Wederom

De lijdensweken hebben iets van een herhalingsoefening, ieder jaar weer zijn we gedurende zeven weken bezig de geschiedenis op te halen: het lijden en sterven van onze Heere Jezus Christus.

Herhalen: dat doet denken aan de schoolbanken. Door duchtig te repeteren kregen we de tafels van een tot tien onder de knie en de hoofdsteden van Europa in ons hoofd.

Op school is deze methode ongetwijfeld nuttig, maar in de kerk? Hebben niet allerlei mensen de kerk de rug toegekeerd, omdat ze 'het allemaal al eens eerder gehoord hadden' en weigerden steeds hetzelfde verhaal te moeten aanhoren? En, laten we eerlijk zijn, zouden kerkgangers (en predikers!) hier nooit enige moeite hebben? Is er wel een waterdichte scheiding tussen herhaling en sleur?

Toen de eerste christenen besloten jaarlijks het lijden van Christus opnieuw te gedenken, was dat geen vondst van henzelf, maar het doortrekken van een lijn vanuit het Nieuwe Testament. Deze lijn wordt in de bovenstaande tekstwoorden zichtbaar. De discipelen zijn bij Jezus in de leer: ze krijgen apart onderricht aangaande Zijn kruis en opstanding, een - en andermaal. Tot drie maal toe repeteert Hij met hen, in vrijwel dezelfde bewoordingen, de dingen die staan te gebeuren.

Waarom deze drievoudige herhaling? Het antwoord kan kort zijn: uit bittere noodzaak. Juist ten aanzien van deze leerstof blijken de discipelen probleem-leerlingen te zijn, onverstandigen en tragen van hart. Enige blijken van vooruitgang zijn er niet, zelfs niet na drie keer... Na de laatste aankondiging door Jezus gaat hun gesprek onmiddellijk verder over de erebaantjes in het koninkrijk der hemelen.

Wederom: een pijnlijk woord. Voor de discipelen, maar meer nog voor Christus. Dit herhaalde onbegrip, deze frustratie is een scherpe angel die Zijn lijden verzwaart. Hoezeer, dat zal weldra blijken in de hof, waar Hij tot bloedens toe de strijd aangaat. En Hij vond hen wederom slapende: een-, twee-, driemaal. Is deze doodse monotonie niet een smartelijk dieptepunt voor Hem geweest? Hier, en straks bij het driemaal nee van Petrus, blijkt de ware kracht van de zonde. Het is geen slippertje, geen moment van zwakte, maar een door­ gaande, konsekwente, keiharde afkeer van God en Zijn Gezalfde. Het is een duistere bron, waaruit de modder herhaaldelijk opspuit.

Hier ligt dan ook de diepte van Jezus' lijden: Hij sterft niet voor goedwillende doch zwakke mensen, maar voor konsekwente, aanhoudende afvalligen.

Hij loochende het wederom: van wie stond dat ook al weer geschreven, van Petrus? Ik herken mijn eigen portret, met schrik. Dagelijks terugvallen in zonde, alle gebeden en voornemens ten spijt. Wederom: dat is de repeterende breuk van afval en ontrouw, waarmee ik de Heere willens en wetens bedroef. En daar blijft het niet bij. Van lieverlede wordt het een dodelijke sleur, waarin je moe en moedeloos wordt: voor mij hoeft het niet meer, voor mij kan het niet meer. Zou het nog zin hebben straks weer om vergeving te vragen en weer jietzelfde evangelie te horen? Eindeloze kringloop, zonder uitkomst? !

Op zo'n moment denkt de duivel zijn slag te slaan. Maar op ditzelfde ogenblik wordt u het evangelie voorgehouden (alweer!), dat u eraan herinneren wil hoe Hij tegen het wederom, van Zijn discipelen is opgetornd. En Hij, wederom heengaande, bad, sprekende dezelfde woorden. Dit kan niet vaak genoeg herhaald worden: tegenover ons drievoudig slapen en drievoudig verloochenen staat Zijn drievoudig bidden. Zijn worsteling. Zijn bloed dat op de aarde neerdruppelde. Zo heeft Hij de ban van de kringloop doorbroken, toen en daar. In dat ene gebeuren toen ligt zo'n volheid, dat de verhoogde Christus er tot op de dag van heden op kan teruggrijpen, voor het aangezicht van de Vader. Hij is de gedurig biddende Hogepriester, daarom kan Hij u vergeven, zeventig maal zeven maal.

Vanuit Gethsémané en Golgotha valt er licht terug op de drievoudige aankondiging. Was het een zinloze herhaling? Nee, achteraf niet. Later hebben de discipelen het verstaan als een drievoudig bewijs van de betrouwbaarheid en waarheid van Zijn Woord.

Wat schreef Markus ook weer? Wederom de twaalven tot Zich nemende. Dat is het wederom van de genade: tot Zich. Door Zijn Woord te herhalen (in prediking en sakrament) haalt Hij ons naar Zich toe. Waar dat ontdekt en beleden wordt, zal de herhaling nooit tot sleur worden.

Goddelijke herhaling. Komen we dan niet verder? (Het vooruitgangsgeloof is nog lang de wereld niet uit!). Er staat uitdrukkelijk: Hij begon hun te zeggen. Het is de derde aankondiging en toch: Hij begon. De Heere begint altijd weer bij het begin. Daarom geen voortgezet onderwijs, maar herhalingsoefeningen.

Terug naar het abc: gekruisigd-gestorven-opgewekt, Hij voor mij. Dat krijg je nooit onder de knie, daarvoor mogen (en moeten) we steeds weer op de knieën gaan.

In de lijdensweken is het parool: terug naar af. Terug naar de plaats, waar Hij groepen heeft: het is af, het is volbracht. Daar wordt de kringloop doorbroken, daar vind ik de rust, dat God al mijn zonden en, voegt de Catechismus er fijntjes aan toe, ook mijn zondige aard, waarmee ik mijn leven lang te strijden heb! nimmermeer wil gedenken.

Wederom: pijnlijk woord, genade-woord, maar dan ook: levensdevies! Zonder herhalingsoefeningen zou ik niet meer kunnen leven. Mag ik er een paar noemen? Het gebed. Biddende dezelfde woorden, die welke Jezus Zelf ons geleerd heeft. Met het oog op Hem word ik het niet moe: vergeef ons onze schulden - verlos ons van de boze - want van u is de kracht.

Het gestadig opgaan met de gemeente. Steeds weer beginnen bij het begin: Onze hulp... Waar zou ik anders vaste grond onder de voeten krijgen dan bij dat begin?

En ten slotte, maar niet in de laatste plaats, de herhalingsoefening, waartoe wij tot in eeuwigheid geroepen worden de lofprijzing en aanbidding. Wie kan het beter zeggen dan Paulus? Verblijdt u in de Heere (Hij, de Gekruisigde en Opgestane) te allen tijd; wederom zeg ik: Verblijdt u. Dezelfde dingen aan u te schrijven, is mij niet verdrietig, en het is u zeker.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen