Globaal bekeken

Ds. W. H. Stenfert Kroese, secretaris van de Vereniging van Vrijzinnige Hervormden laat in het Jaarverslag van de vereniging weten, dat het er met de vrijzinnigheid in de Hervormde Kerk niet best voorstaat.

* De organisatie van vrijzinnige hervormden wordt nooit in het beleidsoverleg binnen de Hervormde Kerk betrokken.

* Onder de kerkelijke hoogleraren is niemand van vrijzinnig signatuur.

* Het aantal vrijzinnigen in de Hervormde Kerk is nog te schatten op krap 10.000, al zijn er in principe misschien 50.000 voor de vrijzinnigen bereikbaar.

* Van de 1400 predikanten voor gewone werkzaamheden zijn er ongeveer honderd vrijzinnig hervormd, van wie méér dan de helft 55 jaar of ouder is.

De vrijzinnigen zullen van ons wel begrijpen, dat wij de teruggang van de vrijzinnigheid in de Hervormde Kerk niet kunnen betreuren. Anderzijds willen we niet graag beweren, dat al wat in de Hervormde Kerk niet officieel vrijzinnig is nu ookrecWzinnig is in de zin van de belijdenis. Maar de zaken staan er nu in de Hervormde Kerk toch ook wel weer anders voor dan in de vorige eeuw, toen het veldwinnend modernisme een uittocht van hervormden in Afscheiding en Doleantie teweeg bracht.

***

Een Utrechtse diaken verdiepte zich in het Utrechtse diakonaat van de vorige eeuw. Het blad Diakonia geeft er het volgende 'wonderlijke beeld' van door:

Volgens liet reglement kwamen de diakenen wekelijks op donderdagmiddag om 16.00 uur in de Domkamer bijeen om 'aldaar te besoigneren over de affaires de diakonie betreffende'. Was één van de broeders afwezig, dan moest hij een boete van enkele stuivers betalen. Men was overigens nogal scheutig met die boetes, want ook bij het verkeerd tellen van de collectegelden of het vergeten van de sleutel van de kast, waarin het notulenboek lag, moest men een boete betalen. Kennelijk was men in het verleden zelfs wel eens op de vuist gegaan, want ook het dragen van een degen of een handrotting tijdens de vergadering werd met een boete, bestraft.'

De diakonie kon beschikken over vier chirurgijnen, vier apothekers en twee doktoren. Als een bedeeld gemeentelid ziek was, moest deze de betreffende diaken verzoeken om een dokter te laten komen. Helemaal feilloos werkte dit systeem toch niet, want in 1725 beklaagde de diakonie zich bij het Collegium van Stadsdoctoren over de slechte verzorging van zieken. De doktoren legden echter de klacht naast zich neer. Dan roept de diakonie de hulp van de vroedschap in, die tenslotte twee doktoren voor de diakonie aanstelt.

In 1735 worden 215 weduwen door de diakonie permanent onderhouden. Dat was 45, 6% van het totaal aantal vast bedeelden. Behalve geld ontvingen de armen ook wel kleding, turf en voeding. Een veel voorkomende verstrekking waren de breukbanden. De diakonie had hiervoor zelfs een 'breukmeester' aangesteld. Op de vergadering van het College van Diakenen besprak men ook de klachten, die over sommige bedeelden binnenkwamen. Zo had men het in augustus 1724 over een bedeelde, die zich in 'verscheyde buytensporigheden tot verdrinkens toe hadde te buyte gegaen'. Besloten werd om haar te laten opnemen in het tuchthuis.

***

Dezer dagen kwam ik de volgende cijfers tegen, die de ernst van de bewapeningswedloop in de wereld duidelijk illustreren.

* Per minuut wordt wereldwijd ongeveer voor twee miljoen gulden aan wapens besteed. * Sinds 1900 is de militaire besteding verdertigvoudigd (thans 800 miljard gulden per jaar). * De verwoestingskracht van de wapens in de wereld is de afgelopen dertig jaar ettelijke miljoenen malen toegenomen. * Ongeveer 400.000 wetenschappers werken aan militaire ontwikkelingen. * Tussen 1945 en 1979 woedden er ongeveer 130 streek-en burgeroorlogen in 81 landen. * In diezelfde tijd zijn er al 1165 kernbommen ontploft.

Afschrikwekkende getallen, die duidelijk mogen maken, dat bezinning op de vragen van oorlog en vrede wel zeer nodig is. De zwaarden zijn nog niet omgesmeed tot ploegscharen. In Israël zegt men dat de mate, waarin de kopermijnen van Salomo (bij Eliath) in werking zijn, een indicatie vormt voor de mate waarin oorlog wordt gevoerd in de wereld in het algemeen en in het Midden-Oosten in het bijzonder.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen