Een Gereformeerde broederschap in de Anglikaanse Kerk

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

Van 11-13 juni maakten drie predikanten uit onze kring, nl., ds. R. J. v. d. Hoef (Harderwijk), ds. J. van Oostende (Oud-Beijerland), en ds. C. den Boer (Woudenberg) een conferentie mee van een aantal Calvinistische predikanten uit de Anglikaanse Kerk in Engeland. Deze conferentie werd gehouden in de nabijheid van Stafford (midden-Engeland). In bijgaand artikel geven zij verslag van hun bevindingen. Graag onderstrepen wij de vraag, die hun is meegegeven om deze broeders in hun vaak moeilijke en eenzame werk in de grote Anglikaanse Kerk in de gebeden te gedenken.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

In het liefelijke heuvellandschap van de 'Midlands' in Engeland vlakbij Stafford ligt een stil conferentie-oord, dat de naam draagt van Shallowford House. Het enige, dat de vredige rust van dit landhuis enigermate verstoort, is het het rusteloos voorbijvliegen van de intercity-treinen op de hoofdverbinding van Londen-Glasgow (Edinburgh): een teken van het drukke en vaak zo gejaagde leven, ook bij onze overburen aan gindse kant van de Noordzee. Tussen haakjes: ook in het kerkelijk leven daar passeert er o zo veel met sneltreinvaart, niet in het minst in de grote Anglikaanse Kerk, de 'Church of England'.

Zomaar een conferentie?

Maar in het rustoord Shallowford House lijkt het allemaal anders te zijn. Op de elfde juni stappen enkele predikanten uit de trein (aan de kleine halte Norton Bridge). Anderen komen per auto. Dienaren van die Anglikaanse Kerk, sommigen met hun vrouwen. Maar ook een enkele student uit Cambridge, een meelevend gemeentelid uit.London en een drietal dominees uit Holland. Het is een kleine conferentie van enkele dagen, die hen hier samen doet komen, georganiseerd door de 'Church of England Reformed Fellowship' (vrij vertaald: een soort Gereformeerde Bond in de Anglikaanse Kerk).

Zoals gezegd, het gebeurt allemaal in de stilte, al hoeft het bepaald niet in het geheim. Om vijf uur, die elfde juni, heet de chairman Tony Baker (predikant van de 'Christ Church te Beckenham en voorzitter van 'the counsel of Latimer House') de conferentiegangers en (met een warme hartelijkheid) ook de Hollanders welkom. Ruim dertig man, dus eigenlijk maar een klein deel van de wat grotere Fellowship, die ruim 150 personen telt (ook nietpredikanten).

Wat beweegt deze mensen om hier samen te komen? Is het één van de vele conferenties, waaraan het kerkelijk leven ook in Engeland nu eenmaal zo rijk is, van bisschoppenconferenties tot bijeenkomsten van Zondagsschoolleiders en-leidsters (ook in Shallow­ ford)? Is het een conferentie als die van Leicester, waar jaarlijks zo'n 250 voorgangers uit werkelijk tientallen verschillende kerken en gemeenten samenkomen, onafhankelijken meestal, d.w.z. vroeger of later losgemaakt van de grote Anglikaanse Kerk, omdat hun daar het leven onhoudbaar leek? Nee, de conferentie van Shallowford is dit keer een conferentie uitgerekend van mensen, die wensen te leven en te werken in die Anglikaanse Kerk, ja daar uitsluitend. Wel wordt zo nu en dan de predikantenconferentie van Leicester genoemd. Geestelijk is er kennelijk een verbindingslijn. Het is de banier van de oude waarheid, die van de Reformatie, die eens zo'n glorieuse intocht leek te doen in de Anglikaanse Kerk (halverwege de zestiende eeuw). Die vormt de dwarsverbinding met Leicestersconferentie. Sterke voorliefde voor de Reformatorische beginselen en (hoewel wat minder bekend) voor de pureteinen, de Engelse oudvaders, dat is het, dat een handvol predikanten en 'leken' hier naar elkaar toedrijft. Maar nogmaals, zij wensen die banier op te heffen in een kerk, die eeuwenlang dé dominerende Kerk van Engeland is geweest en waarin helaas zoveel onreformatorische geluiden worden gehoord en, waarin in onze dagen bisschoppen als John A. T. Robinson hun modernistische theologieën den volke verkondigen.

Reformatie van Engelands grote kerk

De conferentie van Shallowford is een jaarlijkse (zeven jaar oude) samenkomst van de C.E.R.F., 'Church of England Reformed Fellowship'. Sinds 1973 dus een regelmatig weerkerende ontmoeting van broeders, die bidden en werken willen voor een doorgaande reformatie en een reveil in de Kerk van Engeland. Op het grote geheel van predikanten in die kerk is het maar een handvol mensen, dat hier samenkomt. Maar wat is in Gods Koninkrijk de waarde van het getal? Wat is een wolkje als eens mans hand? Het geloof hoort er het geruis van een overvloedige regen in. David Mowbray (Bristol), doctor in de theologie, de bovengenoemde Tony Baker, en verder mannen als David D. Sceats, lektor in de kerkgeschiedenis en historische theologie aan het Trinity College te Bristol startten indertijd de beweging in het geloof, dat Reformatorische beginselen ook in de 'Church of England' niet uit de tijd zijn en in het geloof, dat de kerk niet dood is, net zo min als 'God dood is' en net zo min als 'dood dood is'.

De grote Kerk van Engeland is in de verstikkende greep van de geest dezer eeuw, van saecuralisatie en verwereldlijking. Deze Kerk van Engeland is een bisschoppelijk georganiseerde kerk en dat betekent in de praktijk, dat het eenvoudige geloof van het gemeentelid maar uiterst moeilijk van de grond komt (alles wordt van bovenaf gedirigeerd en nogal eens gemakkelijk de kop ingedrukt dus). De ongeveer 35 bisschoppen in die Anglikaanse Kerk vertegenwoordigen een grote macht (minder dan vijf van hen zijn min of meer 'evangelical'). En intussen is als nergens elders de melk van het kerkelijk leven de eeuwen door afgeroomd in ontelbaar vele afscheidingen van kerken en gemeenten. Gereformeerd bloed schijnt niet te kunnen stromen door Anglikaanse aderen. Wat is nog overeind van de Calvinistische inslag in de leer van vrije genade, vervat in de 39 geloofsartikelen van 1563 en van het Reformatorisch doorzuurde 'Book of Common Prayer (1549)? De Anglikaanse Kerk is altijd weer vernieuwd en altijd weer achteruitgegaan in de leer en ook in verworteling onder het volk.

Woord en Geest - geen afscheiding

Ja en toch geloven de mannen van Shallowford, dat de kerk niet dood is net zo min als God. Ken Prior, één van de sprekers van de conferentie (predikant te Sevenoaks) zei het met klem: 'Nergens in het Nieuwe Testament vindt u enig argument om u te verleiden tot afscheiding'. Het thema van de conferentie was: Woord en Geest. En opvallend was de sterke nadruk, die gelegd werd op het Woord. De Geest werkt daar niet buiten om. Nadrukkelijk ook zocht men zich af te grenzen tegen ongebonden (niet aan de Schrift gebonden) Geestesbewegingen (Pentecostels). Nadrukkelijk werd in een stevige theologische verhandeling van Tom Wright over Woord, Geest en Bijbelinterpretatie een werkelijk geestelijke omgang met de Heilige Schrift bepleit (hoe de oude waarheid van de Schrift, in een zo totaal andere kultuurwereld ontstaan, in onze tijd en taal te verwoorden? ) Kortom, de inleidingen ademden een geest van Schriftgetrouwheid. En tegelijk hield men zich bezig met de vraag, welke konsekwenties 'Woord en Geest' hebben voor het sociale en politieke leven (een inleiding van Raymond Johnston (direkteur van de Nationwide Festival of Light).

Mij dunkt, dat alleen zo, op een hoogstaande theologische wijze, het hoofd geboden kan worden aan de vele uitdagingen, waarmee de mannen van de 'Fellowship' in de Anglikaanse Kerk te maken krijgen. En zo proberen zij dan ook wat te doen aan werkelijk verantwoord leiderschap, aan theologische vorming van jonge dienaren des Woords. (Sommigen van hen geven les aan de 'colleges'). In die tussentijd proberen zij elkaar vast te houden en te bemoedigen. Een ontroerend moment was het, toen tijdens de avondmaalsviering op de avond van de eerste dag van de conferentie, de mannen broeders eikaars hand grepen. Teken van broederliefde. Een echte broederschap, zei één van de sprekers, is trouwens niet die van de cirkel, waarin je allemaal goed naar elkaar kunt kijken, maar die van de rijen stoelen achter elkaar in een kerk, waarop de mensen allemaal dezelfde kant uitkijken, nl. de kant van het Woord.

Dankbaar en verrijkt zijn de Hollandse gasten van Shallowfords conferentie weer naar huis teruggekeerd. Om één uur 's middags nog aan de warme maaltijd daar. Om zes uur weer op Schiphol. Zo kan het in onze gemoderniseerde wereld. Wij hebben in de strijd van de mannen-broeders daarginds iets herkend van de onze. Maar wij hebben bovenal ervaren, dat de aanbidding van de 'Lord Jesus Christ' kan doorgaan, zelfs als een bisschop de kerk sluit van een dienaar des Woords, omdat hij 'toevallig' gereformeerd is en denkt en spreekt. En dat komt daar ook voor.

Gemeenschappelijke geloofsbasis

De broeders daarginds vragen niet om publikatie. Het hoeft allemaal echt niet in de krant. Maar wij besloten toch om er de lezers van onze Waarheidsvriend niet onkundig van te laten, omdat één van de weinige dingen, die wij voor de mannen van de 'Reformed Fellowship' kunnen doen, is, dat wij voor hen bidden. En wat wij ook gedaan hebben? We hebben hun indringend gevraagd om begin volgend jaar op onze predikantenconferentie te komen. Want we kunnen elkaar wel de hand geven, over de Noordzee heen. De naam van Abraham Kuyper viel één en andermaal ter conferentie. En die van Klaas Runia. Men weet wat van de Vrije Universiteit en van Kampen, Van Ridderbos' boek over Paulus ook. Kan de Gereformeerde Bond in de Nederlandse Hervormde Kerk wellicht voor hen ook wat betekenen?

We eindigen met een enkele aanhaling uit de 'geloofsbasis' van de 'Reformed Fellowship', ondertekend door alle leden.

1. Gevallen mensen in hun natuurlijke staat ontbreekt elke kracht om de wet van God te gehoorzamen en elke kracht om het Evangelie te geloven ondanks alle uitwendige beweegredenen, welke tot hen gericht zouden kunnen worden.

2. Gods verkiezing is een vrije, souvereine, onvoorwaardelijke keuze van zondaars als zondaars, om te worden verlost door Christus, bedeeld met geloof en gebracht tot heerlijkheid.

3. Het werk van Christus in Zijn ambten van Profeet, Priester en Koning heeft ten doel de redding van de uitverkorenen, tot de glorie van God.

4. De bedoeling van God, werkende door de Heilige Geest, om mensen tot geloof te brengen, kan niet worden verijdeld en faalt nooit in het bereiken van zijn doel.

5. Door Gods genade zullen zij, voor wie Christus stierf, die tot geloof gebracht worden door de Geest en die in hun geloof bewaard worden en behouden door de overwinnelijke kracht van God, door de Geest volharden in geloof en godsvrucht, totdat zij tot de heerlijkheid zullen komen.

Met stille verwondering en grote dankbaarheid jegens de Heere zeggen wij op dat alles: amen. God geve het, dat het geschieden mag, wat in één van de doelstellingen van de 'Reformed Fellowship' in de Anglikaanse Kerk is genoemd: 'bevordering van dit gereformeerde geloof in die Kerk.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen