Gods vaderlijke hand

Vorige week gaven we een overzicht van de belangrijkste elementen uit het referaat van prof. dr. H. Jonker op de predikantenconferentie over 'Het probleem van de geschiedenis en het Godsvraagstuk.' De bespreking, die op het referaat volgde, kreeg een spits naar zondag 10 van de Heidelbergse Catechismus, waar gehandeld wordt over de voorzienigheid en wordt beleden, dat God alle dingen 'als met zijn hand nog onderhoudt' en dat regen en droogte, vruchtbare en onvruchtbare jaren, gezondheid en ziekte, rijkdom en armoede niet bij geval 'maar van zijn vaderlijke hand ons toekomen'.

Van de vragen, die hierover gesteld werden, noem ik er enkele. Hoe zit het met de menselijke verantwoordelijkheid in de ontmoeting van de mens met God? Hoe te denken over de demonen, die ook vrij hun gang kunnen gaan? Hoe te denken over Schriftplaatsen, waar het éne moment God en het andere moment de duivel wordt genoemd als de bewerker van bepaalde gebeurtenissen? (Bij de volkstelling wordt enerzijds gezegd, dat God David aanporde en anderzijds dat satan dit deed). Wat moeten we tegen de mensen zeggen als ze in nood en lijden komen te verkeren? Alle dingen uit Gods hand? Het kwade wordt ten beste gekeerd? De hand op de mond leggen? Moeten we verder ook niet zeggen, dat de machten toch op het kruis verslagen, overwonnen zijn en moeten we vandaaruit niet spreken over de menselijke verantwoordelijkheid?

In de beantwoording ging prof. Jonker allereerst in op twee bezwaren, die de theoloog dr. O. Noordmans jaren geleden al uitte t.o.v. zondag 10. Zondag 10 redeneert vanuit de Schepping, inplaats vanuit het koninkrijk Gods. En zondag 10 belijdt trinitarisch in plaats van soteriologisch, d.w.z. vanuit de drieëenheid in plaats van de verlossing. Prof. Jonker beaamde mèt Noordmans, dat wanneer louter vanuit de schepping wordt gedacht de menselijke verantwoordelijkheid wordt weggedrukt. Alles voltrekt zich dan nu eenmaal zoals het in de schepping is gelegd. Het uurwerk loopt verder af en de mens is volstrekt lijdelijk. De uiterste consequentie hiervan is het fatalisme. Denken vanuit het Rijk Gods betekent echter, dat ook de strijd tegen het Rijk der duisternis voluit ernstig wordt genomen. Vanuit de overwinning van Christus op de machten wordt de mens dan in zijn eigen verantwoordelijkheid gesteld in de strijd tegen het kwaad, het onheil, de armoede, het onrecht. Prof. Jonker herhaalde nog eens, dat in het Oude Testament God voor Israël geen spe­culatieve God is maar een God, die de gerechtigheid wil en die de mens daarom oproept gerechtigheid te doen.

Toch blijven we zitten met de raadselen van het wereldbestuur en de gebeurtelijkheden in eigen leven. Prof. Jonker benadrukte nog eens de verzegelde boekrol, die niemand waardig is te openen. Maar we mogen intussen geloven in de vaderlijke hand Gods in alle dingen. zonder te spreken over de vinger Gods op het moment dat lijden, verdriet, nood intreedt. Die vinger Gods is er wel in de thora (de wet), het kruis, de profetie, de apostolische boodschap. Overziet een mens in het geloof zijn leven dan mag hij de hand Gods in alle dingen opmerken. God geeft intussen in de wereld ook de demonen vrijheid om te handelen, vrijheid om kwaad aan te richten, voor christenvervolgingen, voor de kindermoord in Bethlehem. Maar het Lam staat als geslacht, weerloos én krachtig. En de mens staat in de verantwoordelijkheid om, vanuit de overwinning van Christus, tegen de demonen te strijden.

Tot hier een paar hoofdmomenten uit een levendige discussie, over een onderwerp waar elke pastor mee te maken heeft als nood en lijden in de gemeente aanwezig zijn. Zondag 10 gaat niet uit van een noodlotsgedachte maar van Gods vaderlijke hand. Als hier de nadruk ligt is er uitzicht te bieden. Want God is niet de 'onbewogen beweger'. Hij gaat mee in de geschiedenis van mens en wereld, waarin Zijn hand mag worden beleden. De hand van een Vader!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen