Onderweg of weer een hoek om?

'Ik sta niet stil in mijn denken, ik ga voortdurend.' Zo'n uitspraak is een puur menselijke, maar in de mond van een theoloog krijgt die wel een bepaalde klank. Aan het woord is hier prof. dr. H. Berkhof, in een vraaggesprek in het in een nieuw jasje geklede Kerknieuws van Scheps.

Nu herinner ik mij, dat op een predikantenvergadering van de Gereformeerde Bond enkele jaren geleden prof. dr. C. Graafland refereerde over Berkhofs nieuwe dogmatiek, zijn Geloofsleer, en toen opmerkte dat elke keer als hij Berkhof poogde te volgen op de weg van zijn theologisch denken, hij wéér een hoek omgeslagen bleek te zijn.

Ik denk dat er thans sprake is van een nieuwe hoek, die Berkhof omsloeg. De maagdelijke geboorte van Christus is voor Berkhof namelijk geen heilsfeit (meer). Ik citeer:

'Waarom zou Jozef, in ieder geval een man, Christus niet kunnen hebben verwekt? Ik kan nergens in het Nieuwe Testament vinden dat de geboorte van Christus uit de maagd als heilsfeit wordt genoemd. Paulus, Johannes en ook Jezus zelf doen dat nooit. Alleen Mattheüs en Lucas vertellen het verhaal van de geboorte van Christus uitvoerig. Daarin is de bedoeling van God prachtig uitgedrukt. Het verhaal wil laten zien dat Christus van boven is verwekt. Hij is een nieuwe schepping, maar waarom een nieuwe schepping wel kan plaatsvinden, als er alleen van een vrouw en niet van een man sprake is, heb ik nooit begrepen. Brengt een man dan alleen het zondige aan en niet de vrouw? Maar het blijft een mysterie: hoe is het mogelijk dat de mens die God bedoelde, toch ergens geboren is? Dat moet een nieuwe daad van God zijn. Christus is dan ook de tweede Adam, en dat is hij door een scheppingsdaad van God.'

Toen ik dit las dacht ik: wanneer prof. Berkhof preekt zou hij dan het Apostolicum nog lezen of zeggen? 'Geboren uit de maagd Maria...'

Als hij de maagdelijke geboorte in twijfel trekt moet hij dunkt me breken met de oudste belijdenis, die de kerk uit de Schriften opdiepte.

Terzijde zij nog vermeld, dat prof. Berkhof in het bedoelde interview met enige jaloersheid bleek te kijken naar de Gereformeerde Kerken, waar met algemene stemmen het (omstreden) rapport over het Schriftgezag werd aanvaard. Dat kan alleen in een modaliteitenkerk, vindt hij. In een richtingenkerk, als de Hervormde Kerk, kan dat kennelijk niet. Daar liggen de standpunten te ver uiteen. Daar wordt op te verschillend spoor gereden. Met modaliteiten kun je op dezelfde weg zijn. Met richtingen niet. De wegen gaan dan uiteen. Prof. Berkhof is kennelijk opnieuw een hoek om. De weg, waarop hij gaat, is daarin niet de onze. Prof. Berkhof, quo vadis? Waarheen gaat het nu eigenlijk? Eerst is de godheid van Christus tussen aanhalingstekens gezet. Nu blijkt het menselijke van Jezus zó te domineren, dat hij ook door Jozef verwekt kan zijn. Rest mij nog de vraag of Jezus ook zonder zonde was.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen