Het gezin in de moderne samenleving

Misschien mogen we beginnen met een aanbeveling van het blauwe boek: 'Het gezin vandaag en morgen' onder redactie van ir. J. V. d. Graaf en I. A. Kole. U kunt het via uitgeverij het Boekencentrum in Den Haag verkrijgen. In dit eigentijdse boek hoort u een Schriftgebonden visie op het gezin. Binnen dit verband is het niet onze bedoeling verder op de inhoud van dit goede boek in te gaan, maar we richten ons nu op een onderdeel van het wereldactieplan voor de verwezenlijking van de doeleinden van het Internationale Jaar van de Vrouw 1975. In dit tienjarenplan (1975-1985), waarvan de eerste vijfjaar bijna om zijn, vinden we een gedeelte onder het opschrift: 'Het gezin in de moderne samenleving.' Onder de specifieke terreinen van nationale aktie vinden we achtereenvolgens: a) Internationale samenwerking en versterking van de wereldvrede, b) politieke deelname, c) vorming en opleiding, d) werkgelegenheid en de rol van de vrouw in de economie, e) gezondheid en voeding, f) het gezin in de moderne samenleving, g) bevolking, h) huisvesting en aanverwante voorzieningen. Uit die rij nu aandacht voor het gezin in de moderne samenleving.

Huishoudelijk
Wat ons mag aanspreken is het volgende: 'Het gezin dient de waardigheid, de gelijkheid en de veiligheid van elk van zijn leden te waarborgen en omstandigheden te scheppen die bijdragen aan de evenwichtige ontwikkeling van het kind als individu en sociaal wezen. Huishoudelijke bezigheden die noodzakelijk zijn voor het gezinsleven zijn in het algemeen economisch en sociaal laag gewaardeerd. Alle samenlevingen dienen echter een grotere waarde toe te kennen aan deze bezigheden, indien zij het gezin als instelling willen handhaven en zijn fundamentele functies van voortplanting en opvoeding van kinderen willen doen vervullen.' Als je dat zo leest, dan ben je blij dat het huishouden positieve aandacht krijgt en ook dat het gezin als plaats van voortplanting en opvoeding fundamenteel wordt gekenmerkt. Echter het is een kortstondige vreugde, want al spoedig blijkt dat uitgegaan wordt van een evolutionistische gezinsbeschouwing: 'In het totale ontwikkelingsproces moet de rol van de vrouw, naast de man, worden bezien vanuit het oogpunt van hun bijdragen aan het gezin, als ook aan de samenleving en de nationale economie.' In een totale herwaardering van man en vrouw binnen het gezin blijkt het gezin een belangrijk instrument voor sociale, politieke en culturele verandering. Er is geen vast grondgegeven en geen vast uitgangspunt. Integendeel: 'Wil de vrouw gelijke rechten, mogelijkheden en verantwoordelijkheden genieten en op gelijke voet met de man bijdragen aan het ontwikkelingsproces, dan zullen de traditioneel aan iedere sekse toebedeelde functies (Is er ook nog zoiets als een Schriftorde, in de schepping gegrond? v. Sl.) en rollen binnen het gezin, voortdurend opnieuw moeten worden bekeken en geëvalueerd in het licht van de veranderende omstandigheden.'

Meisjes laat trouwen
Uiteraard moet dit alles consequenties hebben voor de huwelijkswetgeving. Deze dient in overeenstemming te zijn met internationale normen. 'In het bijzonder dient daarin te worden gewaarborgd dat de vrouw en de man hetzelfde recht hebben hun echtgenoot (echtgenote) in vrijheid te kiezen en slechts uit vrije wil en met hun volledige instemming in het huwelijk te treden. Bij de wet dient een minimum huwbare leeftijd te worden vastgesteld en deze dient zodanig te zijn dat er voor meisjes en jongens, maar in het bijzonder voor meisjes, voldoende tijd is om een opleiding te volgen en hen in staat te stellen deze af te maken en hun mogelijkheden te ontwikkelen alvorens te trouwen.' Ook onder ons komen we in aanraking met een ontwikkeling, die in dit verlengde ligt. Vaak is het dan zo, dat nog wel getrouwd wordt, maar de studie van de jonge vrouw vereist een aantal harde afspraken, waardoor in ieder geval het komen van kinderen wordt uitgesloten. Ik ben eens gebeld door een verontruste moeder, die door haar gehuwde studerende dochter werd aangezet om via een kronkelweg kinderbijslag te krijgen voor dit studerende 'kind' en geld over te maken. Het betrof een jonggehuwd echtpaar, waar man en vrouw studeerden in de theologie! Het interesseert mij nu niet of dat allemaal op die manier mogelijk is. Waar het om gaat is de geest, die er uit spreekt. Wanneer de wetgeving doorzet, dat meisjes langer en vollediger moeten studeren, dan is het gevaar aanwezig dat deze meisjes bij het opgroeien tot jonge vrouw helemaal niet meer aan een huwelijk toekomen. De studie en de kontakten kunnen zo toenemen, dat er geen plaats is voor een man binnen huwelijksverband. Om van kinderen maar te zwijgen. Er is dan ook weinig voor nodig om compensatie tot ontlading van bepaalde gevoelens te zoeken in losse verhoudingen. Positief lijkt wat het wereldactieplan schrijft: 'De officiële registratie van het huwelijk dient verplicht te worden gesteld.' Echter dit positieve wordt overwoekerd door het negatieve, want de mensbeschouwing in de vrije wilsbepaling heeft tot gevolg dat het zich laten registreren steeds vermindert. In deze visie moeten drukkende verplichtingen immers wijken. De emancipatie maakt toch vrij!

Samen het huishouden
Binnen het huwelijk wordt zo'n nadruk gelegd op gelijke rechten en verantwoordelijkheden van man en vrouw, dat daaruit volgt: 'dat beide partners thuis een actieve rol vervullen, in aanmerking genomen het belang van het combineren van verantwoordelijkheden thuis en in het werk, en samen beslissingen nemen over zaken die het gezin en de kinderen betreffen.' Nu willen wij mee onderstrepen dat man en vrouw samen in het gezin staan. Veel te gemakkelijk laat een man vaak alles betreffende de gang van zaken in huis en de kinderen aan de vrouw over. Een man kan zo gauw vervallen in een zondig egoïsme. Naar dat nodig is, zal de man zijn vrouw - als het zwakke vat - eren. Als hoofd van het gezin heeft hij trouwens de opdracht dit hoofd-zijn te laten functioneren.

Bij de opvoeding hebben vrouw en man een taak. Dan is daar huwelijksbinding en geen huwelijksontbinding. Het wereldactieplan suggereert het instellen van rechtbanken voor gezinszaken. Niet dat men pleit om recht te spreken in de richting van de gezinsopbouw. Alles tendeert naar gezinsafbraak. Oplossen door echtscheiding en huwelijksontbinding. Het moet allemaal vooral goed geregeld worden. De gronden voor huwelijksontbinding dienen geliberaliseerd te worden en gelijkelijk van toepassing te zijn op beide echtgenoten. Inzake de goederenverdeling, de sociale zekerheid en het pensioen zijn zekerheden nodig. Ook ten aanzien van de voogdij over de kinderen. De rechtbanken voor gezinszaken dienen niet alleen manlijk bemand te zijn, maar ook vrouwelijk.

Opleiding en voorlichting
Via opleiding en voorlichting moeten alle voorstellen gerealiseerd worden: 'Vormingsprogramma's voor persoonlijke verhoudingen, huwelijks-en gezinsleven, gezondheidszorg, met inbegrip van psycho-seksuele ontwikkeling, dienen te worden opgenomen in alle schoolleerplannen teneinde jonge mensen van beide seksen voor te bereiden op verantwoord huwelijk en ouderschap.' We hoeven niet in het onzekere te blijven over de inhoud van deze programma's, want de basis wordt als volgt gelegd: 'gebaseerd op de idealen van wederzijds respect en gedeelde rechten en verantwoordelijkheden in gezin en maatschappij.' Onderzoek dient gedaan te worden 'naar de wijze van opvoeden van kinderen binnen iedere samenleving, teneinde te komen tot het afschaffen van gewoonten die ideeën over superioriteit of inferioriteit op basis van sekse aanmoedigen en voortzetten'. De ongehuwde moeder dient volledig de status van ouder te krijgen en buitenechtelijke kinderen dienen dezelfde rechten en plichten te krijgen als wettige kinderen. Verpleeginrichtingen en - tehuizen dienen te worden opgericht voor gehuwde- en ongehuwde moeders, waar zij voor en na de bevalling kunnen verblijven. We signaleren hier het grote gevaar dat gehuwd en ongehuwd, wettig en onwettig op één lijn worden gesteld. Het vloeit evenwel voort uit de mens- en gezinsbeschouwing van het vrouwen-wereldactieplan.

Ontwerp van het huis
Goede ideeën worden hier gegeven. Helaas staan ze al te veel in het kader van zo weinig mogelijk werk in huis te hebben met daaraan gekoppeld het gevaar veelvuldig van huis te zijn. Dat neemt niet weg dat een en ander positief te waarderen is, voor zover we het overwegen binnen de christelijke normen van huwelijks-en gezinsleven: a) bouwmaterialen, die nauwelijks of geen onderhoud vragen, b) uitrusting en apparaten, die geen risico's voor de veiligheid in zich dragen, c) werkbesparende afwerking en oppervlakken die het gemak en de hygiëne bevorderen, d) meubelen, die kunnen worden verplaatst, opgeborgen en gemakkelijk vervangen (toch geen wegwerpmeubelen? v. Sl.), waar mogelijk en passend een ruimte voor de vrouw om rustig te kunnen lezen, naaien én weven (in sommige samenlevingen kan dit een gemeenschappelijke ruimte zijn ter versterking van de sociale samenhang van de gemeenschap). Verder wordt gewezen op de plaats van de woning in verband met de aanvoer van vitale behoeften zoals water, voedsel, brandstof en andere noodzakelijke dingen.

Huiswerk
Misschien zijn er wel vaders en moeders en kinderen, die met mij mee willen denken over de bijbelse plaats van man, vrouw en kinderen in het huwelijk. Als dat zo is dan vraag ik u te bestuderen in het verband van Efeze 5 met name het tweeëntwintigste en vijfentwintigste vers. Ook Efeze 6 : 1 tot en met 4. Dezelfde gegevens treft u aan in Kolossensen 3 : 18, 19 en 20. Als u dan toch bezig bent, betrek er dan ook 1 Petrus 3 : 1-7 in. De grondlijn van hetgezinsleven is duidelijk in de Schrift voor alle tijden gegeven, in weerwil van alle veranderingen. God geeft in het huwelijk van man en vrouw een afschaduwing van de innigste gemeenschap tussen Christus en Zijn Gemeente (Efeze 5:31, 32). Elk huwelijk wijst, bijbels gezien, heen naar het Hoofd Christus en Zijn lichaam de Gemeente. Het bijbels getuigenis spreekt ook heden van onderdanige vrouwen, liefdevolle mannen en gehoorzame kinderen.

Dat dit denken haaks staat op het schrijven in het vrouwen-wereldactieplan zal duidelijk zijn. Het is dan echter wel een opdracht ons samen als mannen, vrouwen en kinderen op deze dingen ons te bezinnen. Het blijkt namelijk dat velen uit onze gezinnen geïnfecteerd zijn door onbijbelse gedachtengangen. Ook in de gereformeerde gezindte leeft de gedachte van de vrije wil en zelfbepaling volop. Stuurt u gerust uw overwegingen. Op een nader te bepalen tijdstip willen we namelijk deze artikelenreeks afsluiten door bovengenoemde tekstgegevens te bespreken. Volgende keer tot besluit van de weergave van het vrouwenwereldaktieplan iets over massacommunicatiemedia. Over radio, televisie, film, pers en dergelijke.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen