Globaal bekeken

In het blad Waarheid en, Eenheid troffen we het volgende - 'Het geschonden kleed' -van Christien van der Rest (Uit: Zilverbeken) aan:

'Hij was niet mooi en niet charmant
Zijn ogen stonden scheef
Je zag direct dat zijn verstand
Jaren ten achter bleef.

Zijn mond hing open in een grijns
Het speeksel liep er langs
Soms uitte hij een schor gekrijs
Hief tot een groet zijn hand.

Maar als de kerkdeur open ging
Dan was hij steeds present
Hij was tot elks verwondering
Hier in zijn element.

Hij hield het psalmboek op z'n kop
Zong mateloos verblijd
Zijn lofzang en hij loofde God
Om Zijn barmhartigheid.

Nu is hij van ons heengegaan
Hij zingt in 't hemelkoor
't Geschonden kleed is weggedaan
Wij danken God daarvoor.'

***

Enige tijd geleden maakte we melding van het feit, dat de hervormde synode een brief schreef aan ds. W. R. van der Zee, nadat hij niet als secretaris-generaal van onze kerk was gekozen. Op grond van onjuiste berichten in de pers dienaangaande stelden wij toen, dat in deze brief de Gereformeerde Bond als opponent tegen deze benoeming was genoemd. Dat was onjuist. In de Informatienota voor de laatst gehouden synode was nu de brief geheel gepubliceerd.

Ds. M. Groenenberg, die er eerder geen onduidelijkheid over heeft laten bestaan dat de Gereformeerde Bond en de Confessionele Vereniging, die vóór de synodezitting, waar de benoeming van een secretaris-generaal moest plaats vinden, reageerden, daarmee zijns inziens een grens overschreden, en die er ook geen onduidelijkheid over laat bestaan dat hij best sympatie heeft voor ds. Van der Zee 'valt' toch over deze brief van de synode aan ds. Van der Zee. De synode distancieert zich in deze brief namelijk van uitlatingen in de pers met betrekking tot de theologische standpunten van ds. Van der Zee en meent dat hem daardoor 'groot onrecht is aangedaan'. Hier volgt nu het commentaarvan ds. Groenenberg in zijn 'Groen Bekeken' in Hervormd Nederland:

'Kijk, dat vind ik nou een merkwaardige uitspraak. Het is een soort 'zuiverheidsverklaring' voor een bepaalde predikant, wiens theologische zuiverheid blijkbaar door anderen is aangetast en in twijfel getrokken. Nu zou ik wel willen weten op welke uitlatingen deze zinsnede slaat. Eigenlijk is de synode en ook het moderamen hier bezig tucht uit te oefenen. Het keurt af, het erkent als zuiver. Maar daar is de synode toch niet voor? En ook het moderamen niet (...)

Ik zal een ander het recht niet ontzeggen het met hem oneens te zijn. Dat mag, en zelfs niet zo'n klein beetje, maar grondig. Dan kun je formeel gaan praten en zeggen: dan moet je een klacht tegen hem indienen, maar dat is ook zowat. Als zo'n klacht al in behandeling komt, strandt hij wel ergens onderweg, en zelfs als hij doorgaat is het zo'n lange weg, dat iemand allang emeritus is voor het tot een beslissing komt. Ik zeg dat zonder enige boosheid, want ik ben wat bang voor de praktische toepassing van de leertucht, al ben ik er principieel voor. Maar ik dacht dat iedereen het recht heeft tegen de ander theologische bezwaren te hebben en te uiten, ik geef graag iedereen het recht, in de synode en in heel de kerk, om bij mij en mijn prediking en mijn theologie vraagtekens te zetten en zelfs die verwerpelijk te achten.

Maar ik vind het wel onjuist als de synode en het moderamen van de synode zulke tussentijdse verklaringen van zuiverheid afgeven. Dat ligt niet op de weg van synode of moderamen.

Vind ik de aandrang dan niet sympathiek? Reusachtig sympathiek, daar niet van. Maar was het niet beter geweest, dat de praeses van de synode zich naar de Ten Hovestraat 13 in Den Haag had begeven, waar Van der Zee woont en tegen hem had gezegd: Wat spijt het ons, dat we je in deze moeilijkheden hebben gebracht, die je niet hebt gezocht. Ik vind je een kostbare man in de kerk en we verwachten nog veel van je. Dat was pastoraal goed geweest en zou niet de indruk maken dat er een soort zuiverheidsverklaring uit naam van de synode werd uitgereikt of dat zoiets zelfs zou bestaan. '

Inderdaad is hier sprake van tuchtoefening doordat t.a.v. ds. Van der Zee is gezegd, dat hem groot onrecht is aangedaan. Wat zegt dit dan nl. van zijn opponenten?

***

Hier volgt een klein stukje plaatselijke (hervormdgereformeerde) kerkgeschiedenis, opgetekend uit Waarheid en Vrede te Dordrecht, door H. Leonard:

'Er was vreugde bij - en dankbaarheid onder - de Herv. Geref. in Dordrecht, gemengd met enige angstgevoelens ten tijde rondom de jaarwisseling 1920/1921. Dr. J. Severijn had het beroep naar Dordrecht aangenomen.

Op 6 februari 1921 werd hij als 150e predikant door bevestiging verbonden aan de Nederduits Hervormde Gemeente van Dordrecht. Dat is deze maand dus juist 60 jaar geleden. Over die angstgevoelens rep ik nu maar niet verder, want die bleken al ras overbodig te zijn.

Na enkele besprekingen met enige toen leidinggevende broeders uit de Herv.-Geref. kring, werd al spoedig tot organisatie van de Herv.-Geref. binnen de Hervormde Gemeente besloten. Om in het kerkelijk leven van toen mede te kunnen spreken ter verkrijging van een ons toekomende plaats, was het nodig een Kerkelijke Kiesvereniging te hebben. Reeds op 21 april 1921 - dat is dus in april a.s. 60 jaar geleden - werd de Kerkelijke Kiesvereniging 'Waarheid en Vrede' opgericht.

De strijd om vertegenwoordigd te zijn in de verschillende kolleges van de kerk is niet gemakkelijk geweest, maar door organisatie van onderop, werd getracht onze invloed ook voor de toekomst te bewerkstelligen.

Daarbij ging het werken met het bidden gepaard en bidden werd er gewerkt; naar binnen toe door de oprichting achtereenvolgens.

Van een zondagsschool 'Bidt en Werkt' - primo 1921

Van een naaikrans 'Lydia' op 7 augustus 1921

Van een knapenvereniging 'Onesimus' op 12 augustus 1923

Van een meisjesvereniging 'Ruth' op 20 december 1923

Van een hulpverlening van de Geref. Zendingsbond

Van een zanggroepje door het personeel van de zondagsschool, thans Herv.-Geref. Zangvereniging 'Osanna in Excelsis'

Van een jongedamesvereniging 'Naomi' in 1928

Van een Evangelisatiekommissie in de omgeving van de Augustijnenkerk, met een bevoegde kracht die als bijstand in het pastoraat benoemd werd door de algemene Kerkeraad

Voorts onder leiding van nu wijlen ds. Alers: Van een mannenvereniging 'Uw Woord is de Waarheid'

En later onder leiding van nu wijlen ds. Hovius: Van een 2e mannenvereniging 'Schriften Belijdenis'

Van een 2e vrouwenvereniging 'Niet in eigen kracht'.'

Op zich is het overigens aardig op een rijtje te zien welke namen in die tijd voor de kerkelijke verenigingen werden bedacht.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen