Boekbespreking

H. N. Ridderbos, God is liefde, twaalf preken, samenstelling en verantwoording door drs. G. v. d. Veere, 144 blz. ƒ 18, 50. Kok, Kampen 1979.

Deze bundel preken van de bekende Kamper Nieuwtestamenticus is uitgegeven ter gelegenheid van diens zeventigste verjaardag. Een preek dateert uit 1952, een uit 1966, terwijl de overige tien preken uit de zeventiger jaren afkomstig zijn. De samensteller motiveert deze uitgave door te zeggen dat er samenhang is tussen Ridderbos' theologie en zijn bijdrage daartoe en de prediking. Door zijn werk heeft Ridderbos een brug willen slaan tussen de inhoud van het N.T. en de praktijk van de prediking. Dat is ongetwijfeld waar. Velen zullen dankbaar gebruik maken van de stimulansen die Ridderbos' commentaren en studies hen bieden. Van der Veere plaatst de preken van Ridderbos tegen de achtergrond van de gereformeerde en de heilshistorische theologie. Met name een preek over Rom. 8:9-11 geeft aan wat dit heilshistorisch karakter betekent. We vinden er gedachtengangen terug die we ook aantreffen in Ridderbos' boek over de theologie van Paulus. De gelovigen maken deel uit van het lichaam van Christus en dus van Christus zelf en hebben daarmee deel aan de Geest, want Christus en de Geest zijn één. Ongetwijfeld betekent dit heilshistorisch accent een belangrijke notie in het verstaan van het werk van de Geest. Maar is het de enige notie? Of moeten we toch niet zeggen dat het heilsordelijke aspect daardoor te sterk in de schaduw gedrukt wordt? Wanneer op blz. 54 en 55 gezegd wordt: hij (Paulus) spreekt tot de gemeente en wel de hele gemeente; daar hoort ook het kindje bij, dat zojuist gedoopt is en zo ook alle jonge mensen, die nog niet zo gemakkelijk over de Heilige Geest spreken...' en even verder gesteld wordt, dat we door het geloof tot de gemeente van Christus behoren, dan blijft de vraag over: hoe liggen de verbanden tussen verbond, doop en geloof?

Een prekenbundel recenseren is geen eenvoudige zaak. Zo gemakkelijk leest een recensent teveel in bepaalde zinnen, en hoort hij er iets in, wat de predikator er niet in heeft willen zeggen. Laat me daarom mogen volstaan met te zeggen dat ik dit 'feestcadeau' geboeid gelezen heb. Ik denk met name aan de preken over Hand. 17 : 22, 23 (Paulus op de Areopagus), Luc. 7 : 47 (de zondares in het huis van Simon) en de preek over Judas en Petrus, waar Ridderbos m.i. terecht het lijden van Christus centraal stelt, ook in het verraad van Judas en de verloochening van Petrus.

Ik schrijf deze recensie enkele weken na de gecombineerde synodevergadering over 'Samen op weg'. Of de preken van Ridderbos maatgevend zijn voor inhoud en gehalte van de prediking in de Geref. kerken, kan ik niet beoordelen. Ridderbos zelf heeft jaar en dag op de bres willen staan voor het gereformeerd karakter van de kerk waar hij toe behoort. Dat komt ook in deze preken uit. Daarom bieden ze m.i. een goed uitgangspunt voor een gesprek op kerkelijk niveau tussen gereformeerden en hervormd-gereformeerden. Want belangrijker dan beleidsvragen en kerkordelijke zaken is de vraag: Herkennen en vinden we elkaar op het punt van de prediking? Dan moeten we samen terug naar de bron en de norm van de prediking: de Heilige Schrift. Dan zal er ook gesproken moeten worden over het werk van de Geest die Christus verheerlijkt. De preken van Ridderbos willen vertolking van de Schriftinhoud geven. We ontdekken op elke bladzijde de deskundige exegeet. Het is een goede gedachte geweest van samensteller en uitgever om ons nu ook in de gelegenheid te stellen de homileet en prediker te leren kennen. De uitgever zorgde voor een fraaie uitgave van deze paperback. Zoals we dat trouwens van Kok gewend zijn.

C. V. d. Waal, Sola Scriptura, wegwijzer bij het bijbellezen, deel 1 en 2, resp. 432 en 240 blz. Prijs ƒ 29, 90 en ƒ 19, 90. Oosterbaan en Le Cointre, Goes (Telos-boeken).

Deze beide forse paperbacks geven een inleiding in de inhoud van Bijbelboeken, bedoeld voor de gewone Bijbellezer, die wat hulp geboden wordt om de struktuur en de globale inhoud van de Bijbelboeken alsmede een aantal inleidingsvragen met betrekking tot auteurs, plaats en tijd van ontstaan te leren kennen. Als zodanig wil het een wegwijzer zijn.

Van deze boeken kan veel goeds gezegd worden. De auteur beschikt over een vaardige pen en vlotte stijl van schrijven. Meermalen verrast hij ons door fijnzinnige exegetische opmerkingen. Zo b.v. de opmerking op blz. 13 van het tweede deel over Deut. 32 of de uitvoerige verwijzingen naar het O.T. in Hand. 17. Bij Pil. 3 : 12 tekent Van der Waal terecht aan dat Paulus hier niet de onzekerheid voedt. Boeiend is ook de vergelijking van Spreuken met de Tien Woorden van Ex. 20. In de inleiding op het boek Hooglied wijst hij op de hoge waardering van de sexualiteit in het O.T. tegenover dualistische gedachtengangen. Uiteraard roept een zo compact overzicht ook vragen op. Zo spreekt de schrijver me te gemakkelijk over de kerk als het nieuwe Israël. Dat bepaalt ook zijn uitleg van Rom. 11.

Ten aanzien van Babylon in 1 Petr. 5 wijzen de gegevens m.i. toch naar Rome. Moeite heb ik ook met de interpretatie van Openbaring 13. Waarom zou de auteur, schrijvend in de tijd van Domitianus, niet een andere visie op de overheid hebben dan in Rom. 13 naar voren komt? We mogen toch niet Openb. 13 interpreteren vanuit het onder andere omstandigheden geschreven Rom. 13?

Niettemin willen we deze beide delen graag aanbevelen. Wie in kort bestek een aantal gegevens op een rijtje wil hebben, vindt hier veel. Voor hen die de gewoonte kennen om een bijbelboek achter elkaar te lezen, zijn deze boeken inderdaad een goede wegwijzer. Ik denk b.v. met name ook aan de profetische literatuur. De boeken kenmerken zich door een grote eerbied voor het geschreven Woord Gods. De schrijver wil de Schrift laten spreken. Daarmee staat hij in de lijn van de gereformeerde uitlegkundige traditie.

A. N.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen