Globaal bekeken

We hebben er in deze kolommen nooit onduidelijkheid over laten bestaan hoezeer we het afkeuren, dat steeds meer gebroken wordt met de christelijke weekindeling, waarbij de zondag de eerste dag van de week is. Gelukkig bestaan er intussen nog diverse kalenders en agenda's, die zich aan deze weekindeling houden of er weer op teruggekomen zijn. Actie wekt intussen kennelijk reactie. Want er is nu een uitgave van een zakagenda – verzorgd door uitgeverij Kool te Veenendaal en boekhandel Noordermeer te Rijnsburg – die uitdrukkelijk op het omslag vermeld heeft staan: 'christelijke zak-agenda.' We ontvingen deze agenda ter bespreking. De uitgevers zeggen: 'het aanschaffen van deze christelijke zakagenda is ook een zaak van ethisch beraad, en een getuigenis tegen de vervlakking en modernisering van deze tijd.' Waarin bestaat het christelijke nu? Allereerst in de zondag als eerste dag van de week. Dat komt – als gezegd – gelukkig nog meer voor. Geen opname van carnavals-feestdagen, zo luidt het tweede motief. (Zo'n agenda heb ik persoonlijk echter nog nooit onder ogen gehad, al zullen 'roomse' boekhandelaren die wel verkopen). Een – het derde – geen teksten in de Nieuwe Vertaling.
Nu zijn er meen ik weinig zakagenda's waar überhaupt bijbelteksten in staan. Maar van de weeromstuit bevat deze christelijke agenda ook helemaal geen bijbelteksten. Vanwaar dan het bezwaar tegen die andere agenda's met de Nieuwe Vertaling? Wel bevat deze agenda – het is nadrukkelijk vermeld – de Israëlitische feestdagen. De vraag is dan wel wat hiervan het motief moge zijn, als men zo – en terecht – opkomt voor de zondag als eerste dag vanwege de Opstanding van Christus. Al met al: een agenda met een pretentieuze titel, toch niet onderscheidt van andere goede agenda's, maar die juist door die pretentieuze titel wel eens anti-reclame voor een goede zaak zou kunnen maken.

In het blad 'Waarheid en Eenheid', orgaan van de verontrusten in de Gereformeerde Kerken, stond dezer dagen een verslag van een jeugdconferentie van de vereniging 'Schrift en Getuigenis', de vereniging van de verontrusten. Per vergissing kerkten die jongeren 's zondags in een 'bondsgemeente'. Ziehier wat ene Dorothée schrijft:

'De volgende dag, zondag, zouden we zoals afgesproken, naar de gereformeerde kerk gaan. Door een vergissing kwam alleen de leiding bij die kerk aan en de rest stapte de Gereformeerde Bondskerk binnen, heel enthousiast, om er minder enthousiast (na 2 uur) weer uit te komen.
Er werd gezongen met hele noten, de dominee preekte over 'de oogappel' en de mensen keken allemaal vrij kwaad; er gingen er ook weinig naar het Avondmaal. (Eerlijk gezegd ben ik blij, dat wij niet van de Hervormde Bondskerk zijn.) 's Middags gingen de meesten weer naar de kerk, maar enkelen zagen het, na de 2 uur lange kerkdienst van 's ochtends, niet meer zitten.'
Het was uit het verslag niet (duidelijk) op te maken waar die lange bondsdienst was. Maar ik denk dat Dorothée zich toch wel een half uur vergist heeft. Familieband is hier kennelijk intussen ook van verontruste gereformeerde zijde weinig gevoeld.

Dr. F. O. van Gennep, jarenlang lid van het directorium van het Hervormd Seminarie te Driebergen, waar de hervormde candidaten en predikanten in hun eerste gemeente een aantal weken vertoeven in het kader van hun theologieopleiding, schrijft in 'In de Waagschaal' enkele dingen over 'stroefheid' in het verkeer met de bonders'.
'(…) Veel stroefheid in het verkeer met de Bonders kan verklaard worden uit het feit, dat het hier om een volksbeweging ging, die door de bovenliggende laag van kerkelijke regenten en intellektuelen niet werd erkend of begrepen. Ik denk, dat in de hardheid, waarmee de Bond zich soms opstelt, een zekere gekwetstheid zit. Misschien is het ook angst opnieuw te worden uitgelachen en dat is iets, wat ook nu nog bij voortduring gebeurt. Op gezette tijden komt de pers met smakelijke verhalen over predikanten en gemeenteleden uit de Bond, waaruit moet blijken hoe achterlijk en ziek deze mensen zijn. Een arrogante, keurig in het pak gestoken psychiater komt voor de televisie vertellen, hoe stom de Puttense mannen in de oorlog zijn geweest door zich tezeer in te spannen bij het graven van tankgrachten. Ze zijn aan hun religie gestorven, zo luidt de impliciete boodschap. Het is het oordeel van de rijke man over de arme, die zich in zijn hemd voelt gezet. (…)
Heel veel akties en reakties van Bonders komen voort uit het gevoel niet au sérieux genomen te worden. Dat is de schuld van de meerderheid der kerk, die te weinig oog had voor de achtergronden van deze groep. Het is ook de schuld van de Bond zelf, die nauwelijks enige poging heeft gedaan de kern van haar belijden theologisch te verwoorden. Wat voor onze kerk boven alles te hopen zou zijn, is, dat er uit de kringen van de Bond goede theologen opstaan, die in staat zijn juist die theologische emancipatie te bewerken, waaraan de Bond dringend behoefte heeft. Als dat zou gebeuren, groeit het wederzijds respekt en zullen gevoelens van frustratie en miskenning afnemen. (…)
In het linkerdeel van onze kerk wordt er de laatste jaren veel over geklaagd, dat de Nederlandse Hervormde Kerk bezig is naar rechts op te schuiven. Ik vrees, dat dat waar is. Als ik alleen al in het seminarie het percentage Bonders en Confessionelen tel in vergelijking tot het begin van de zeventiger jaren, dan moet ik zeggen, dat hun getal zich op zijn minst heeft verdubbeld. Je ziet tevens, meer dan in het begin van de laatste tien jaar, dat een aantal jonge predikanten de neiging heeft geheel te willen beantwoorden aan het rigoureuze patroon, dat hun gemeente hen oplegt. Winter en zomer lopen zij als wereldvreemde, zwarte kraaien door ons mooie park. De diskussies in de Bond worden soms via de kleding uitgevochten. (…)'
Dr. Van Gennep zou dunkt ons wèl duidelijk moeten maken wat hij met theologische emancipatie van de Bond bedoeld. Want dat er theologisch vanuit de Bond niets zou zijn geschied is niet waar te maken.

Het blad de Schakel, dat ooit de Spiegel wilde vervangen, toen dit blad verdween, heeft moeite zich te handhaven. Duidelijk is dat de Schakel geen vervanging van de Spiegel was. Daarvoor kwam het op uit te beperkt kerkelijke achtergrond. Maar het is wel een blad dat haar bestaan verdient en er als familieblad best mag zijn. Laten we met elkaar deze Schakel redden. Niet door voor het ene blad te bedanken en op dit andere over te gaan. Dat betekent een verlegging van de problemen. Maar door gewoon een (extra) abonnement te nemen. En wil men toch voor bepaalde bladen bedanken? Libelle, Margriet, Story, zijn in christelijke gezinnen – om het maar zacht uit te drukken – best te missen.
Het adres van de Schakel is: Postbus 214, Goes. De abonnementsprijs bedraagt: ƒ 47,40 per half jaar. Men ontvangt daarvoor verhalen van ds. J. J. Poort tot en met 'mijmeringen van het platteland'.

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen