Vruchtbaarheid: beheersing, of beheer?

In het vorige artikel hebben we gezien hoeveel zaken in onze beschaving menselijk bepaald zijn, en dat de mens daar zelf op velerlei gebied het slachtoffer van kan worden, niet in het minst op het gebied van de gezinsvorming. De flesvoeding was er eerder dan de pil. Dat gaf een eigenlijk onverantwoorde stijging van het geboortecijfer. Daarbij kwam dan nog de geweldige medische vooruitgang op het gebied van de zuigelingenzorg, zodat de kinderzegen overstelpend bleek te worden. Een waterval in plaats van een gestadige regen.

Toen de nood op het hoogst was, leek de redding nabij met de uitvinding van de pil. Men kon weer opgelucht ademhalen en was verlost van de voortdurende angst voor een volgende zwangerschap. Vooral in de beginperiode van de pil nam men alle eventuele bijwerkingen op de koop toe, de hoofdwerking was immers ideaal en daar had men wat voor over.

Nu, na vele jaren pilgebruik op grote schaal, komen meer en meer subjectieve klachten en objectieve medische bijwerkingen aan het daglicht en gaat men eisen stellen. Vele andere maatschappelijke verschijnselen bevorderen deze ontwikkelingen, zoals het openlijk en vrij(postig)er schrijven en spreken over sexualiteit en voortplanting, de emancipatiebeweging, het sterk in opkomst komen van sterilisatie en het spiraaltje, het op jonge leeftijd verkrijgen van een 'voltooid' gezin en ga zo maar door.

Kortom: het vervangen van borstvoeding door flesvoeding (voornamelijk ten gevolge van het inschakelen van de vrouw in het arbeidsproces, een noodzakelijk kwaad in tijden van industrialisatie en armoede) gaf een (te) vroegtijdig herstel van de vruchtbaarheid van de vrouw, de pil was daarvoor een aanvankelijk afdoende oplossing, totdat zoveel bijwerkingen bekend werden, dat de pil boven de 35 jaar door de artsen afgeraden werd, waarna het spiraaltje of de sterilisatie dé oplossingen werden. Het spiraaltje is dan wel niet 100 procent betrouwbaar, maar dat risico kun je in onze tijd makkelijk nemen, omdat je altijd nog de abortus provocatus achter de hand hebt. De sterilisatie wordt nog een te gering aantal jaren op grote schaal toegepast, om te kunnen zeggen dat naar betere alternatieven wordt uitgezien. Recente televisieuitzendingen hebben echter nu al het vertrouwen in de sterilisatie bij vele Nederlanders geschokt. Tijdens deze uitzendingen kwamen mensen aan het woord, die na een sterilisatie toch zwanger werden en dus óf een kind krijgen óf een abortus lieten verrichten. Het betere alternatief wordt nu sterilisatie van én man én vrouw.

Het vorige artikel sloot ik af met de zin: Wie wetenschap bedrijft of toepast zonder God, heeft lapmiddel op lapmiddel te vrezen. Uit het bovenstaande moge nu duidelijk zijn, wat ik daarmee bedoel. Van het één komt het ander, smart op smart. Het in cultuur brengen van de Schepping gaat er op deze manier toe leiden, dat de mens met vallen en opstaan op een zeer kunstmatige wijze vele natuurlijke processen volledig gaat beheersen. De mens zet zo met kunst en vliegwerk alles naar zijn hand.

We kunnen daar heel gemakkelijk, ook als christenen door meegenomen worden. We leven nu éénmaal in deze Westerse cultuur, met alle medische verworvenheden, en als daarin de kunstmatigheid troef is, dan kun je dat toch zomaar niet ontvluchten. Ik moet toegeven, dat ik er zelf ook grote moeite mee zou hebben om een vrouw te adviseren haar kind tot het tweede levensjaar aan de borst te houden, zoals dat bij de natuurvolken de gewoonte is. Je kunt niet zomaar vanuit onze cultuur terugschakelen naar de pure natuur. Al is het nu niet meer strikt noodzakelijk dat de vrouw vanwege het gezinsinkomen en arbeidsverplichtingen (of wordt van deze 'nood' ook onder ons al teveel een deugd gemaakt? ) van borstvoeding moet afzien, toch zijn er vaak in onze gecompliceerde en vooral gejaagde samenleving, ook buiten het gezin, teveel factoren aanwezig, die de borstvoeding op korte termijn doen mislukken of vroegtijdig laten stoppen, waarbij we intussen direkt weer moeten toegeven dat de culturele bepaaldheid ook hier weer het laatste woord heeft.

Moeten we dan ook hier weer machteloos toezien? Neen, wij! In het voorafgaande hebben we gezien, hoe de mondige mens dat opgelost heeft. Varen wij ook in dat schuitje mee, als zijnde een onmisbaar onderdeel van onze westerse samenleving?

We kunnen dat doen, met onze handen in de lucht van machteloosheid of met onze handen in het haar van wanhoop, maar dat lijkt mij nooit de beste instelling en de beste weg. In het vorige artikel heb ik me ook afgevraagd of hier niet een taak ligt voor de christen-wetenschappers, de christen-artsen in het bijzonder, om een 'geheel andere' weg te wijzen en te gaan.

Er is volgens mij een andere manier van wetenschap bedrijven. De wetenschap en de techniek hebben we niet gekregen om Gods Schepping te vervangen, maar om er inzicht in te krijgen en die te beheren. Dan stellen we ons verstand in dienst van God en van Zijn Schepping. Dan gaat de techniek geen eigen leventje leiden, dan gaat ze niet heersen over de ethiek ('wat technisch kan, dat mag'). Dan stelt ze zich binnen de normen van Gods Woord, dan houdt ze zich aan de grenzen van goed en kwaad zoals die uit dat Woord tot ons komen. Dan bedrijven we wetenschap naar de regels die we ontdekken binnen de natuur. We ontdekken, we verwonderen ons, we hebben eerbied en we onderwerpen ons. We verfoeien niet, en we weten niet beter. Het beter willen weten zit ons dan wel in het bloed, maar we hebben toch in het verleden en heden te zien gekregen, dat we de gevolgen van betweterigheid steeds moeten corrigeren (tegenwoordig noemt men dat: cultiveren) met allerlei lapmiddelen.

God is een God van orde. Al is de aardbodem vervloekt vanwege de zonde, toch is de schepping niet chaotisch geworden. Steeds meer regels en natuurwetten heeft de mens in de loop der geschiedenis ontdekt, ook in de geneeskunde. Het is nog niet zo lang geleden dat men dacht, dat de vrouw slechts voedingsbodem voor nieuw menselijk leven was. In de zaadcel van de man zou als het ware een heel klein mensje zitten (de homunculus), die alleen maar negen maanden in de moederschoot moest groeien.

Inmiddels werden we wijzer, en wisten we dat én man én vrouw ieder de helft van het 'erfelijk materiaal' leveren, en dat pas samensmelting van eicel en zaadcel het begin van nieuw menselijk leven is. En vervolgens kwamen we er na verdere medische ontdekkingen achter, dat de eicel bij de vrouw maar éénmaal per maand vrijkomt, en dat dat weer gereguleerd wordt door hormonen, die op hun beurt weer beïnvloed kunnen worden door o.a. borstvoeding, voeding van de vrouw zelf of ook stress. En zo komen we wetenschappelijk steeds een stapje verder, we krijgen steeds meer inzicht in die regels die God in Zijn schepping, en in het bijzonder in het menselijk lichaam, gelegd heeft. Ik dacht dat dat de juiste manier van wetenschap bedrijven is, het, doorvorsen van Gods Schepping, zonder die aan te tasten, maar met eerbied voor de Schepper om te gaan met Zijn regels en wetten. En als God ééns van Zijn eigen regels wil afwijken, dan is dat toch Zijn zaak, en niet de onze! Wat gelooft gij van de Voorzienigheid Gods? Toch niet dat God bij de Schepping de natuur als een wekker heeft opgewonden en nu maar laat aflopen volgens het ingebouwde raderwerk. Nee, dat Hij er nog Hoogstpersoonlijk dagelijks achterstaat en met Vaderlijke Hand bestuurt! Dan spreken we in onbegrepen of ongewenste situaties niet zo gauw meer van 'ondeugdelijkheid', 'toeval' of 'ongelukje'. Ik schreef: God kan van Zijn regels afwijken met Zijn immer wijze bedoelingen, maar dat is geen regel.

In de eerste plaats is Hij een God van orde, en de wetenschap en de kennis hebben we gekregen als hulpmiddel om die orde meer en meer te ontdekken. Ik geloof ook dat bij deze benadering de hele discussie over de verhouding van Gods voorzienigheid en menselijke verantwoordelijkheid grotendeels overbodig wordt.

Dat wordt wél een moeizame discussie als we die gaan voeren, en dan toegespitst op de gezinsvorming, in de situatie van de huidige kunstmatigheid, dus als we kunstmatige anticonceptieve methoden toepassen. Dan komen we er niet zo snel meer uit, wat Gods voorzienigheid is en wat onze verantwoordelijkheid is.

In concreto, het sterk in zwang raken van de huidige kunstmiddelen heeft iets te maken met een bepaalde visie op de natuur. Het is iemand niet kwalijk te nemen, als hij niet in God gelooft, dat hij de natuur en alle processen daarin als iets willekeurigs en wispelturigs ziet. Ja, hij ziet er het nut niet van in om nadere détails binnen die natuur te gaan ontdekken, waarom zou hij moeilijk doen als het ook makkelijk kan.

In een God-loze visie en evenzo in een Godloze wetenschapsbeoefening (evolutionistisch dus) is er totaal geen plaats, dat wordt ook niet vereist, voor respect voor een Schepper. Dat heeft in de praktijk tot gevolg dat men weinig bewondering opbrengt voor de natuurlijke regels, dat men die meestal maar zeer ondeugdelijk vindt, zeker als de mensen er mee om moeten gaan.

Toegespitst op de gezinsvorming: de maandelijkse cyclus van de vrouw wordt als een te onbetrouwbare zaak beschouwd om de gemiddelde Nederlander daar meer over te vertellen. Neen, zo redeneert men, de natuur is in deze wispelturig en daar is niet mee te werken, dus die moet worden uitgeschakeld en op betrouwbare wijze worden vervangen.Zo maakt de eigen cyclus van de vrouw plaats voor de kunstmatige cyclus oftewel de pil-cyclus, m.a.w. een menselijk systeem wordt opgelegd aan een Goddelijk systeem. Spreekt hier niet een stuk oneerbiedigheid uit, een stuk betweterigheid, een stuk mondigheid van de mens? Is dat de weg die we gaan moeten in het vervullen van Gods opdracht om de aarde te beheersen?

Stel ik nu de natuur tot norm? Dat wordt vaak in de discussie rondom de pil e.d. als een etiket gebruikt om iemand in een bepaalde hoek te drukken, of te zeggen dat dat bijvoorbeeld riekt naar de roomse natuurtheologie. Dat is geenszins mijn uitgangspunt of bedoeling. Neen, norm is Gods Woord, waarin gesproken wordt over Gods Scheppingsordinantie, d.w.z. Scheppingsorde en Scheppingsopdracht.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen