Sterilisatie (2)
Vanuit de huisartsenpraktijk
We kunnen ons als christenen niet onttrekken aan deze wereld met al zijn normen, en aan alle technische mogelijkheden die aangewend en opgedrongen worden om aan die normen te voldoen.
Gods wil en mijn wil
Het is mijn oordeel, dat 'ik wil' niet thuishoort in het christelijk woordenboek. Dagelijks wordt het gebeden in de christelijke gezinnen: 'Uw wil geschiede'. Of horen we het onszelf niet meer zeggen? Kennen we de melodie nog wel, maar zijn we de woorden vergeten?
Uw wil geschiede. Dat is: Geef, dat wij en alle mensen onze eigen wil verzaken, en Uw wil, die alleen goed is, zonder tegenspreken gehoorzaam zijn, opdat alzo een ieder zijn ambt en beroep zo gewillig en getrouw moge bedienen en uitvoeren, als de engelen in de hemel doen. (Heidelbergse Catechimus, Zondag 49). Valt de gezinsvorming hierbuiten?
Daarom past het een christen niet om bij een goede gezondheid geen kinderen meer te willen. Vroeger zeiden ze: Als je een zegen afwijst, wijs je de Zegenader af. En dat is zo. Al ervaart men aanvankelijk iets niet als een zegen, vaak blijkt het mettertijd toch zo te zijn. En wordt men dichter bij God gebracht.
Maar laten we er geen doekjes om winnen, ondanks al die theoretische waarheden ('amen' zeggen ze erop), willen toch vele christenen hedentendage geen kinderen meer. En nu hoef ik alle redenen daarvan niet uitgebreid te herhalen. Ik noem ze even: het doemdenken (morgen valt de bom), de druk van de omgeving (een groot gezin is asociaal), het ongeloof binnen de kerk (geen échte toekomstverwachting), de vele beslommeringen buiten het huwelijk en het gezin (geen tijd, kinderen zijn hinderen, ik ben zelf zo belangrijk), maar ook de ideale gezinsgrootte (ik heb m'n plicht gedaan, ik heb m'n recht verkregen), en de leeftijd van de ouders (ik word te oud voor kinderen). Apart moet genoemd worden de verstoring van de cultuur. De kinderzegen die God bedoeld heeft als een milde regen, is door vele christen-ouders ervaren als een plensbui, haast als een zondvloed. En ze zijn er in verdronken. Dat heeft hun gezinsleven ernstig verstoord. Maar ook hun hele houding tegenover de kinderzegen. Dat heeft hun op anticonceptieve wegen gebracht die ze vóór hun eerste kinderen ernstig afkeurden. Hoewel ze zo 'christelijk' begonnen, zijn ze geëindigd als alle anderen. Of te wel: de wereld gelijkvormig geworden. Sommigen als 'slachtsoffers' van de culturele verstoring, anderen als 'meelopers' met de grote kudde. Zo kunnen er vele redenen zijn waarom men geen kinderen meer wil. De laatstgenoemde zou je 'overmacht' kunnen noemen, de eerstgenoemde meer 'eigenmacht'. Als regel, die niet aangevochten maar juist bevestigd wordt door uitzonderingen, moeten we toch zeggen dat de uitdrukking 'ik wil geen kinderen' niet strookt met het geloof in Gods wil.
'Maar', zal iemand tegenwerpen, 'moetje dan tot de overgang van de vrouw bereid zijn kinderen te krijgen? ' Ik kan die vraag goed begrijpen, want de meesten zullen zich boven de veertig te oud gaan voelen om kinderen te krijgen.
Maar het is een groot verschil. Of men zegt: 'Ik zal er niet om treuren, als dit de laatste is geweest; als er echter nog één komt, is die natuurlijk ook weer welkom', óf dat men zegt: 'ik moet geen kinderen meer, en laat me helpen'.
Het eerste getuigt van een gezond rentmeesterschap, het laatste van een baas-in-eigen-buik-mentaliteit.
De laatsten zullen een kunstmatige anticonceptieve methode toepassen, in dit geval sterilisatie, de eersten zullen de natuurlijke methode toepassen, en uitgezonderd de zeer vruchtbaren (een bijzondere of een vervelende gave? ), er rond en na het veertigste jaar achter komen dat ook bij een wat slordiger toepassen van de periodieke onthouding de vruchtbaarheid duidelijk afgenomen is. Slordigheid is overigens juist goede rentmeesters niet aan te bevelen.
Mongooltjes
'Maar', hoor ik een ander tegenwerpen, 'bij het ouder worden heb je toch meer kans op mongooltjes? '
Inderdaad, de medische statistieken leren, dat rond het 25e levensjaar de kans op een mongooltje 1 : 500 is, en rond het 45e jaar 1 : 50. Twee procent dus.
Mij bereikte ook een brief van een lezer met de vraag of er verband bestond tussen periodieke onthouding en mongooltjes. Er is namelijk in Limburg een dokter geweest, die daarnaar een onderzoek heeft gedaan. Hij vergeleek een groep mensen, die op moderne wijze aan gezinsvorming deden, en een groep mensen die vanwege hun streng rooms-katholieke geloof aan periodieke onthouding deden. Hij kwam tot de conclusie, dat bij de laatsten meer mongooltjes geboren werden, dan bij de eersten. Vreemde theorieën over eicellen, die bij verkeerde toepassing van periodieke onthouding, op 'het nippertje' bevrucht werden (ze waren eigenlijk al te oud) lagen aan deze uitkomsten ten grondslag. (Over 'overrijpe' cellen, die direkt na het stoppen van de pil bevrucht raken, wordt geen woord gerept!).
Persoonlijk denk ik dat de moderne groep, boven de dertig geen kinderen meer kreeg, terwijl de 'kerkelijke' groep langer kinderen kreeg, en dus meer. Om met overdrijving de zaak duidelijk te maken: als men helemaal geen kinderen meer 'neemt', heb je helemaal geen kans op een mongooltje!
Mijn antwoord op dit soort onderzoekingen en de vragen daaromheen, bestaat alleen uit wedervragen:
Ten eerste, wat gelooft gij van de voorzienigheid Gods?
Ten tweede, wat gelooft gij in dit licht voor uw eigen persoon van de medische statistiek?
En ten derde, zijn mongooltjes geen mensen?
Als men deze zaken vanuit een modern denken gaat bezien, volgens de huidige normen, dan gaat men als christen zondermeer de verkeerde weg.
Deze onderzoekingen worden vaak alleen gepubliceerd om aan te tonen dat men niet teveel 'aan het toeval' moet overlaten. De lezers ervan worden in een bepaalde richting gestuurd. De richting, dat men moet zorgen geen onvolwaardige kinderen te krijgen.
De mens wordt verantwoordelijk gesteld voor het produkt dat hij levert. Als men 'produceert', als men kinderen 'neemt', dan moet men ook zorgen dat het produkt goed is. Er worden kwaliteitseisen gesteld.
Er komt een tijd, dat men het ouders kwalijk zal nemen dat ze een mongooltje of een kind met een open ruggetje geboren hebben laten worden. Dat had voorkomen kunnen worden. Dat kost de maatschappij geld. Zonde.
De liefde zal verkillen. Er komt een tijd (of is die er al? ) dat dat Schriftwoord aan onze oren vervuld zal worden.
Medische en sociale druk
Veel, heel veel en steeds meer argumenten zullen er komen om ons te dwingen onze vruchtbare levensperiode te bekorten. Als aan iedere zwangere boven de 35 jaar nu al routinematig wordt gevraagd of ze geen vruchtwaterpunktie wil ter uitsluiting van een 'ongelukkig' kind, dan gaat iedere vrouw van 35 jaar of ouder denken dat ze een afwijkend gedrag vertoond als ze het waagt zwanger te worden. Zo worden vele zwangeren in een bepaalde hoek gedrukt. De huidige moraal heeft hen vaak zo murw gemaakt, dat ook zij, al noemen ze zich christen, ingaan op de medische voorstellen. Al geloven ze in de scheppende God, toch gaan ze soms over tot het selecteren, het voorsorteren van hun nageslacht. Ter verbetering van de menselijke soort.
Aktieve evolutie dus.
Het wordt wel moeilijk om zo in God als Schepper van het leven te blijven geloven, of op het geboortekaartje de woorden 'met dank aan God' te laten drukken.
De druk wordt steeds groter, en er zullen steeds meer redenen komen om geen kinderen meer te willen. We kunnen ons als christenen niet onttrekken aan deze wereld met al zijn normen, en aan alle technische mogelijkheden die aangewend en opgedrongen worden om aan die normen te voldoen.
Maar we kunnen wel, daar hebben we de Bijbel voor, de geesten onderscheiden. De Geest Gods en de geesten die achter al die normen en technieken zitten. En wij kunnen ook laten merken, dat we vertrouwen hebben in de Geest van God. En dat we meer verwachten van het plan van God, dan van de 'planning' van de mensen.
Zo kunnen we als ouders in het krijgen van kinderen zelfs Zijn getuigen zijn. Techniek op zich hoeven we niet af te keuren. Wel vaak de geesten, die er achter zitten. Dat geldt ook voor sterilisatie. Als er echter geen enkele andere bedoeling achter zit, dan medische en soms psychische stoornissen te genezen of te voorkomen, moeten we deze ingreep, evenals andere noodzakelijke medische ingrepen dankbaar aanvaarden.
Als sterilisatie vanuit het egoïsme en de mondigheid van de huidige mens - en zo gebeurt het meestal - de gangbare anticonceptieve methode bij het voltooide gezin wordt, dan moeten we dat vanuit het christelijk geloof streng afkeuren.
Afbakening naar twee kanten.
De bede: 'Uw wil geschiede' en daarmee de belijdenis eigen wil te verzaken moeten we naar twee kanten afgrenzen. We hebben als mensen niets te willen, niet méér, maar ook niet minder dan God wil.
Als iemand geen kinderen meer 'mag' op zuiver medische indicatie (óók een vingerwijzing van God!) dan getuigt het van eigenzinnigheid tóch kinderen te willen. Dat is ook een vorm van menselijke mondigheid. Dat kan verzoeking van God betekenen. Anderzijds, als iemand nog best kinderen mag, dan gaat het niet aan die persé niet meer te willen. Dat is een menselijke mondigheid, die God aan de kant schuift. Kortom, als we sterilisatie afwijzen, dan doen we dat niet op de naam of de techniek ervan. De techniek kan best weleens nodig zijn. Een taboesfeer geeft dan brokken. In deze verschilt een oordeel over sterilisatie niets van dat over de pil.
Al eerder en vaker heb ik gezegd dat kunstmatigheid in gestoorde situaties vaak de enige weg is. Maar ook dat kunstmatige methoden in gezonde situaties principieel verschillen van de natuurlijke.
Sterilisatie onderscheidt zich principieel niet van andere kunstmatige anticonceptica. We zullen het moeten beoordelen vanuit de motieven die erachter zitten. Maar met die argumenten moeten we behalve sterilisatie óók het onafgebroken gebruik van de andere methoden veroordelen, al zijn die in principe omkeerbaar.
Staren we ons ethisch blind op de onomkeerbaarheid van de sterilisatie, dan sturen we met verkeerde argumenten de mensen in een verkeerde richting. En het tweede kwaad kon wel eens erger zijn dan het eerste.
De strijd tegen sterilisatie vanuit de ethiek der (on)omkeerbaarheid zullen we bovendien moeten staken op het moment dat de medische techniek zover gevorderd is - er zijn al experimenten gedaan - , dat sterilisatie ook omkeerbaar wordt.
Logisch sluitstuk
Sterilisatie heb ik apart behandeld, maar dat had eigenlijk niet nodig geweest. Wat ik van de andere kunstmatige methoden heb gezegd, moet ook van sterilisatie gezegd worden. Om het in politieke termen te zeggen: Sterilistitie is in gezonde gevallen het logisch sluitstuk van een foutief beleid. Zeker voor christenen. Een goed beleid heeft zo'n sluitstuk niet nodig. Een goed beleid, een goed beheer, een goed rentmeesterschap begint echter wél bij het begin, bij het eerste kind. Als God dat geeft. De God Die de baarmoeder opent en Die de baarmoeder sluit.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 8 januari 1981
De Waarheidsvriend | 12 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 8 januari 1981
De Waarheidsvriend | 12 Pagina's