Boekbespreking

J. Kamphuis: Tolken van hun tijd. Essays over Gerrit Achterberg. H. Marsman, Simon Vestdijk, J. H. Leopold. Groningen 1978. Uitg. De Vuurbaak B.V. Ing, ƒ 15, 90.

De auteur, hoogleraar aan de theologische hogeschool van de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) te Kampen, geeft in dit boek zijn visie op het literaire werk van de vier auteurs die in de titel genoemd zijn. Zijn invalshoek is levensbeschouwelijk: hij probeert de religieuze en filosofische achtergrond van het werk te achterhalen.

Ik kan me het minst vinden in het opstel over Gerrit Achterberg. Kamphuis noemt Achterberg slachtoffer "van de mystiek die ten diepste het betrouwbare Woord van het evangelie heeft aangerand; de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) hebben z.i. met de vrijmaking in 1944 tegen deze mystiek juist 'neen' gezegd en zijn daardoor aan die valse mystiek ontkomen. Dit lijkt me iets te zelfgenoegzaam. Verder betwijfel ik of Achterberg met het woord mystiek wel juist getypeerd is en of hij, ingekapseld in de mystiek, een 'heilsprofeet' kon worden van 'onze generatie’..

Grote literatuur is een van de krachten die onze samenleving beïnvloeden. Een duidelijk voorbeeld is Vestdijks opstel De toekomst der religie, dat velen heeft gebracht tot of heeft gesterkt in de overtuiging dat God een gedachtenspinsel van mensen is. Het pleit voor Kamphuis dat hij m.b.t. deze literatuur niet kiest voor negatie maar voor confrontatie. Bijzonder blij ben ik met zijn standpunt dat literatuur die qua levensbeschouwing afwijkt van het Evangelie van Christus, in esthetisch opzicht toch 'veel te genieten' geeft. Ethisch en esthetisch vallen niet samen. De verdienste van het boek is niet het literair-wetenschappelijk gehalte - soms springt Kamphuis wat al te vrij met het literaire werk om - , maar in het feit dat de auteur literatuur kritisch benadert.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen