Alkoholisme (4)

Ik was nu door de mand gevallen en had een stukje van m'n leven opgebiecht; nu hoefde ik ook niet meer krampachtig nuchterheid voor te wenden. Ik voelde me moe - m'n tong sloeg dubbel - het lopen ging niet goed. De alkoholist ontpopte zich als de dronkaard.

Toch voelde ik me wat opgelucht en ik meende vaag te beseffen dat er nu iets gebeuren moest. Hier lag het breekpunt - dronken thuisgebracht. Dat beeld grijnsde me aan. Ik was radeloos, want ik moest wat doen. Ik bladerde in de telefoongids; er moest hulp komen. Maar wie? Ik kreeg S.O.S. (telefonische hulpdienst) aan de lijn; smeekte om hulp; nu direkt; ik was in grote nood. Een halfuur later werd er teruggebeld. 'Mijn naam is Arie - ik ben alkoholist - ik wil je helpen - tenminste als je geholpen wilt worden. Hoe is je voornaam.' Joop, stamelde ik en ik wil geholpen worden. Luister, blijf thuis - drink koffie en niets anders en ik ben zo gauw mogelijk bij je. 'Oh, ja - dat vergat ik nog; ben je getrouwd?' Ja! - En is je vrouw nog bij je? Ja, antwoordde ik wat verwonderd. Nou, dan mag je niet mopperen, maat. Geef me haar maar even. Bemoedigende woorden tegen mijn vrouw. Hij begreep alles.

Ofschoon, naar later bleek het alkoholpromillage 2.29 was en daardoor het op die avond besprokene mij niet zo helder voor de geest staat, waren de hoofdlijnen zeer duidelijk. Verwondering dat deze dynamische man alkoholist is - dat hij volkomen in de goot heeft gelegen en al ruim 2 jaar geen druppel meer gedronken heeft. Iets van vreugde dat deze blijmoedige anonieme alkoholist zijn verhaal vertelde en ik alles herkende. Bemoediging dat hij mijn verhaal begreep en niets verweet en op geen enkele wijze moraliseerde. Luister, Joop, je bent ziek, door en door ziek. Maar je kunt herstellen en zelfs vlugger dan jij voor mogelijk houdt. Er zijn maar twee dingen nodig op dit ogenblik. Je moet werkelijk erkennen dat je de drank op geen enkele wijze kunt hanteren. En wat daaruit voortvloeit - je moet ook maar één ding willen - dat is de drank radikaal vaarwel zeggen. Luister, het is nu vrijdagavond - woensdagavond hebben we A.A.meeting. Neem je voor om in ieder geval de eerstkomende 24 uur niet te drinken; zaterdag laat ik dan wel iets van me horen. Dus 24 uur - misschien niet makkelijk, vooral mor­genochtend - maar het is te overzien. En je vrouw zal je beslist helpen. Het lukte inderdaad - een bezoekje van een andere A.A.-vriend - een bemoedigend telefoontje. Na drie dagen (ik was wel ziek thuis gebleven) voelde ik me al een stuk beter. Ik dronk liters frisdrank en sliep veel.

Als ik niet drink - dan ben ik machtig

Op de wekelijkse A.A.meeting ontmoette ik frisse, gemotiveerde mensen. Geen a-sociale stumpers. Eenvoudige mensen, maar ook waren er met een hoge maatschappelijke positie - een huisvrouw, een lerares. Verbonden met elkaar in dit ene streven - een normaal aangepast mens worden en dat kan alleen door niet te drinken. Ik leefde sterk naar de bijeenkomsten toe - hoorde aangrijpende verhalen, getuigenissen soms. En langzaam maar zeker kwam ook mijn verhaal. Ik moest bekennen - ja het is een naar woord - 'ik ben ook alkoholist'. We leerden om niet achterom te kijken en niet te ver vooruit. Bij de dag leven - 24 uur - dat kun je enigszins overzien. Stap voor stap. Het beginnend herstel zette zich voort. En er gebeurde iets wonderlijks. Ik begon me vrijer te voelen - die fobie en de angsten van vroeger kwamen op de achtergrond - ik kon de mensen weer onder ogen komen. Ik kreeg steeds meer zin in mijn werk. Ik moest me rehabiliteren en ik moest de verloren schade inhalen. Keihard werkte ik. De waarschuwing niet te veel hooi op de vork te nemen, deed ik af met de opmerking - ik voel me echt ijzersterk.

Misschien kunt u zich voorstellen dat een alkoholist, die niet meer drinkt opeens geweldig veel tijd overhoudt. Ik benutte die tijd maar nauwelijks om geestelijk op adem te komen. Neen, al m'n energie werd aangewend om de zaak te doen groeien. Het was een soort inhaalneurose. Het ging goed en ook de kontakten met allerlei mensen werden steeds beter. Bewust ook probeerde ik die mensen te ontmoeten die mogelijk mijn drankmisbruik hadden herkend. Zo groeide ik en ik voelde me gestreeld wanneer iemand die van de situatie afwist tegen mij zei dat ik er zoveel beter uitzie. M'n gezicht was niet meer opgeblazen en m'n handen niet gezwollen en ik keek helder uit m'n ogen. Ik trok m'n rug recht en kon alles weer aan.

Gelukkig kwamen er ook weer gesprekken over geloof - de Bijbel werd weer persoonlijk gelezen - sommige stukken trokken mij erg. Vooral de heiligmaking. Ik vorderde daarin. Ik voelde me dankbaar en gelukkig. Niet meer angstig - de zonde en de ziekte van het alkoholisme waren ver van mijn bed. Ik voelde me aangetrokken tot een andere, meer sobere, levenswijze. Geloofsvertrouwen of een zelf opgebouwd ander leven? Dagelijkse afhankelijkheid van God of toch een vorm van overmoed?

In het ziekenhuis

Het ging 6 maanden goed - en opeens onverwacht ging het fout. Het was na de rechtszitting en ik kwam er werkelijk genadig van af. Ik mocht blijven rijden en die flinke geldboete wordt door het niet rneer drinken zo weer terugverdiend. Was het de opgekropte spanning of een soort schouderklopje. Dat eerste glas; ik had dorst en één glaasje bier zou me geen kwaad doen. Hoe zou het smaken? Nog een glas en dan absoluut niet meer! En het lukte - Zie je wel, zei ik tegen mezelf. Ik kan zo nu en dan toch wel weer sociaal drinken. Een keertje te veel. Ach, dat kan iedereen overkomen. Maar ik was weer op de verkeerde weg. Hoe het zij - het ging een paar weken goed en een paar dagen fout. Het ging twee maanden goed en toen liep het helemaal uit de hand. Het is een verschrikkelijke realiteit. Maar het gebeurt absoluut. Wanneer een alkoholist voorzichtig weer begint en dat begrip alkoholist van zich af probeert te schudden, komt vroeg of laat een val die zo diep is dat zelfs de vroegere hoeveelheid drank wordt overtroffen. Wanneer de remmen weer los zijn, lijkt het wef of al de 'schade van het niet-drinken' weer ingehaald moet worden. Ik had me wel voorgenomen om niet meer de auto te pakken. En ook moest hoe dan ook voorkomen worden dat er tijdens het werk werd gedronken. Maar ik moest drinken en de avonden werden te kort. In dit stadium van hevig alkoholisme valt ook ieder normbesef geleidelijk aan weg. Ik zwierf van het éne café naar de andere kroeg - kwam niet meer thuis om te eten en arriveerde veelal diep in de nacht of bleef zelfs hele nachten weg. Heel goed realiseerde ik me dat er verschrikkelijke dingen zouden gaan gebeuren. Op een avond - het was koud - had ik veel gedronken. Geld voor een taxi was er niet meer en ik probeerde zo onopvallend mogelijk naar huis te strompelen. Ik liep wat aan een bosrand naast een fietspad. Het regende en het begon te ijzelen. Ik struikelde, probeerde op te krabbelen, maar viel weer. Ik sleepte mezelf wat dichter in het struikgewas en voelde me moe. Ik zou maar wat gaan slapen. Maar het vroor al wat en zou ik niet dood vriezen? Maar hoe moest ik hier vandaan komen; ik kon werkelijk niet meer overeind komen. Het lichaam en de geest was zo doortrokken van het alkoholische gif dat ik niet bang was; alleen maar passief en onophoudelijk dacht ik aan deze woorden. Ten dage dat gij daarvan drinkt zult gij de dood sterven. Ik was reddeloos. Wie zou me zien. Ik weet niet meer hoe lang ik daar gelegen heb, maar er stopte een brommer. De man sprak tot me en probeerde me overeind te krijgen. Thuis gekomen - ik weet nóg niet wie mijn weldoener is geweest - belde mijn vrouw de dokter. Hij was er snel en besliste heel radikaal. Naar het ziekenhuis - ik was te moe om tegen te stribbelen. Eigenlijk verlangde ik ook wel naar rust. In het ziekenhuis heb ik veel kunnen slapen, veel kunnen rusten en ook veel kunnen nadenken. Ik had het toch weer verkeerd aangelegd. Hoe was het toch begonnen. Het drong tot me door dat ik te hoogmoedig was geweest - in eigen kracht was ik mijn leven weer gaan opbouwen en in feite had ik weer een reputatie verkregen. De alkoholist, die deze verslaving overwonnen had - de flinke kerel met een sterke dosis vechtlust en wilskracht. Het werd een worsteling. Ik vroeg God ootmoedig om vergeving. Ik beloofde Hem het nu in Gods kracht te doen.

Als ik zwak ben, dan ben ik machtig

Ik wachtte mij nu voor overmoed. Ik probeerde met meer discipline te leven. Veel heb ik gebeden 'O, God, geef mij toch de kracht om niet meer te drinken'. Toch moest ik ervaren dat de satan slim is. Ik keek steeds maar achterom en hield me voor ogen - Je ziet wat je er van gemaakt hebt, als je weer gaat drinken. Je mag niet drinken en je kunt het niet. Het mag niet meer - ik moet er tegen vechten. Het mag niet - het mag niet; anders kom ik weer in die cirkel; anders kom ik om. Ik had het toch ervaren dat mijn goede vriend (de drank) een sluipmoordenaar is. Ik heb een nieuwe wet voor ogen! Wat een strijd - dat niet mogen en toch zo vaak willen. Veelal niet om uit te houden. Het is een harde wet en dan... te struikelen. Want ook tegen de 'niet-meer drinken wet' moest ik het afleggen. Wat moeilijk en door en door vermoeiend om het steeds maar te horen. Wees toch flink - vecht er toch tegen. Doorzetten, joh, je bent toch een kerel. Welk een overvloed aan adviezen en vermaningen, die uitgesproken door goed bedoelende mensen (soms uit 'eigen kring') niettemin meer een appèl doen op eigen kracht en doorzettingsvermogen. De duivel plaagde mij - Toen het mis ging was het nét voor de viering van het Heilig Avondmaal - ; de volgende keer nét er na. Toen liet God mij zien dat niet alleen de duivel tegen mij was, maar ook God Zelf kwam op mijn weg. Alsof ik zwaaiend met mijn eigen zwaard, met de tanden op elkaar de kwaal te boven zou kunnen komen. God liet mij zien dat zonde niet alleen een Bijbelwoord, maar ook een werkelijkheid in mijn leven is. We bedrijven zonde, jawel, maar huiveringwekkender nog - we zijn zonde. Zonden en zonde. Ik leerde de macht van de zonde zien. Een leven zonder drank is nog geen leven waarin God behagen heeft. Het gaat om een radikale overgave. Nier meer in mijn kracht - er is alleen maar kracht in het bloed van Christus. Ik begon er iets van te verstaan dat de navolging van Christus een weg is van dagelijkse zelfverloochening. Van ootmoed - het kruis dragen was alleen maar mogelijk wanneer ik zie op het Kruis van Christus. Leven uit de kracht van het overwinnende Kruis. Teken van mijn ondergang - radikaal, maar daarachter ook teken van de overwinning van Christus op alle machten der hel. In Hem is de kracht van de zonde gebroken. Er kwam een stille overgave onder het bemoedigende woord 'Ik zal voor U strijden en gij zult stille zijn'. Het werd steeds weer aangevochten, maar ook steeds meer leerde ik zien dat God een eerlijk God is en dat Zijn Woorden waar zijn. Ik zal u niet begeven en ik zal u niet verlaten. Wees sterk en heb goede moed. Alleen, wees sterk en heb zeer goede moed, want de Here Uw God is met u alom, waar gij henen gaat. In deze weg mocht ik ervaren. 'Als ik zwak ben dan ben ik machtig'. Kohlbrugge zegt: Ik ben niet heilig, maar mijn Heiland is Heilig.

Wat is nu eigenlijk een alkoholist?

Ik hoop dat zij die tot de konklusie komen dat alkohol een funktie vervult in hun leven, zichzelf eerlijk onderzoeken. Ik bid dat degenen die worstelen met het probleem van de drank, tot het inzicht komen dat zij niet veraf staan van die ontelbaren die ten dode wankelen. Dat zij moed mogen grijpen, want bij de Heere zijn werkelijk uitkomsten tegen de dood. Hij zoekt en wil uw behoud en nooit uw ondergang. Beken en belijd. Het lucht op als u uw hart helemaal uitstort. Leer met Hem te wandelen in Zijn overwinningskracht. De satan is zeer machtig, maar in Christus is de vijand - onze tegenpartij - al overwonnen.

Wat is nu een alkoholist? Ik wil hier voorzichtig zijn. Wanneer u mijn verhaal aandachtig leest dan ziet u de symptomen. Met nadruk wil ik u zeggen dat iemand die veel drinkt bepaald geen alkoholist behoeft te zijn of te worden. Een andere zaak is dat er wel gebroken moet worden met deze levenswijze. Matigheid is geen deugd, maar wel een kenmerk van een Christelijke - een van Christus doortrokken - levenshouding.

Uiteraard zou er nog veel meer te schrijven zijn - over de diverse uiteenlopende drinkpatronen - over meerdere aspekten van het gedragspatroon van de alkoholist(e), waarvan ik nog de agressiviteit wil noemen, die zich veelal juist richt op diegenen die in een goede relatie staan met de verslaafde. De gevolgen voor het lichaam zijn niet aan de orde geweest (maagpijnen - darmklachten - leververvetting en ontsteking, en de meest gevaarlijke leveraandoening, de verschrompeling ook wel levercirrose genoemd). Waar mijns inziens in de diverse lektuur nog te weinig aandacht aan gegeven wordt zijn de gevolgen, niet alleen voor het zenuwstelsel, maar bij ernstig misbruik vooral de aantasting van de hersenfunkties.

Maar ik moet me tenslotte beperken en ik wil me ook liever onthouden van meer gedetailleerde informatie. Een ieder die over het probleem van het alkoholmisbruik meer wil weten raad ik aan een informatie-pakket aan te vragen (gratis) bij de Koördinatie Kommissie Alkohol & Drugs. Postbus 1671, Den Haag, tel. 070-639168. Een schat aan informatie, statistische gegevens e.a. Naar mijn mening moet in feite iedere predikant over gedegen en betrouwbare informatie beschikken, maar ook andere ambtsdragers... en ligt hier ook niet een taak voor het diakonaat?

Het was de bedoeling dat ik, in de geplaatste artikelen, slechts mijn verhaal zou schrijven. Wellicht is er een mogelijkheid dat mej. C. v. d. Berg in dienst van de Herv. Bond voor Inwendige Zending (IZB) en werkzaam ten dienste van verslaafden, in een volgend artikel aanvullende en meer praktische informatie kan geven.

Tenslotte

Ik citeer nog uit een brief welke de Synode der Gereformeerde Kerken gericht heeft aan de kerkeraden 'Het wordt tijd dat we als gemeente weer een geestelijk huisgezin vormen, waar we in liefde acht op elkaar geven, zodat de zwakken opgevangen worden als zij struikelen en zich weer veilig bij ons voelen'. Het is mij bekend dat in menige gemeente vanuit de Gereformeerde Kerk (Diakonie) voorlichtingsavonden zijn gegeven en dat vele ambtsdragers in deze gemeenten goed op de hoogte zijn van de verslavingsproblematiek en tevens over adressen beschikken van hulpverlenende instanties.

Het is mijns inziens een dringende zaak dat ook in onze gemeenten de zaak op gang komt. Want ze zijn er!... de verslaafden, de bijna-alkoholisten, de probleem-drinkers. Ze zijn er echt - onder jong (!) en oud, mannen, maar ook (in toenemende mate zelfs) vrouwen. Velen zijn er die hun ogen sluiten voor het probleem en je hoort ze schouderophalend zeggen - ja, moeilijk hè, maar wat doe je eraan? Anderen zijn bikkelhard - 'ze moeten harder aangepakt worden, die slappelingen' en als er onder deze flinke en stoere mensen nog enige vorm van bewogenheid is, dan strekt die zich alleen maar uit tot diegene die gebukt gaat onder de vele ellende die een verslaafde huisgenoot veroorzaakt. (Hoezeer deze echtgeno(o)t(e), of ouders ook daadwerkelijke hulp nodig hebben!).

Er zijn er gelukkig ook die graag willen helpen, maar toch te weinig kennis hebben over de specifieke problemen van de verslaafden. Kortom, er is werk aan de winkel. Ik hoop en bid dat het geschrevene een eerste aanzet mag zijn tot een grotere betrokkenheid op de vele nood die er op dit gebied is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen