Boekbespreking

Drs. K. Veling, Luisteren en spreken, Over liet streven naar autonomie in wijsgerig onderzoek. Kamper Bijdrage XXII, 46 blz., Groningen 1980, uitg. De Vuurbaak, prijs ƒ 8, 50.

In dit boekje vindt men de rede, door drs. Veling uitgesproken tijdens de 'openbare les', waarmee hij een buitengewoon lectoraat in de filosofie aanvaardde aan de Theol. Hogeschool (Broederweg, vrijgemaakt geref.) te Kampen.

Veling sluit bewust aan bij de traditie van de gereformeerde theologie, die het gezag van de Woordopenbaring erkent ook voor de filosofie. Dat is een heretonoom uitgangspunt. Geen wonder, dat Veling dan ook het probleem van de autonomie aan de orde stelt. Hij toetst het autonomiedenken bij de protestantse filosofen D. Z. Phillips en F. Ricoeur. Veling toont aan, hoezeer de taalfilosofie van Wittgenstein de achtergrond is van het denken van Phillips, met name waar het de religieuze taal betreft. Phillips wil de betekenis daarvan funderen in de wijze, waarop mensen die taal hanteren. Dit brengt hem in de buurt van het subjectivisme van Kierkegaard en de schr. toont aan, dat religie zo toch een puur menselijke zaak blijft. Op een heel andere wijze acht hij dit ook het geval bij P. Ricoeur. Diens reflexieve filosofie sluit aan bij de cartesiaanse traditie. Het kennend en ontwerpend subject speelt in de filosofie een beslissende rol. Maar Ricoeur gaat bewust de 'omweg' van de interpretatie van 'symbolen en mythen'. Veling laat zien, hoe er bij deze filosoof een spanning bestaat tussen dit levensbeschouwelijk vooroordeel en de door hem nagestreefde autonomie van het subject.

In zijn conclusies wijst Veling op het paradoxale karakter van het geloof in de autonomie: de autonomie van het denken dat de denker onafhankelijk moet maken van het geloof, wordt als geloof gehandhaafd.

Tegenover deze denkers wil. Veling op zoek naar een filosofisch denken, dat zich in alle fasen van onderzoek laat gezeggen door Gods Woord.

Een interessante rede voor ieder, die het belang van de wijsbegeerte voor theologie en kerk onderkent. Het bestek van een rede is m.i. wel erg beknopt voor een afdoende behandeling van twee filosofen. En ook na lezing van dit boekje blijft de vraag naar de afgrenzing tussen theologie en filosofie recht overeind staan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen