Boekbespreking

Dorothee Sölle, Sympathie, gedachten over geloof en politiek, 150 blz. ƒ 18, 50. Ten Have, Baarn, 1979

Een van de bekendste vernieuwingstheologen is de Duitse filosofe en theologe Dorothee Sölle. Ook wie haar theologie als strijdig met het belijden der kerk afwijst, zal moeten erkennen dat haar werk van een grote denkkracht getuigt. Dat laat zij ook in deze opstellenbundel merken. Het zijn essays uit de zeventiger jaren, over geloof en samenleving alsmede over haar ervaringen in Amerika, waar ze enkele maanden per jaar doceert aan het Union Theological Seminary.

De titel 'sympathie' bedoelt uit te drukken: het vermogen om leed waar te nemen en de kracht om in protest tegen het onrecht te strijden. De kunst van het mee-leven is zegt de schrijfster naar de rand gedrongen, omdat ieder zich opsluit in zijn privé-sfeer. Ongetwijfeld legt de schrijfster menig keer de vinger bij allerlei wonden in de samenleving. Haar kritiek op de westerse maatschappij bevat stellig juiste elementen. Duidelijk blijkt ook dat Dorothee Sölle diepgaand beïnvloed is door de na-oorlogse ervaringen in een Duitsland dat de Tweede Wereldoorlog achter zich had. 'Het feit dat ik Duitse ben in de eeuw na 'holocaust' heeft mijn begrip van schuld, kollektieve verantwoordelijkheid en zonde bepaald, ' schrijft ze op blz. 11. Maar de weg die ze aangeeft, acht ik een mistekening van het bijbels getuigenis. Religie wordt hier geheel en al in de maatschappijkritische sfeer getrokken. Bovendien neemt de schrijfster haar vertrekpunt niet in de Woordopenbaring, maar in de religieuze ervaring. Dat betekent m.i. een verlaten van het reformatorisch spoor.

Voor mevrouw Sölle betekent dat o.a. dat zij zelfs met een zo radicaal theoloog als Gollwitzer niet uit de voeten kan.

In een bespreking van een boek over bevrijdingstheologie wordt onomwonden en verbijsterend eerlijk gezegd: 'Liefde zonder gerechtigheid... de bijbel zonder Marx - dat leidt tot goedkope bevrijding.' Gods gerechtigheid krijgt hier een volslagen ideologische invulling.

Ook in een scherpzinnig artikel over de tolerantie blijkt de maatschappijkritische spits. Het gaat niet om de de afwijzing van een leer. Nee, we mogen alleen intolerant zijn tegen praktijken die de menselijkheid schaden. Het doet me denken aan hen, die vandaag de dag bij voorkeur spreken over de 'ethische ketter'.

Het zal u duidelijk zijn dat ik teneur en visie van dit boek afwijs. Niettemin dient gezegd: wie met kennis van zaken wil oordelen over de nieuwe theologie zal aan Dorothee Sölle niet voorbij mogen gaan. Zij is m.i. één van de bekwaamste vertegenwoordigers van de nieuwe theologie. Ergens in een bespreking over dit boek kwam ik het woord 'inspirerend' tegen. Dat kan ik bepaald niet beweren, integendeel, de gedachten die mevrouw Sölle in haar boek ontwikkelt leiden m.i. tot uitholling en tot ideologisering van de prediking.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen