Achterstand van meisjes en vrouwen inhalen

Minister Pais van Onderwijs en de vrouwelijke staatssecretaris van Emancipatiebeleid vonden elkaar in een nota, die een schets bevat van een beleid van emancipatie in onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. Vooral het onderwijs is een belangrijk onderdeel in het emancipatiebeleid. Resten van discriminatie moeten worden weggewerkt. Het gaat om volledige gelijkheid van kansen, ook in de praktijk, voor mannen en vrouwen. Alle vormen van onderwijs moeten toegankelijk zijn voor jongens en meisjes. Het gaat om een optimale ontplooiing van mogelijkheden, ongeacht het geslacht. Factoren die de keuzevrijheid belemmeren moeten teruggedrongen worden. De ontwikkeling van jonge mensen moet niet worden beperkt tot traditioneel aan vrouwen en mannen toegekende rollen. Onderwijsmogelijkheden en vormingsmogelijkheden zullen in het bijzonder voor vrouwen bevorderd worden. Ze zullen zo de kans krijgen om achterstanden in te halen. Een nota toont de achterstand van meisjes en vrouwen aan. Vakanties en schooltijden moeten alle gelijk gaan vallen met oog op de werkende vrouwen. Om moeders gelegenheid te geven aan het maatschappelijke leven deel te laten nemen (alsof ze dat als huismoeder niet doen... v. Sl.) zullen er gelegenheden moeten zijn om de kinderen op te vangen voor de boterham tussen de middag. Subsidie wordt overwogen voor 'opvangvoorzieningen' tussen de schooltijden, maar ook vóór en na de schooltijden. Een vrouwenstudiecentrum kan zorgen voor aanvullende cursussen. Deelname van meisjes aan het hoger beroepsonderwijs moet gestimuleerd worden. De huidige wetten moeten worden veranderd en een tijdelijke voorkeursbehandeling voor meisjes en vrouwen is geen overbodige luxe. Concrete maatregelen zijn nodig om het emancipatieproces te steunen, opdat de achterstand wordt ingelopen. Daartoe wordt zelfs een tv-cursus gegeven voor vrouwen die meer willen weten. In het nieuws lazen we: 'Het wordt de laatste tijd steeds duidelijker, dat vrouwen het niet meer pikken, dat ze een achterstand hebben in hun kennis. Duizenden vrouwen geven zich op voor VOS-cursussen, voor moeder-mavo 's en voor andere vormen van voorlichting. Speciaal voor deze grote groep vrouwen gaat Teleac nu via de televisie een cursus uitzenden, die tegemoet komt aan de 'honger naar kennis'. In Vrouwen wijzer gaat het nu niet meer over de traditioneel vrouwelijke onderwerpen (klusjes, kleding en koken), maar het gaat nu over belastingen, samenwonen, trouwen, echtscheiding, leren en verder leren, gaan werken, werken en wonen.' Tot zover de nieuwsdienst.

Uitholling
Laten we voorop stellen dat het voorgekomen is en voorkomt dat meisjes en vrouwen niet voldoende gelegenheid hebben gekregen en krijgen om onderwijs te volgen. Op zichzelf genomen is onderwijs evenzeer voor hen als voor jongens en mannen. Waarin schuilt echter het gevaar van bovenaangegeven onderwijsontwikkelingen? We achten herhaling nodig: in de gelijkschakeling van man en vrouw. Het hele regeringsdenken raakt doortrokken van een niet onderkennen van de uniekheid en de eigenheid van het vrouw-zijn tegenover het man-zijn. Er vindt in brede kringen een uithollingsproces plaats, waarbij man en vrouw geheel worden gelijkgeschakeld. Van onderwijs naar arbeid. Zonder te rekenen met vraag en aanbod, zonder te realiseren dat aan een dergelijk denken verstrekkende consequenties verbonden zijn. Vanuit het wereldactieplan van 1975 (een tienjarenplan) wordt nu dit actieplan in ons land geïntroduceerd. Het onderwijs mag dienen zogenaamd om discriminatie op grond van sekse uit te bannen, maar het uiteindelijke gevolg is dat de huwelijks-en gezinsverbanden verder ontwricht worden. Let wel, aandacht gaat vooral ook uit naar de gehuwde vrouw om haar zoveel mogelijk onderwijsvrijheid te geven. Er is zelfs sprake van een onrecht, want zij moet een achterstand inhalen. Daar staan mannen schuldig aan. Daar blijft het niet bij. Aandacht gaat uit naar de meisjes om ze zolang mogelijk te laten studeren en het bevorderen van alle werk voor vrouwen - adverteren met oog op man èn vrouw - veroorzaken dat straks steeds minder vrouwen een duurzame huwelijksrelatie aangaan. Het geordende huwelijk komt in de verdrukking. Het samenwonen zal bevorderd worden. Een huwelijk bindt teveel. Wat kun je dan nog met je behaalde-studieresultaat doen? Gelukkig dat er opvangmogelijkheden zijn voor één of twee kinderen. Straks is ook dat niet meer nodig, want dan komen er voorlopig of helemaal geen kinderen. Al is één van de christelijke doeleinden van het huwelijk een gezin te stichten, dat is dan iets van vroeger... Wat zul je je binden, waar verschillende alternatieven zijn? Wellicht komt dit allemaal wat overtrokken over. Toch vragen we u mee te denken, want is dat niet het slot van zo'n onderwijsbeleid; als het een wanbeleid blijkt te zijn?

Gevaar
Niet alleen onze ministers, maar de westeuropese ministers van onderwijs werden het erover eens dat het onderwijs een wezenlijke rol kan vervullen om tot gelijke kansen voor man en vrouw te komen. Zij bepleitten ook 'positieve discriminatie', opdat meer vrouwen dan nu aan studies en beroepen beginnen die van oudsher een mannen-bolwerk vormden. Van Kemenade stelde enige jaren terug het hoofdthema voor 1979 vast: 'Onderwijs en gelijkheid van kansen voor meisjes en vrouwen'. Toen was daar veel tegenstand, waar men de afbraak van het gezin verwachtte en een ontwrichting van het arbeidsbestel. Het was te socialistisch. Nu echter het jaar 1979 aangebroken is, zijn velen enthousiast. Opvallend was in de ministeriële onderwijsbespreking, dat alleen de West-Duitse delegatie een gevaar signaleerde. Zij wilde aangegeven zien dat bevordering van emancipatie ook de functie van het traditionele gezin kan bedreigen. De Belgen zagen dat gevaar helemaal niet. Zweden en Nederland vielen de Belgen bij. Als de blinde de blinden leidt, dan zullen ze samen in de gracht vallen... In feite moeten we meer zeggen dan de West-Duitse delegatie. De bedoelde bevordering van de emancipatie in het onderwijs vormt een regelrechte bedreiging voor het bijbelse gezin, waar de huwelijksverhouding genormeerd wordt door het Woord Gods. De ministers vinden echter dat de effecten van verouderde rolopvattingen dienen te worden weggenomen. Werkgevers moeten sollicitanten van beiderlei kunne aanvaarden. Vrouwen hebben een grote achterstand. Niet voor niets worden er allerlei cursussen gegeven. Met name wordt dan gedacht aan de VOS-cursussen. Daarover iets meer, omdat ook vrouwen uit onze gemeenten dergelijke cursussen bezoeken.

VOS-cursus
De naam van deze cursus is ontstaan uit de volgende, hoofdletters: Vrouwen Oriënteren zich in deSamenleving. Het is een cursus van twaalf bijeenkomsten voor vrouwen met geringe vooropleiding. De folder tot werving van cursisten stelt onder het opschrift 'Waarom': Hebt u ook het gevoel dat onze maatschappij zo ingewikkeld is? Dat het gezin heel anders is dan vroeger? Dat man en kinderen zoveel problemen mee naar huis brengen? Dat politiek zo moeilijk te doorzien is? Dat er zoveel op je afkomt waar je je machteloos tegenover voelt? Dat er zoveel beslist wordt buiten ons om?

Op al deze vragen volgt dan: U bent niet alleen. Er zijn meer vrouwen die er zo over denken! Wilt u weten wat er nu eigenlijk aan de hand is? Waar de beslissingen genomen worden? Hoe je daar als vrouw iets aan kunt doen? Kom dan naar de VOS-cursus. Doel van de VOS-cursussen is: bewustmaking van de situatie waarin vrouwen leven - inzicht geven in de situatie - zelfvertrouwen bevorderen. Het programma luidt dan: Kennismakingsbijeenkomst (20-25 personen). Onderwerpen: vrouw als partner, vrouw als opvoedster, vrouw als burger. Daarna slotbijeenkomst en nabespreking. Wij geven nog even door wat er zoal aan de orde komt. Vrouw als partner: rolverdeling tussen vrouw en man - het werk van vrouw en man - wat kies je voor je geld - wat te doen als je er alleen voorkomt te staan. Vrouw als opvoedster: de vrouw in het gezin - vrouw en opvoeding in omgaan met kinderen - ouders en school. De vrouw als burger: wat is politiek in Nederland - wat gebeurt er op het gemeentehuis - hoe komt het nieuws in kranten en tijdschriften en hoe lees je deze. De organisatie van de VOS-cursussen vindt plaats door samenwerkende vrouwenorganisaties ter plaatse. Er worden 12 wekelijkse bijeenkomsten van twee en een half uur gehouden (voor kinderoppas in het gebouw, waar de cursus gegeven wordt, wordt gezorgd). Echter, u zult begrijpen dat de aangesneden onderwerpen niet vanuit een bijbels licht worden behandeld, maar veeleer doortrokken zijn van de aangegeven emancipatiegeest. Los van een bijbelse normering wordt gesproken over de vrouw als partner, opvoedster en burger. Openbaar onderwijs voor heel het vrouwenvolk! Hoeveel christenvrouwen doen hier aan mee?

Nood geklaagd
Via ir. v.d. Graaf bereikte mij een schrijven uit Drente, waar namens een bepaalde vrouwenkring de nood geklaagd werd omdat christenvrouwen deel namen aan een vrouwenraad, die zo'n VOS-cursus organiseert. Christenvrouwen in de regio traden verdeeld op. Een deel bleef aangesloten bij de vrouwenraad, een ander deel trok zich terug. De motivatie van het terugtrekken was gelegen in het feit dat een emanciperende beweging zo onschriftuurlijk voortgang vond. Drentse vrouwen schreven verontruste brieven om andere christenvrouwen attent te maken op de achter-en ondergrond van de VOS-cursussen. In het schrijven vanuit Drente wordt aangetoond, dat het in het VOS cursusboekje allemaal draait om het 'ik' van de vrouw. Wat zij vindt is belangrijk. God wordt terzijde geschoven in een verzwijgen van bijbelse normen. Er wordt gewaarschuwd door christenvrouwen voor het gevaar van manipulatie. De cursusleidster heeft vaak een onchristelijke achtergrond. Zij heeft het recht om niet op elke inbreng in te gaan en zo de hoofdlijn van de basisinformatie vast te houden. In Zuid-Holland kwam de vraag op: Is de VOS-cursus een verlengstuk van de PvdA? Die vraag legde de CDA-fractie van Nieuw-Lekkerland haar inwoners in 1978 voor. Onder het opschrift 'De VOS-cursus en de P.v.d.A.' vinden we daar: 'de P.v.d.A. vecht voor de VOS-cursus en toch heeft de VOS niets met politiek te maken. Tenminste dat zegt de P.v.d.A., maar de C.D.A.-fractie gelooft dit niet...'

Achterstand?
Hebben meisjes en vrouwen dan geen achterstand in te halen? Laten we eerst dat woord 'achterstand' enigszins relativeren. Niet alleen door onderwijs wordt men levenswijs. Uiteraard is het een goede zaak, dat ook meisjes en vrouwen zich kunnen laten onderwijzen. Echter zo dat in opvoeding en onderwijs wij ons rekenschap geven van de mogelijke toekomstige taak tot gezinsvorming. Niet ieder meisje zal later gaan trouwen, maar het maakt nog wel heel veel uit hoe over dat trouwen en de gezinsvorming gedacht wordt. Het onderwijs zou juist ook een opleiden in die richting moeten bevorderen. Door huishoudelijke vakken, maar ook door een opleiden in die richting dat de aanstaande vrouw en moeder een basiskennis ontvangt van de leef-en werkwereld van man en kinderen. De nadruk blijft dan liggen op de gezinsvorming en alles wat daarmee samenhangt. Aandacht voor de grondcel van de samenleving. Het christelijk gezin als een kerkje in de Kerk. Het blijft uiteraard zo dat vrouwen ongehuwd een weg gaan. Zij zullen hun weg ook vinden. Echter daar wordt niet bij voorbaat al naar toe geleerd en gestudeerd. Voor alles hebben we op de bres te staan voor het gezinsleven, omdat we geloven dat de bijbel ons daarin een niet tijdgebonden grondgegeven aanreikt. Bij alle wijziging in de onderwijsprogramma's pleiten wij voor een rekenen met de vrouwelijke aanleg en gave, met datgene wat een vrouw onderscheidt van de man. Het aangelegd zijn op het vrouw-en moeder-zijn mag dan doorwerken tot in de onderwijsprogramma's. Bijbels blijft er sprake van een geheiligd tegenover van de vrouw in huwelijk, gezin en samenleving. Ook de bijbel weet van vrouwen, die ongehuwd of als weduwe de weg gingen.

Voorop weet de bijbel van vrouwen, die in het huwelijk aan een man verbonden zijn. In dat verband is het huwelijk zonder de kinderzegen ondenkbaar en het wordt dan ook smartelijk genoeg ervaren door vrouwen, als er geen kinderen komen. Dat het abortusontwerp van de rechtse politieke partijen in onze samenleving geen schijn van kans heeft gekregen is, omdat het regeringsdenken veel verder van het bijbels huwelijks-en gezinsdenken is afgeweken dan velen voor mogelijk houden. Daarom moeten we ondanks alles ons steeds weer laten onderwijzen door Gods Woord. Zo niet, dan zou het wel eens zover kunnen komen, dat een achterstand van meisjes èn vrouwen ontstaat, die in het licht van Gods Koninkrijk niet meer is in te halen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen