Boekbespreking

In Sion is het woord nabij, preken over het Oude Testament, door H. J. Schilder, uitg. De Vuurbaak, Groningen, Postbus 189, eind 1976.

Bepaald niet gemakkelijk vind ik de recensie van preken voor iemand, die zelf nog altijd leren en afleren moet. Is er een lastiger luisteraar of lezer dan een dominee? Laat ik tevens bedenken het gezegde 'preken is geen kunste, preken is een gunste'. In bovengenoemde bundel liggen een vijftiental preken voor ons, waarbij de hooggeleerde auteur, hoogleraar aan de Theol. Hogeschool in Kampen (Geref. Vrijgemaakt), gedacht heeft aan een voor zichzelf lezend publiek maar ook aan vaCante gemeenten, waarin de behoefte aan ieesdiensten' bestaat. Bij de beoordeling van preken op ons theologisch dispuut werd vroeger onderscheid gemaakt tussen de formele en materiële critiek. Als ik volgens dit schema te werk mag gaan, reken ik als een waardering het feit, dat de korte, kernachtige zinnen het lezen zeer vergemakkelijken. De boven de preken pakkende opschriften - wat denkt u van: Sions God genegeerd; kortzichtige koning; ontdekkend rechtsgeding; bliksemaanval op de heilige stad; Sions defensietekort? - zouden beter tevens als de themata der verkondiging hebben kunnen dienen dan de nu veel langere motieven. Want deze zijn veel zwaarder te verteren. Enkele voorbeelden: 'Davids rijkstroon gefundeerd op een feestelijk wetsgedicht tegen het individualisme in de gemeenschap der kerk'. Bij het prachtige opschrift: 'Sions God genegeerd' dient het thema: 'Jahwe als het enige verlossingsadres blijkens zijn opdracht aan Elia om het doodsoordeel aan te zeggen aan Achabs zieke zoon Ahazia'. De onderverdeling in punten, iets, wat mij zelf na aan het hart ligt, vind ik soms ook wat erg gezocht en niet zo eenvoudig. Bijvoorbeeld bij de eerste preek reeds, thema: 'Het nabije Woord als garantie van kerkvergadering', met de verdeling: 'als garantie 1. van de reformatie der kerk, 2. van de reformatie der kerk, 3. van de regeneratie der kerk'.

Komen we nu meer tot de materiële bespreking, dan is deze bundel preken, naar ik meen, nuttig en bruikbaar, vooral om een eerlijke informatie te ontvangen en een goede indruk te krijgen van het type prediking in de gereformeerde kerken vrijgemaakt. En de prediker is dan niet de eerste de beste! Is het toevallig, dat zo heel veel preken op de een of andere wijze spreken over de kerk? Ik gaf de indeling van de eerste preek. In de derde preek zijn de punten:1. de triomferende kerk; 2. de strijdende kerk; 3. de reformerende kerk. De tweede preek begint meteen met 'in de kerk betekent keuze nooit een vrijblijvende keuze'. Preek veertien gaat over "het zegel op trouwe kerkprofetie'. Preek elf over 'kerkelijke hoogmoed bij de dochters van Sion gestraft'.

Wel laat de auteur soms zo heel flitsend zien de actualiteit van het Woord Gods in deze wereld en tijd: 'het wordt moeilijk ook in Nederland. Uw buren gaan het u kwalijk nemen, wanneer u een groot gezin sticht. Ze nemen het u kwalijk, als u niet meezingt in het godsdienstig verbroederingskoor. In onze hedendaagse cultuur krijgt het woord van de spot juist weer een extra grote betekenis. Denk aan de satirische radio-en t.v. programma's. Die moderne middelen van de spot worden niet in de laatste plaats gericht tegen alles, wat heus trouw wil blijven aan de leer der zaligheid'.

De exegese is zeer verzorgd en vormt de basis in elke verkondiging. Toch mis ik een stuk warmte in deze preken. Komt het, omdat zoveel nadruk ligt op Christus' kerk en zo weinig op Christus Zelf? Komt het, omdat zo sterk wordt uitgegaan van het bezit, en 'het arme-zondaarsleven' in de verootmoediging zo weinig doorklinkt? En daarom ook zo weinig gevonden wordt van de heerlijkheid en algenoegzaamheid van Christus door de bediening van de Heilige Geest? In veel gesprekken met leden van deze kerken botst het vaak, als het gaat om 'de toeëigening van het heil', de bevinding in de prediking. In ruim drie en dertig bladzijden geeft prof. Schilder nog rekenschap. Daarin komen we uitspraken tegen, die stimuleren tot studie en overdenking, ook tot beoefening in de praktijk. Soms prikkelen ze tot tegenspraak.

Vooral voor hen, die op de een of andere manier bij het 'kerkelijk gesprek' betrokken zijn, kan deze bundel nuttig zijn. Ook om te weten hoe 'elders' gepreekt wordt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen