De Geest doorbreekt grenzen

Pinksteren, de dag van de uitstorting van de Heilige Geest, is geweest een dag van 'een geweldig gedreven wind', van 'vurige tongen', van 'vreemde talen'. Het is óók een dag geweest, waarop de Geest radicaal grenzen doorbrak, namelijk van Israël naar de volkeren toe. Dat moet voor Israël een ongehoord gebeuren zijn geweest. Had God éérst met dit volk gehandeld, zoals Hij met geen volken wilde handelen, en had God éérst in Zijn genadige verkiezing dit volk bestemd om de draagster van Zijn goddelijke openbaring te zijn, nu, nu de rechtvaardigheid Gods geopenbaard was zónder de wet (Rom. 3), namelijk 'door het geloof van Jezus Christus', brak de Geest dóór naar de volkeren. Israël was het niet meer alléén. De volkeren gingen delen in het heil.

Het is indrukwekkend wat sindsdien gebeurd is. De apostelen, waaronder Paulus als een ontijdig geborene, gingen letterlijk de grenzen van Israël over, naar al die plaatsen, waarover ons de Handelingen der Apostelen omstandig berichten. Het werd een aanzwellende stroom naar alle landen van de wereld, waar de kerk van Christus werd gesticht en waar de Naam werd verkondigd. Maar Israël zélf plaatste zich, door de verwerping van de Messias, buiten deze stroom, al waren het - dat moet eerst gezegd - Joden die dan toch maar de boodschap de wereld in brachten; en al bleef ook daarna gelden, dat de genadegiften en de roeping Gods onberouwelijk zijn. Maar sinds de Geest de grenzen van Israël over ging is de grens tussen kerk en Israël scherp gemarkeerd: verwachten we nog steeds de Messias óf belijden we de gekomen Messias?

Ongeloofwaardig

Intussen zijn we als kerk(en) in de wereld, naar Israël en de wereld toe, volstrekt ongeloofwaardig geworden. We moeten dat niet onderschatten. De kerkelijke verdeeldheid over de wereld is en blijft, hoe we het ook wenden of keren, een zaak, die het Christusgetuigenis naar de wereld en naar Israël grote schade berokkent. Israël, in zijn godsdienstige hoedanigheid, bleef door de tijden heen één in de Messiasverwachting. De kerk is door de tijden heen méér en méér verdeeld geraakt in de Christusbelijdenis. De apostelen - ongeschoolde vissers, maar door Christus zélf geleerd - brachten eenparig de boodschap over de grenzen van Israël, met alle eigenheid en eigen accenten van elk van hen, maar sindsdien is de Christus-belijdenis gebroken. De schisma's in de wereldkerk, de splitsingen binnen de kerk in de diverse landen, de tegenstellingen binnen de onderscheiden kerken maken de vraag reëel:
Is Christus gedeeld? (1 Kor. 1 : 13).

Ik zeg nog eens, we moeten de kerkelijke verdeeldheid, als het gaat om de waarde van de Christus-belijdenis naar buiten, naar Israël en de wereld toe, niet onderschatten. Als buitenkerkelijken ons deze verdeeldheid als ongeloofwaardig voor de belijdenis van Christus voorhouden, dan kómen we er niet door ons terug te trekken op eigen kerkelijke stellingen, alsof dan ons verstaan van de Waarheid de volle waarheid zou zijn. Want ook dat komt niet geloofwaardig over. Christus is niet gedeeld en toch is Zijn Lichaam uiteengescheurd, zodat het bloedt uit duizend wonden. We moeten spreken - helaas - over het gruis van Sion. De Geest doorbrak Israels grenzen maar over de grenzen hebben wij er letterlijk een puinhoop van gemaakt, al bleef - naar we mógen geloven - dwars door de schuldige verdeeldheid heen de Geest toch werken om voor Christus woning te maken bij de mensen, bij mensen van allerlei ras en taal en natie, bij mensen ook van allerlei kerken. Maar de grote verdeeldheid van nu staat niet op de hoogte van het heilsfeit van Pinksteren.

Er zijn grenzen, maar...

Met dit te stellen is intussen niet ontkend, dat er ook tussen hen, die de naam van christen dragen onvermijdbare scheidingen zijn. In de Naam van Christus worden onchristelijke leringen geleerd, leringen die niet naar de Schrift zijn. Daarom kan er ook geen sprake zijn van een oeverloze oecumene, waarin de Schrift in haar totaliteit niet meer aan bod komt. Maar al zouden we nóg zoveel van het huidige oecumenische streven aftrekken, dat zich niet met de Schrift verdraagt, dan nog blijft zóveel over dat ons beschaamd doet staan voor God en de wereld! Mensen, die waarachtig één zijn in het geloof in Christus en die verbonden zouden moeten zijn in het ene Lichaam door dezelfde Geest gaan kerkelijk verschillende wegen en trekken muren op, waarover zij niet meer héén kunnen.

Ik moet eerlijk bekennen, dat ik er de laatste tijd bepaald pijn aan heb, dat ik van mensen, met wie ik in allerlei opzicht van harte mag samenwerken en met wie de verbondenheid in geloof en belijden zo sterk ervaren wordt, wat de dis des verbonds betreft, maar ook wat de verkondiging betreft, gescheiden ben. Soms denk ik: waarom kan er ook in de Geref. Gezindte af en toe ook niet eens kanselruil zijn? We brengen wederzijds direct natuurlijk onze kerkelijke bepalingen in stelling, roepen wederzijds ook onze kerkelijke standpuntsbepalingen te hulp. Maar wij slagen er intussen niét in om grenzen te doorbreken. En de vraag is of de Géést ons deze onoverschrijdbare grenzen voorschrijft.

Onze lezers weten best hoe we in deze kolommen niet-aflatend opgekomen zijn voor ons beginsel als hervormd-gereformeerden. Maar het is nodig om elkaar telkens óók voor te houden, dat de kerk niet ophoudt bij de grenzen van onze eigen groepering. De Geest des Heeren legt verbindingen óver kerkelijke grenzen heen. Dat is een zaak, die telkens weer evaren wordt. Dat het kerkelijk gezien echter geen consequenties kan hebben is een onverdraaglijke gedachte.

Ik ga nu geen uiteenzetting geven over de velerlei twisten tussen broeders, die in feite van hetzelfde huis zijn, ik denk alléén al binnen de Gereformeerde Gezindte. Maar ik zou willen zeggen: waar is de schreeuw, de vurige bede om de echte beleving van de eenheid des Geestes tussen hen die echt samen horen?

En toch...

Toch eindig ik niet met het signaleren van de malaise van de kerkelijke verdeeldheid. Zoals de Geest bij en na de Pinksterdag de grenzen van Israël doorbrak, zó is de Geest bij machte óók vandaag de grenzen te doorbreken. De Geest kan ook vandaag de grenzen - in eigenmachtigheid opgetrokken - doorbreken tussen Hervormden, Gereformeerden, Christelijke Gereformeerden, Gereformeerde Gemeenten en Oud-Gereformeerden, en ons samen doen smaken dat de Heere goed is en ons samen de schuld van de verdeeldheid ootmoedig doen belijden. Hopelijk hoeft het niet te duren tot de nood der onderdrukking ons er toe dringt!

We mogen wel vurig bidden of God de hemel wil scheuren en wil nederkomen om Zijn gescheurde gemeente te herstellen, juist ook in dit tijdsgewricht, waarin de nood in de wereld zo groot is en het eenparig getuigenis aangaande Christus zo dringend nodig is. In de vakantietijd, als we grenzen van eigen land overtrekken, beleven we samen de kerkdiensten in het buitenland als een gebeuren. Dan lopen de kerkelijke denominaties dwars door elkaar. Zijn we weer in eigen land dan kan er niets meer, behalve dat, om zo te zeggen, rooms-katholieke priesters op hervormde kansels staan. Waar is dan de band die ons als gereformeerden door de Geest samenbindt?

De Geest doorbreekt grenzen. De Geest doorbreekt grenzen binnenkerkeliik en tussen de kerken. Binnenkerkelijk hebben we soms muren opgetrokken, waarvan we ons moeten afvragen of ze door de Geest bepaald zijn. En tussen de kerken hebben we grenzen aangebracht, waarvan we ons moeten afvragen of de Geest ze gelegd heeft.

God geve echter dat ook vandaag grenzen doorbroken mogen worden, waarnaar velen zo intens verlangen. De Geest heeft - ondanks de Joodse Orthodoxie - de grenzen naar de volkeren toe doorbroken. Zou dezelfde Geest niet bij machte zijn al onze huidige christelijkorthodoxe grenzen te doorbreken?

Wanneer ontmoeten we onze broeders, van wie we nu gescheiden zijn, werkelijk? Niet alleen in samenwerkingsverbanden, maar ook rondom Woord en sacrament? Och dat Gij de hemelen scheurdet, dat Gij nederkwaamt, dat voor Uw Aangezicht de bergen vervloten... Want een ieder hoorde hen in zijn eigen taal spreken...

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen