Boekbespreking

Leest u de Bijbel? Een oproep tot Bijbellezen, door J. C. Ryle. Uitgegeven door ECHO te Amersfoort, 1979.

Dit boekje van 50 bladzijden van de hand van de Anglicaanse bisschop J. C. Ryle, bespreekt in 8 hoofdstukjes de betekenis van het lezen van de Bijbel. In een slothoofdstuk geeft de auteur enkele waardevolle aanwijzingen over de wijze, waarop we de Bijbel hebben te lezen.

Het is een helder en pastoraal geschreven boekje, waar we echt iets aan hebben. Vooral in onze tijd, waarin in menig gezin het Bijbellezen steeds meer op de achtergrond raakt. Het boekje is vooral geschikt voor het evangelisatiewerk, maar kan ook heel goed bijvoorbeeld op een huisbezoek in kerkelijke gezinnen, of bij de trouwbijbel op de trouwdag worden gegeven. Een aantal gespreksvragen achterin het boekje, passend bij elk hoofdstukje, maakt het mogelijk het boekje ook in kerkelijke-of huiselijke kring te bespreken. Hartelijk aanbevolen. Prijs ƒ 4, 50.

W. Verboom

Eliezer van Praag: Ervaringen van een Israëliet voor en tijdens de oorlog. De Vuurtoren, Urk 1980, 280 blz., geb. ƒ 29, 50.

Dit boek zou in verschillende rubrieken tegelijk kunnen worden ondergebracht. Het biedt een 'bekeringsgeschiedenis', het is een 'Israël-boek' en het is een 'oorlogs-boek'. Het gaat over een man die leefde van 1878 tot 1958. Hij was een Jood van geboorte. Als jongeman vervreemdde hij van het geloof van zijn ouders. In het huwelijksleven kwam hij tot kennis van het Evangelie, wat de grote verandering bracht in zijn leven. Hij werd een christen. De oorlogsjaren brachten hem veel zorg en leed. Maar de Heere spaarde hem. Velen zullen weleens gehoord hebben van Christiaan Salomon Duytsch, een jood die ook christen werd en zelfs predikant in Mijdrecht, in de 18e eeuw. Hier hebben wij een eigentijdse Salomon Duytsch. Door de Heere zelf verlost uit de dwalingen van het Jodendom. Het is het boek van een eenvoudig man, dat zal men bij het lezen voor ogen moeten houden. Zijn exegetische uiteenzettingen kan ik niet altijd delen. Maar men leze het als een getuigenis. De bekering van een Jood heeft menigmaal een aparte kleur. Men wordt verlost uit de dienstbaarheid der Wet en gesteld in de vrijheid die in Christus Jezus is. Als een persoonlijk getuigenis van zulk een heerlijke bevrijding, die een werk Gods is, heeft dit boek waarde en betekenis.

K. Exalto

Caspar Olevianus: De vaste grond, De Vuurtoren, Urk 1980, 181 blz., geb. ƒ 24, 50.

Ik kan niet zeggen hoe dankbaar ik ben voor de heruitgave van dit boek. Olevianus' geschriften over het genadeverbond zijn nog steeds te koop, maar dit boek was al sinds lang niet meer te krijgen. En toch hoort het thuis in de rij der zuiver reformatorische, geschriften. Wie zich daarin verdiept, krijgt de gelegenheid verkwikt te worden in geloof en leven. Het sola fide (door het geloof alleen) staat centraal. Het gelovig hart ziet op de beloften van het evangelie (13). Dat is de kloeke taal van de Reformatie. Het boek biedt een prachtige verklaring van het Apostolicum, de 12 artikelen des geloofs. Daar kan men gerust heel wat moderne verklaringen voor laten schieten. Predikanten kunnen hier, naar mij dunkt, een uitnemend gebruik van maken wanneer zij preken over de Catechismus, met name over de Zondagen 7 tot en met 22. Dan hebben zij ds authentieke uitleg bij de hand. Immers, Olevianus was persoonlijk bij het ontstaan van de Heidelberger betrokken, al was hij niet de opsteller, dat was Ursinus. Het zou zeker de moeite lonen uit dit werk van Olevianus en zijn andere werken enkele theologische lijnen in een paar artikelen naar voren te brengen; wij zullen dat misschien nog wel eens doen. Opdat de zuiverheid van het reformatorisch geloof aan het licht kome, wat wel nodig is, daar er zovele 'aanslibsels' zijn ontstaan. Het mooie van een boek als dit is ook, dat het tegelijk dogmatisch en praktisch is. Dogma en bevinding liggen hier geheel ineengeweven. En de oorzaak daarvan is gelegen in het bijbels karakter van de reformatorische theologie. Conclusie: zonder meer van harte aanbevolen.

K. Exalto

Dr. P. L. Schram: Willem van den Bergh 1850-1890, Ton Bolland, Amsterdam 1980, 203 blz., geb. ƒ 35, - .

Willem van den Bergh leeft nog steeds voort in de stichtingen die naar hem genoemd zijn. Maar dat is dan oók misschien het enige wat velen van hem weten. Dit boek biedt een prachtige gelegenheid wat meer van hem te weten te komen; ja, ik zou niet weten wat men nog méér van hem te weten kan komen dan er in dit boek staat. Dit is toch wel dé biografie van Van den Bergh. Wij lopen even snel de inhoud langs aan de hand van de inhoudsopgave. Het gaat over: Ouderlijk huis; jeugd; academische studiejaren; studentenleven; bekering; juridische dissertatie; theologische dissertatie; huwelijk; ~ predikant te Schaarsbergen; lijden; in Kuypers lijn; predikant te Voorthuizen; relatie tot de Vrije Universiteit; doleantie op de Velu we naar de Gereformeerde kerken; binnen-en buitenlandse zending; tragisch sterfbed. Aan hét eind nog een slotwoord. In zijn korte leven heeft Van den Bergh heel wat gepresteerd en heel wat betekend. Hij was ongetwijfeld een begaafd man. Hij was theoloog en jurist in enen. Zijn theologische dissertatie is nog altijd bruikbaar. Zij gaat over Calvijn en het genadeverbond. Dr. Schram heeft Van den Bergh sympathiek beschreven, zo sympathiek als maar mogelijk is. Dat is op zichzelf genomen al een prestatie. Want Van den Bergh was (en is) een man dié afstootte en aantrok. Men heeft hem een 'boetgezant' genoemd en dat was hij ook.

Hij was een wat vreemde eend in de bijt van de Doleantie. Kuyper achtte hem hoog, al was erwat 'ligging' betreft nog al wat verschil. Van den Bergh leefde sterk uit de Nadere Reformatie. Maar kon zich vinden in Kuypers streven naar kerkherstel. Zo kwam hij buiten de Herv. Kerk te staan. Maar niet alleen op kerkelijk terrein was Van den Bergh actief. Ook op sociaal terrein. En dat is bepaald niet de minst aantrekkelijke kant aan zijn persoonlijkheid.

Dit alles vindt men uitvoerig in dit boek van dr. Schram verhaald. Er zit achter dit boek een onnoemelijke hoeveelheid speurwerk, waar mén alleen maar diep respekt voor kan hebben. Ettelijke manuscripten en brieven zijn onderzocht. En zo is Van den Bergh tot leven gebracht. Zelden vindt men een biografie die zo geslaagd is als deze. Zij staat naar mijn gevoelen model voor dit soort werk.

Ik heb slechts een paar bezwaren. Ik meen dat Schram het geestelijk leven op de Veluwe niet juist getaxeerd heeft (o.a. blz. 113); daar is positiever over te spreken. In tegenstelling tot prof. Nauta (art. R.D.), neem ik Schram zijn slotwoord niet kwalijk. Ik zou niet weten waarom een auteur niet aan het eind van zijn boek zich nog een terugblik mag veroorloven om zo tot een afronding van zijn werk te komen. Hij.kan dan kwijt wat hij in zijn objectieve levensbeschrijving in de pen heeft gehouden. Men zal wel begrijpen: ik beveel dit boek belangstellenden hartelijk aan.

K. Exalto

Dr. Heleen Dupuis: Goed te leven. Reflecties op de moraal. Ten Have, Baarn 1980, 120 blz., Paperback ƒ 14, 50.

De verschuivingen die zich in heel de theologie voordoen, vindt men niet voor het.minst ook in de ethiek, hier moraal, genoemd. Er wordt in dit boekje ontzaggelijk veel aan de orde gesteld. Dat bevorderde voor mij de verstaanbaarheid niet. Wie wil weten hoe men tegenwoordig met de moraal omgaat, kan hier terecht. Wie zoekt naar bijbelse normen voor de christelijke ethiek kan hier, naar mijn gevoelen, niet terecht. Waar de norm van Gods wet wordt verlaten, duiken andere, nieuwe normen op; maar die zijn noch heilzaam noch wettig. Ik kan dit boekje alleen hen 'aanbevelen' die in staat zijn kritisch te lezen. Die zullen er, net als het mij verging, wellicht wat goeds uit oppikken.

K. Exalto.

J. Knigge: Marxisme in meervoud Van ideologie naar macht, kleinbeeldcahiersnr5, prijs ƒ 14, 75, 120 blz.. De Vuurbaak, Groningen 1980.

In een veertiental hoofdstukjes wordt informatie gegeven over de verschillende vormen waarin na Marx het Marxisme is opgetreden en nog optreedt: Anarchisme, revisionisme, leninisme, stalinisme, titoïsme, maoïsme, castroïsme en het eurocommunisme. Daarnaast worden een zestiental tekstfragmenten gegeven over de onderhavige onderwerpen, waaraan discussievragen zijn toegevoegd. Een literatuurlijst sluit het boekje af.

In kort bestek wordt ons hierin heel wat doorgegeven. De overzichtelijkheid en de beknoptheid geven aan de verschillende hoofdstukjes iets schematisch, wat het leesgenot niet altijd ten goed komt. Men leest het niet in een adem uit. Maar dat zal wellicht ook niet de bedoeling zijn. De opzet is immers studiemateriaal te bieden voor onderwijs en persoonlijke oriëntatie. Als zodanig begroeten we dit boekje met vreugde. De auteur laat duidelijk zien hoe deze ideologie een greep naar de macht over de wereld uitoefent. De tekstfragmenten zijn deels geput uit marxistische bronnen, deels uit lectuur over het Marxisme.

Het is niet overbodig zich in deze tijd te verdiepen in de gevaren van een ideologie die zovelen miljoenen in haar greep houdt. Ten minste als we tegenover deze ideologie het Evangelie willen zetten. Misschien had de auteur iets sterker kunnen beklemtonen dat de opkomst van het Marxisme in vele delen van de wereld ook mede veroorzaakt is door wanbeleid en wanbeheer van westerse mogendheden. Ook het kapitalisme kan onbarmhartig en onmenselijk zijn, zoals de geschiedenis maar al te dikwijls laat zien. Christenen zullen in hun rekenschap tegenover de ideologie toch altijd met zachtmoedigheid moeten spreken (1 Petr. 3 : 15). Een boekje dat we van harte aanbevelen.

A. Noordegraaf

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen