Globaal bekeken

Dokter Fiep Kruyt, staat aan het hoofd van het ziekenhuis Mardi Santosa in Surabaya. Ik had het voorrecht er enkele jaren geleden te logeren. Ze heeft recent, bij het 100-jarig bestaan van de VU, een eredoctoraat ontvangen. Na haar bezoek aan Nederland heeft ze iets over 'meningsvorming' in ons land geschreven. Hier volgt het, geciteerd uit De Zondagsbode hervormd kerkblad voor het Westland:

'... Door mijn kontakten in Nederland ben ik aan het denken geslagen over 'menings-vorming'. Het is enorm, zoveel informatie over de wereld te krijgen is. Hier ook al. Oorlogsgebieden, opstanden, rampen e.d. zie je direkt al op de TV. Wat je zelden ziet zijn de 'gewone' toestanden, waar mensen leven en werken, kinderen grootbrengen, sterven. Dat is geen 'nieuws'. Nieuws is haast altijd: slecht nieuws. Of: opzienbarende veranderingen. En dan krijg je commentaren erop van 'deskundigen'. Als gewoon mens kun je immers - zonder kennis van achtergronden - lang niet alles interpreteren. Deze deskundigen zullen niet liegen, niet bewust tenminste, maar natuurlijk hebben ze hun eigen visie dikwijls afgestemd op het publiek. Dit vooral is mij opgevallen in de kennis die men in Nederland meent te hebben over Indonesië. Wat men weet is feitelijk juist. Maar het is niet meer dan een halve waarheid, dus: onwaar. Mij wordt verweten, dat wij in de voorlichting ook niet alles horen. Dat geef ik toe, maar wat we niet officieel te weten krijgen, horen we toch wel op een andere manier. Het zou toch wel goed zijn, als we twee halve waarheden samen konden voegen en dan iets meer de ware stand van zaken konden benaderen... Maar wie wil dat? Ten koste van tevoren gevormde meningen? Eén van de standaard-opvattingen is, dat de armoede uitsluitend de schuld is van 'rijken en machtigen'. Natuurlijk is dat niet helemaal onjuist, maar zo gemakkelijk ligt het niet. Het is ontzettend moeilijk de 'armen' in beweging te krijgen om hun lot te verbeteren. Er liggen heel diepe wortels van oude tradities, feodaal denken, stam-verschillen en nog veel meer, waardoor pogingen tot ontwikkelen van mogelijkheden telkens weer vastlopen. Er is gebrek aan wil om vooruit te komen, fatalisme en... men is van kleins af al bang! Dat is immers de oudste methode van opvoeden: bange mensen zijn een gemakkelijke prooi voor intimidatie. Wij proberen dus te beginnen met de kinderen en: 'hoe kleiner hoe beter.'

***

In de Westlandse Zondagsbode ook een stukje van W. H. de Jong over 'Uitvaart':

'In het Vlaardings Dagblad heeft een interview met een begrafenisondernemer gestaan, die ondermeer verklaarde, dag en nacht bereikbaar te zijn. Ik vroeg hem later: waarom ook 's nachts? Het antwoord was, dat de onderneming ook het z.g. afleggen verzorgde. Vroeger was dit burenplicht. In onze eeuw werd dit een zorg van de wijkverpleging, dus beroepsarbeid, maar nog wel als roeping gevoeld: de wijkzuster, die de zieke en stervende verzorgde, hielp ook het gezin om de overledene toonbaar te maken voor de condolerenden. Het blijkt, dat dit ook al niet meer overal geldt en op de begrafenisondernemer is overgegaan. Wat zal de volgende ontwikkeling zijn? Ik spreek wel eens een ondernemer, die klaagt bijkans geen personeel meer te kunnen krijgen!

Zal het weer zover komen, dat buren de dode afleggen en ten grave dragen? Dat het weer een diaconale taak wordt, zoals eeuwen lang de diaconie de doden een eervolle begrafenis bezorgde? Niet dat het een kerkelijke taak is, maar omdat anderen het niet willen doen. (...)'

***

De Strijdkreet van het Leger des Hells liet als volgt weten dat een dominee het nooit goed (genoeg) doet:

'Als de voorganger jong is... mist hij ervaring. Als zijn haar grijs is... is hij te oud. Als hij vijf of zes kinderen heeft... heeft hij er teveel. Als hij geen kinderen heeft... geeft hij een slecht voorbeeld.

Als hij te veel aandacht besteedt aan de eenvoudigen... dan probeert hij bij de gemeente in het gevlei te komen.

Als hij aan de welgestelden aandacht geeft... probeert hij 'n aristocraat te zijn.

Als hij verbeteringen wil aanbrengen... is hij een dictator.

Als hij niet met voorstellen komt... is hij een kerel-van-niks.

Als hij te veel voorbeelden gebruikt... dan legt hij de Schriften niet goed uit.

Als hij niet veel voorbeelden gebruikt... zijn zijn preken te moeilijk.

Ais hij iets afkeurt... is hij een vervelend mens.

Als hij dat niet doet... is hij een man van het compromis.

Als hij niet ieder zijn zin geeft... dan maakt hij de kerk kapot.

Als hij wel ieder zijn zin geeft... dan heeft hij geen overtuiging.

Als hij over de kollekte preekt... is hij een geldwolf.

Als hij dat niet doet... dan brengt hij de mensen niet verder.'

***

De dominee van 's Gravenmoer, ds. J. Mosterd, is electronicus van beroep geweest en kundig op het gebied van geluidsinstallaties. Vorige week gaf hij in het hervormd kerkblad 'Voetius' zijn gemeenteberichten in dichtvorm weer. Dat ging als volgt:

's-GRAVENMOER

In d' autodienst op 15-2
neemt Konings Kerkbezoekers mee.
De Vaartweg wordt dan aangedaan
door M. van Loon, gewend daaraan.
Zijn echtgenote, groot van trouw,
past op de kind'ren in 't Gebouw.
De giften vielen Zondag mee:
Van vijf en twintig zag 'k er twee,
van tien vijf stuks, (wat telt dat snel!)
van vijf zelfs vijftien! Dank u wel!
't Kerkvoogdelijk totaal die dag
was drie vier vijf, een topbedrag!
Toen kreeg ik daar tweehonderd bij
en vijftig, voor de Kerkvoogdij!
Op tien cent na F twee twee acht
werd voor Turkana opgebracht:
tot driemaal honderd aangevuld
delft dit in Kenya weer schuld.
Voor alle gaven groot en klein
wil 'n woord van dank gesproken zijn.
In Oosterhout, acht hoog, ligt thans
de gade van C. Timmermans.
Ze gaat gelukkig goed vooruit:
God dankbaar mag z' er dinsdag uit.
Een woord van welkom gaat meteen
Naar Burgemeester Mostert heen,
die met zijn vrouw en dochters saam
zijn intrek in de Hoofdstraat nam.
God zeeg'ne hen in 't nieuwe werk
in harmonie met volk en Kerk.
En men bedenke, is 't niet sterk,
dat B en W is: Bid en werk!

De redactie van Voetius reageert hier, óók in dichtvorm, op. Hier staat de redactionele ontboezeming:

'Dat was toch wel een hele toer!
De dominee van 's-Gravenmoer
Had vorig maal zijn wijkbericht
Geheel gesteld in rijm en dicht.
Zo raakt hij in ons land bekend
Als man met meer dan één talent.
In kerken heeft hij - lang niet slecht -
Geluidsversterking aangelegd.
Dat is alom bekend.
Maar wie
Wist van de gaaf der poëzie?
Achter technische vaardigheid
Schuilt literaire kwaliteit
Wie weet wat ons nu, vroeg of laat,
Nog meer van hem te wachten staat?
Ik zeg: Collega Mostert,
laat Uw licht niet onder 'n korenmaat!'

***

'Terwille van de duidelijkheid', zo luidt het opschrift boven een stukje in de Alblasserwaardse hervormde 'Zaaier' van de hand van ds. W. Kalkman, die met vele anderen zjjn naam gaf aan het 'Project '82' (verband houdend met het evangelisatorisch jaar), waarover we in deze kolommen ook enkele weken geleden iets weergaven. Ds. Kalkman schrijft:

'Bij nadere informatie mijnerzijds bleek echter, dat mij niet alles over deze zaak verteld was. Daardoor is er ook in allerlei gemeenten de nodige verwarring ontstaan. Wat is er nu precies aan de hand? In ons land is er 'De Evangelische Alliantie': een gespreks-platvorm van evangelische en reformatorische christenen uit meerdere kerken en groepen. Zij spreken o.a. met elkaar over de evangelisatorische taak van de gemeente, in deze 'Evangelische Alliantie' participeren onder meer: het instituut voor Evangelisatie, Youth for Christ, de Internationale Bijbelbond, de B.K.V., de i.Z.B. Vorig jaar hebben zij met elkaar in een vergadering besloten het jaar 1982 uit te roepen 'tot het Evangelisatorisch jaar'. Daarbij is de volgende afspraak gemaakt: elke aangesloten organisatie zal hieraan gestalte geven vanuit het eigen gezichtspunt, iedere organisatie draagt hierbij een eigen verantwoordelijkheid.

Het Instituut voor Evangelisatie gaat deze actie voeren onder de naam 'Projekt '82'. De I.Z.B. heeft ook een eigen vorm gekozen en gaat in 1982 in drie werkwijzen aan het werk. Het accent wordt gelegd op de persoonlijke evangelisatie (ds. Bouw schrijft hiervoor bijbelstudies), op de jongerenevangelisatie (daarbij wordt 'De Windroos' ingeschakeld) en op het maatschappelijke werk (hierbij wordt het werk van Corrie v. d. Berg betrokken).

Vanuit 'De E. A.' heet het dus, dat iedere organisatie dus achter 'dit evangelisatorische jaar' staat, maar dat ieder dit dus vanuit de eigen identiteit zal gaan verwerken, met ieder een eigen verantwoordelijkheid. Mij dunkt is nu de zaak wel duidelijk. Ik stel me dus niet op tegen 'Projekt '82', maar na de bredere informatie kies ik wel openlijk voor het werk van de I.Z.B., omdat ik me daar geheel geestelijk mee verwant weet. Nu zeg ik dus publiekelijk, dat mijn naam ten onrechte onder het comité van aanbeveling van 'Projekt '82' staat.'

***

Tenslotte nog een merkwaardige regel uit een rouwadvertentie in Trouw. De bekende ds. G. Toornvliet, de man van de 'zogeheten radiogemeente', is overleden. Het is bekend, dat hij vanwege zijn grote evangelisatorische bewogenheid veel mensen aan zich heeft gebonden. Eén van de leden van zijn 'radiogemeente' liet van zijn genegenheid voor de overledene blijken in genoemde advertentie. Hier volgt dan de slotzin:

'Heel veel dank voor alles, lieve ds. Toornvliet. Wij weten dat u vanuit de hemel blijft meebidden en meewerken en zoals altijd als een echte pastor voor ons blijft zorgen.'

Over de doden niets dan goeds! Maar de lieve levenden kunnen er rondom de geliefde doden toch wèl wat van maken!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen