Dankbaarheid en verantwoordelijkheid (3)

Antenneloosheid

Vorige maal heb ik één en ander geschreven over mensen, die nog (of weer) bereid zijn naar de Bijbel te luisteren en het christelijk geloof willen leren kennen. Maar naast deze groep mensen is er ook een groot aantal dat voorbijloopt aan Bijbel, geloof en kerk zonder te gevoelen of te beseffen wat dat betekent. Hoe zouden we deze mensen, voor het oog 'onverschilligen' voor geloof, Bijbel, Kerken God kunnen bereiken? Of zijn zij onbereikbaar? Of mogen we dat niet zeggen omdat geen mens buiten Gods machtige hand valt? Zijn onze methoden onjuist? Is er een mogelijkheid van ernstige verharding? En als die er is hoe moeten wij daartegenover staan?

Wie op deze vragen ingaat is niet spoedig klaar. Vanuit het christelijk geloof moeten we oppassen om te vlug over 'antenneloosheid' te spreken. Enerzijds heeft de ontkerstening diepe sporen in het leven en denken van velen getrokken. Anderzijds blijft het feit bestaan dat alle mensen aan God het leven te danken hebben. Sporen daarvan blijven bestaan, duiken vaak op zeker moment op, vooral in crisissituaties. Met innerlijke onvrede zit menigeen: als dit het leven is, dan is het niet veel, of, zou leven toch nog iets anders zijn dan bloot vegeteren? Het blijft voor alle mensen van kracht dat ons hart pas rust vindt als het rust in God, als we Hem kennen en bij Hem thuis zijn, zoals een kind bij zijn vader. Antenneloosheid kan ook worden veroorzaakt door het feit dat mensen niet meer tegen hun situatie op kunnen: wat er gebeurt groeit boven hun hoofd, ze hebben er geen greep meer op en ontvluchten alles en iedereen. In dat soort denken hoort het 'geloof' thuis in de categorie zaken, die de oorzaak zouden vormen van de huidige misère.

Het is niet goed al te vlug te denken dat anderen 'onbereikbaar' zijn. Zijn we zelf wel zo 'bereikbaar'? Of waren we dat toen God ons opzocht? Ondanks alle moeite en weerstanden worden wij geroepen naar middelen en wegen te zoeken om deze mensen wel te bereiken. Naar het mij voorkomt moeten we wanneer we 'antenneloze mensen' ontmoeten vooral werken via vriendschap en het getuigenis dat er van een christelijk leven kan uitgaan. Daarbij is dan weer de vraag aan de orde wat vriendschap volgens de Bijbel is, wat belangeloosheid is, wat de aard van het christelijke leven is. Veel christelijk leven is ingesnoerd in een keurslijf van geboden en verboden zonder dat de kracht en de vreugde van het kennen van Christus daar door heen straalt. Ook hier vereist ons bezig-zijn in de wereld opnieuw weer bekering, voortgaande bekering, voortdurend herschapen worden tot het evenbeeld van de Zoon van God. Laten we echter er wel van overtuigd zijn dat bij een optimale inzet van de christelijke gemeente niet gezegd kan en mag worden: 'succes' verzekerd. Ook alle ontmoetingen van Christus Zelf hebben niet geleid tot geloof. Er is sprake van toenadering en verharding, zonder dat we dat al te gemakkelijk zeggen ook van oordeel en genade. Het is een hoge roeping waarmee we geroepen worden. Laten we echter aan God overlaten wat Hij er mee doet. Wij zijn niet verantwoordelijk voor de uitkomst, wel voor het gebruiken van onze gaven en talenten, mogelijk ons charisma.

Mogelijk zijn onze methoden onjuist. Mogelijk zijn onze gesprekken te manipulerend en dekken onze daden en onze houding te weinig onze woorden. Mogelijk is ons getuigenis meer het afleggen van een verklaring van eigen gelijk dan een poging de ander te winnen. Niet alleen de samenleving is in nood, ook het individu en juist daar kan blijken wat het christelijk geloof betekent.

Ook anderszins kunnen onze methoden verkeerd zijn. William Booth van het Leger des Heils zocht het industrieproletariaat in Engeland op. Hij nam het voor hen op. Hij bond de strijd aan tegen drank en prostitutie. Hij was vriend van deze arme mensen. Bovenal bracht hij deze mensen het Evangelie. Maar hij bracht dat niet los. Hij bracht het in de kontekst van het hele leven. Wij dienen ons af te vragen welke groepen mensen wij laten liggen, links laten liggen. Hoewel het heil primair bestaat in het kennen van de herstelde relatie met God door het geloof in Jezus Christus, waaieren de gevolgen daarvan toch uit over het hele leven. Jezus zag de scharen, die geen leidsman hadden aan en was over hen bewogen. Over wie en op welke wijze zijn wij bewogen? Die vraag moeten we beantwoorden aleer we zeggen dat bepaalde mensen of groepen mensen zijn verhard. Op zichzelf is het mogelijk dat deze verharding komt, alleen wij hebben het recht niet daar lichtvaardig toe te concluderen (vgl. Hebr. 6 : 4-8).

Ons rest in elk geval ook jegens 'antenneloze mensen' winnend en wervend te leven, zowel als gemeente (gemeenschap) alsook individueel.

Geloven zonder kerk

Velen menen dat je gelovig kunt zijn zonder naar de kerk te gaan. Achter deze gedachte gaat veel schuil. Velen zijn teleurgesteld in de kerk. Anderen luisteren naar radio en tevee om op de hoogte te blijven van geloof en kerk. Weer anderen verstaan onder geloof iets anders dan het bijbelse geloof en gevoelen daardoor niet zozeer de behoefte aan gemeenschap met God en elkaar die in de kerk valt te beleven. Op grond van dit gegeven (90% denkt gelovig te kunnen zijn zonder naar de kerk te gaan) is het niet verstandig al te vlug over de kerk te beginnen. Is het niet zo dat het Woord voor de kerk uitgaat? Dat door Woord en Geest de gemeente wordt gevormd? Is het niet beter deze volgorde aan te houden omdat we anders vanuit een niet zo goed funktionerende kerk moeten concluderen dat het geloof voor deze tijd niet relevant is. Op die manier zijn namelijk veel mensen bezig: als het zo moet, dan hoeft het voor mij niet meer... De praktijk wijst ook uit dat wanneer mensen van binnenuit zich aangesproken weten door de Schrift zij dan gemakkelijker naar de kerk gaan. Voorzichtigheid is hier geboden. Er is vaak een lange weg af te leggen. Daarbij moet de devaluatie van de kerk ons zorgen baren. Lang niet alles is op de ander af te schuiven. Er zijn veel dingen die wij ons in het kerkelijk leven moeten aantrekken en als schuld belijden. In het kader van dit onderdeeltje past ook een waarschuwing om niet al te vlug over één bepaalde kerk te spreken. Je kunt overtuigd en van harte voor je zelf hervormd zijn en tegelijkertijd voorzichtig zijn inje spreken over andere kerken. Ook in andere kerken gelden dezelfde problemen als in onze kerk. Velen zien ook het verschil tussen kerken niet meer of willen daarover niet spreken. Hoewel die verschillen er zijn en ook nu van grote betekenis kunnen zijn en dikwijls ook werkelijk zijn, toch is het goed om ook in dit opzicht bij het begin te beginnen: bij het hart van de zaak, het Woord van God en de macht van Zijn Geest om vandaaruit te komen tot de vraag wat nu werkelijk kerk is naar de Schriften. Een omgekeerde volgorde levert meestal hete hoofden en koude harten op..

Jongeren

Voor de jongeren geldt vaak in verhevigde mate wat ik hierboven in het algemeen heb geschreven. Dat we niet al te vlug over 'antenneloosheid' moeten spreken geldt met name voor de jongerenwereld. Zien we niet dat juist hier gezocht wordt naar nieuwe inzichten, naar een nieuwe beleving van het geloof? Gods trouw en verkiezende liefde zien we zeker ook in het komende geslacht aan het licht treden. Dat is een grote troost. Het stemt ons ootmoedig en maakt ons blijmoedig.

Regionale verschillen

Hoewel in ons kleine overbevolkte land regionale verschillen steeds kleiner worden blijken deze toch nog wel hier en daar te bestaan. Verschillen, die van vroeger af hebben bestaan, spelen hier en daar nog een duidelijke rol. Andere verschillen vervagen soms. Ook zien we dat bepaalde gebieden meer zendingsgebieden worden dan andere. De grote steden komen door tal van oorzaken daarvoor meer in aanmerking dan vele delen van het platteland. We zullen op grond hiervan blijvend moeten letten op de betekenis van deze verschillen. Als bepaalde gemeenten lijden onder problemen, zullen andere hen bijstaan. Waarom zouden we in eigen land niet doen aan wederzijdse assistentie?

Ook kan het nodig zijn om te zien naar een bredere inzet van mensen dan alleen predikant, ouderling en diaken. Hebben we op dit moment bijvoorbeeld geen geschoolde, gelovige mensen nodig op maatschappelijk gebied ook in de verhoudingen binnen de gemeente? Misschien moeten we ook overwegen of het niet goed is mensen part-time in te zetten in het kerkewerk terwijl zij voor het overige van hun tijd een andere baan hebben in het maatschappelijke leven. We zullen dit mijns inziens moeten overwegen om de gaven, die God gegeven heeft binnen de gemeente breder tot ontwikkeling te kunnen laten komen, alsook om de problemen in de sektor van het 'personeel' van de kerk het hoofd te kunnen bieden. Tal van zaken zouden uit genoemde enquête verder kunnen worden gereleveerd, maar daarover later wellicht nog eens meer.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen