Globaal bekeken

De eerste zondag van februari is al vele jaren een dag, waarop in vele gemeenten gecollecteerd wordt voor het werelddiakonaat. De oorsprong hiervan ligt in 1953 toen ons land in februari getroffen werd door de zware watersnoodramp en op grote schaal uit het buitenland hulpverlening op gang kwam. Sindsdien is beseft dat ook wij verantwoordelijk zijn voor de noden van de mensen veraf.

Zo heeft ook de Hervormde Kerk zich verantwoordelijk geweten voor zulk diakonaal dienstbetoon over de grenzen. Thans worden ongeveer 100 projecten gesteund in Afrika, Azië, het Midden-Oosten, Zuid-Amerlka, Oost-Europa; projecten liggend op het terrein van het onderwijs, de landbouw, vluchtelingenwerk, moeder en kindzorg, gevangenen, vormingswerk maar ook gewoon voor stille hulp aan mensen in nood.

Totaal gaat het in het hervormde werelddiakonaat om een bedrag van ongeveer ƒ 6.000.000, —. De februaricollecte heeft een belangrijk aandeel voor het bijeenbrengen van dit bedrag.

We mogen van onze welvaart delen met anderen, in de (twee-derde) wereld. We mogen samen delen wat in deze wereld voorhanden is.

***

Wapenveld is het blad van de Reunitas Reformata Quia Reformanda, de reünistenvereniging van de CSFR, de studentenvereniging, die bedoeld is voor studenten van de Gereformeerde Gezindte.

In het juli/augustusnummer van dit blad stonden twee giftige artikelen van twee redacteuren van het blad, t.w. drs. A. L. Rijkens-Hoevens en ds. H. A. Abma (Kortenhoef) over een boekje van de christelijke gereformeerde ds. J. van Amstel, Getraind en wel? een boekje dat handelt over (de gevaren van) sensitivity-training.

Het bestuur van de RRQR distancieert zich van deze artikelen door het volgende bericht in Wapenveld:

'In het juli/augustusnummer van deze Wapenveld jaargang schreven twee redaktieleden artikelen naar aanleiding van een boekje over het werken met groepen en gesprekstrainingen etc.
Het bestuur van de R.R.Q.R. stelt het op prijs mee te delen dat het geen verantwoordelijkheid aanvaardt voor de wijze van presentatie alsmede voor gedeelten van de inhoud. Het bestuur van de R.R.Q.R. is hierover met de redaktie in gesprek getreden.'

Hiermee is de conflictsituatie tussen de RRQR en de redactie van Wapenveld duidelijk naar buiten gebracht. De artikelen over het boekje van ds. J. van Amstel, waar best ook kritische noties over mogelijk zijn (dr. H. Bout deed dat ook b.v. in een bespreking in Theologia Reformata), vormen een symptoom van een dieperliggend gegeven. Wapenveld is méér en meer een blad geworden, dat gewoon van midden-orthodoxe signatuur is en dat telkens weer de gelegenheid te baat neemt op onhebbelijke wijze af te rekenen met de kring waarvoor het was bedoeld. Wapenveld, als gesprekspodium voor intellectuelen in de Gereformeerde Gezindte kan een goede (kritische) funktie hebben. Helaas wordt nu vaak gespuwd in het water waarvan de vaderen gedronken hebben en worden verlichte theologen van heden als nieuwe vaderen ingehaald. De (kritische) verbondenheid wordt ten enenmale gemist.

Gelukkig heeft het bestuur van de RRQR beseft, dat niet alles kan. Het water is al meer dan over de lippen gekomen.

***

Bij de laatste polio-epidemie kreeg het probleem vaccinatie opnieuw grote aandacht. In kringen, waar tot voor kort vaccinatie werd afgewezen, kwam de bezinning erop op gang. De staatssecretaris van volksgezondheid, mevrouw Veder-Smit, verzocht de hoogleraren J. Douma en W. H. Velema, beiden ethici, een boekje te schrijven over het vraagstuk van de vaccinatie, dit om het gesprek erover met de bezwaarden ten aanzien van inenting te bevorderen. Het boekje van de hoogleraren Douma en Velema ('Afwachten of afweren? ') is met grote waardigheid, voorzichtigheid en ernst geschreven. Eerlijk en overtuigend.

Nu doet zich kennelijk het verschijnsel voor dat het boekje, in opdracht van de 'Hoge Overheid' geschreven, in de kringen waarvoor het bedoeld is wordt doodgezwegen. Bepaalde bladen weren advertenties van dit bij uitgeverij Bolland uitgegeven boekje. De uitgever deelde desgevraagd mee, dat het boekje is gezonden aan redacties van kerkbodes ter bespreking, die het echter allen terugzenden, met de mededeling dat men het niet wenst te bespreken.

Het Nederlands Dagblad publiceerde een artikel met als kop 'Polioboekje Douma/Velema tevergeefs tegengehouden'. In dat artikel komt een tot heden niet tegengesproken uitspraak van drs. A. Vergunst, predikant van de Gereformeerde Gemeenten te Veen, voor, die als volgt luidt:

'Zo'n discussie is nergens voor nodig. De standpunten zijn bekend. De tegenstanders van inenting lezen het boekje toch niet en de genuanceerden weten al wel welke argumenten de voorstanders van vaccinatie gebruiken.'

Zó lakoniek mag dunkt me niet over zo'n ernstige zaak, waarover telkens weer velen in gewetensnood zijn, geschreven worden.

Als het inderdaad zo is, dat het genoemde boekje van de beide hoogleraren deze bejegening ten deel valt dan is dat én een miskenning van de overheid, op wiens last dit boekje tot stand kwam, én van twee ethici, die in de Gereformeerde Gezindte en daarbuiten een goede naam hebben, vanwege hun Schriftgetrouwe arbeid. Moeten deze ethici alleen te hulp geroepen worden als het gaat om antiabortus manifestaties?

***

Er zijn bij de uitgever Kok te Kampen opnieuw enkele boeken verschenen uit Hervormd Gereformeerde kring. Het zijn uitgaven vanwege de Gereformeerde Bond.

* De artikelenserie, die in ons blad heeft gestaan over de verhouding van Woord en Geest, is gebundeld tot een 194 pagina's tellend boek, getiteld 'Geijkte woorden'.

* Ook de artikelen, die ds. C. van der Wal schreef over de kinderdoop onder de titel 'Zal men ook de jonge kinderen dopen? ' zijn in een boekje van 61 pagina's onder de zelfde titel bijeengebracht. Daarin is als aanhangsel opgenomen het geestelijk testament van ds. H.S.J. Kalf, dat ook in ons blad heeft gestaan en waarnaar ds. Van der Wal in zijn boekje verwijst.

* Tenslotte zijn van ds. L. Kievit '52 meditaties volgens het kerkelijk jaar' bijeengebracht onder de titel 'Vertrouwen en verwachten'.

Alle uitgaven zijn voortreffelijk uitgevoerd.

***

In de Leeuwarder Courant van 5 september 1979 schreef prof. dr. P. Valkenburgh, hoogleraar in de politicologie aan de rijksuniversiteit van Groningen over het pacifisme in Oost-en West-Europa, een artikel dat thans, gezien in de inval van de Russen in Afghanistan, wel bizonder actueel is. Het marxisme kent rechtvaardige en onrechtvaardige oordelen, maar kent in ieder geval géén pacifisme (geeft daaraan ook geen rechten), zoals dat in het Westen wordt bepleit.

'Zo zijn alle oorlogen ter verdediging of uitbreiding van het socialisme rechtvaardig. Evenzo ook alle revolutionaire oorlogen tegen imperialistische on­derdrukking en uitbuiting. Oorlogen tegen het kapitalisme zijn ook al rechtvaardig net als nationale bevrijdingsoorlogen. Alles wat niet in dit rijtje past is onrechtvaardig en verzet daartegen dus goed. De pacifisten in het Westen die zich openlijk tegen westelijke oorlogsvoorbereiding of oorlogvoering verzetten, kunnen dan ook ongetwijfeld op schouderklopjes en hartelijk applaus van de communisten rekenen. Zij immers verzetten zich tegen onrechtvaardige strijd. Maar diezelfde pacifisten worden in Oost-Europa slechts geminacht, zo niet strafrechtelijk vervolgd.

Want, en nu citeer ik het officiële Oostduitse leerboek voor marxisme-lenisnisme dat daar bij het onderwijs gebruikt wordt letterlijk: 'Wie vanuit een pacifistisch standpunt oorlog en geweldtoepassing en daarmee ook de rechtvaardige oorlog afwijst, begunstigt de imperialistische onderdrukkers'. Pacifisten ontmaskeren zichzelf dus als antimarxistische klassenvijanden die geen recht van spraken, of zelfs van bestaan hebben.

Ik volsta met één citaat uit Oost-Europa; het zou makkelijk zijn een artikel vol soortgelijke citaten te geven, óók uit de andere Oostblokstaten. Ze hebben allemaal dezelfde strekking en maken op een ontmoedigende wijze duidelijk, waarom pacifisten in Oost-Europa hun gevoelens niet vrij mogen uitdragen.

Maar er is meer. In Oost-Europa wordt, ook alweer vele jaren lang, gewerkt aan het uitdenken en ontwikkelen van wat daar een 'strijdethiek' wordt genoemd. In Oostduitsland 'Wehrmoral' genoemd. Uiteraard op grondslag van het mirxisme-leninisme en de theorie van de rechtvaardige oorlog. Ook deze strijdmoraal is in diverse onderwijsprogramma's opgenomen, tezamen met een eerste oefening in elementaire militaire vaardigheden. Want, om alweer een citaat te geven: 'De ontwikkeling van deze socialistische strijdmoraal is een organisch onderdeel van de opvoeding van de nieuwe socialistische mens...'

Wat voor betekenis heeft namelijk deze strijdethiek voor die nieuwe socialistische mens? Het antwoord geef ik opnieuw in de vorm van een citaat: 'Zij stimuleert en motiveert in de rechtvaardige oorlogen ter verdediging van het socialisme, het massaheldendom, de standvastigheid en offerbereidheid, de onbuigzame strijdlust en de overwinnings wil van volk en strijdmacht'. Ik voeg er aan toe dat dit nog één van de meest gematigde zinsneden is uit het boekje 'Wehrmoral und Soldatenethos im Sozialismos', dat een tijdje geleden door het Oostduitse ministerie van defensie is uitgegeven.

Ik wil dit artikel met twee opmerkingen besluiten: Allereerst wil ik wijzen op het feit dat één type oorlog volgens het marxisme-leninisme onmogelijk is, namelijk een oorlog tussen de socialistische broederstaten. Wanneer dan toch op een ogenblik Russen en Chinezen elkaar doodschieten, of China en Vietnam in een militair konflikt gewikkeld raken, dan is het Oost-europese antwoord op de vraag, hoe dit nu mogelijk is, ook heel eenvoudig: China is geen socialistische staat maar een verkapte handlanger van het Imperialisme! Zo zie je maar. Zoals een telefoongids bij iedere naam een nummer geeft, zo weet het marxisme-leninisme op iedere vraag een antwoord. Jammer alleen dat die antwoorden zo eentoning, eindeloos saai en vooral primitief zijn.

Dit brengt mij bij een slotopmerking. Het denken over oorlog en vrede in Oost-Europa is inderdaad uiterst primitief, in overeenstemming met het marxisme-leninisme dat een primitieve denkwijze over politiek en samenleving is. Ik wil er nog wel eens op terugkomen, ook al is het bepaald geen erg boeiend onderwerp. Maar dat primitieve denken, en de enkele citaten die ik hierboven gegeven heb tonen wel hóe primitief het is, heeft wél de beschikking over kernwapens. Ja, hoe moeten we die nu, om het maar ruim te nemen, uit West-Europa zien te houden? '

Me dunkt dat een stuk als dit best door het IKV eens meegenomen zou kunnen worden in de bezinning. Ten opzichte van Afghanistan heeft het IKV zich tot heden immers nog niet laten horen?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen