Boekbespreking

De Biddende Kerk. Een bundel studies over liet gebed. Uitgave: De Vuurbaak b.v. Groningen. Prijs ƒ 27, 50; tijdelijke prijs voor leden van de Vereniging Vrienden van de Vuurbaak ƒ 22, 50.

Deze bundel is aangeboden bij gelegenheid van het 125 jarig bestaan van de Theologische Hogeschool te Kampen en geredigeerd door dr. C. Trimp.

De inhoud van deze bundel is uitermate boeiend en leerzaam en van de hand van verschillende theologen van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt, is een bijdrage geleverd die er zijn mag.

Hier en daar is de toon enigszins polemisch vooral in de bijdrage van prof. Doekes, die met overvloedig bewijsmateriaal uit de gereformeerde dogmatiek na Calvijn het onhoudbare van de stelling van dr. H. Berkhof aantoont, waar laatstgenoemde meent dat 'het gebed in de geloofsleer een verwaarloosd thema is, met uitzondering o.a. van Calvijn' (Berkhof, Christelijk geloof).

De polemische toon treffen we ook enigszins aan bij dr. J. van Bruggen, die over ABBA, VADER schrijft en veel meer nadruk legt op de eenheid van de openbaring van Gods Vadernaam in Oud-en Nieuw Testament, dan bv. de christelijk gereformeerde prof. J. P. Versteeg dat doet in zijn boek 'Het gebed volgens het Nieuwe Testament'. Bijzonder boeiend is het te lezen hoe Van Bruggen ook daar de openbaring van het Vaderschap Gods naar voren brengt, waar niet direkt van de Vadernaam gesproken wordt. Verhelderend zijn ook zijn samenvattende conclusies waar het gaat om de eenheid in de verschillende versies van het Onze Vader bij Mattheüs en Lukas.

Het argument dat er meerdere codices zijn die toch onderling erg van elkaar verschillen brengt Van Bruggen terug tot de invloed van Marcion. Hij kiest voor deze hypothese boven de assimilatiehypothese en betreurt het dan ook, dat de kortere lukaanse versie weer onverwacht terugkeert in nieuwe bijbelvertalingen in de 20e eeuw, dank zij een ongerechtvaardigd vertrouwen dat men is gaan schenken aan de weinige handschriften die zijn bewaard uit de herstelperiode na Marcion (pag. 24).

Verder valt er heel wat te leren uit het opstel Gebed en Ascetiek van dr. J. Douma, waarin hij n.a.v. de ascetiek bij Voetius een leerzame bespreking geeft van 'een biddend leven: Theodorus a Brakel'.

Het is een voorzichtige kritische bespreking geworden waarbij alle christelijke voorzichtigheid in acht genomen is. Een afzonderlijke bespreking krijgt het gebed van Hanna in heilshistorisch perspectief ons getekend door H. J. Schilder. Ik ben het met de auteur eens dat het subjectivisme voor het geloof en de geloofsoefening noodlottig kan zijn maar ik vraag me wel af of de legitieme subjectiviteit die onmiskenbaar in het geloofsleven aanwezig is, niet teveel schade lijdt als we alleen maar oog hebben voor het heilshistorisch verbondskader.

Met alle waardering overigens voor deze bijdrage meen ik toch dat we moeten oppassen voor een overtrokken heilsobjectivisme, waarbij het subject geheel wegvalt.

Ik volsta tenslotte met het noemen van andere bijdragen zoals van J. A. Meijer, die een zeer boeiend opstel schreef over 'Tertullianus en het Gebed'; van C. Trimp over 'Sacrificium Laudis'of de Offerande des Lofs, waar hij pleit voor een heropvoering van de lofzegging alvorens het Avondmaal gebruikt wordt en van J. Kamphuis, die de plaats van het gebed en de excommunicatie in de Kerkorde bespreekt.

Bij dit laatste artikel kreeg ik intussen wel heel duidelijk het gevoel dat we zo nodig allemaal weer eens goed moeten weten waar de 'ware kerk' zich nu bevindt. Niettemin heb ik veel waardering voor deze bundel. Hij is gemakkelijk leesbaar, geeft overvloed aan informatie en laat ons zien hoe het gebed als een gouden draad door heel de kerk heenloopt.

Met zeer veel dank voor de verschillende bijdragen en hartelijk ter kennisname en bestudering aanbevolen. De uitgever heeft het geheel keurig verzorgd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen