer onze 'levenswandel'.
Ik ben zo bang, dat als we de pil tot 'normaal' gaan verklaren, dat we dat ook van sterilisatie gaan zeggen (ethisch is dat toch ook aanvaardbaar, in die zin dat het voorkomt dat eien zaadcel versmelten!). Ik geloof dat we dan, ondanks al onze ethische grenspaaltjes, langzaam maar zeker afglijden tot wereldgelijkvormigheid, in de praktijk althans.
Laten we daarom tóch terughoudend zijn ten aanzien van de pil, laten we die gebruiken als geneesmiddel, dat wil zeggen in die situaties waar te hoge eisen worden gesteld aan onze lichamelijke of geestelijke conditie, dan kunnen we dankbaar zijn dat de pil er is. Laten we hem echter zeker niet teveel als routine-middel gaan accepteren. Het gebod 'gij geheel anders' geldt ook hier, om meerdere redenen. Volgende keer: Wat dan wel?

J. H. ten Hove, Katwijk aan Zee

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen