Globaal bekeken

De Hervormde Zondagsbode (voor het Westland) bevat van week tot week een stukje 'Uit de kerkhistorie van Maassluis'. In het laatste nummer wordt vermeld hoe in 1886 Hervormden en Dolerenden belde aanspraak meenden te kunnen maken op de Grote Kerk. Met een deel van het vrouwelijk kerkvolk, dat meedoleerde, verdwenen ook de kerkstoelen waarop ze zaten uit de kerk. Dr. Veltenaar heeft één en ander in een brochure, getiteld 'De Doleantie te Maassluis en elders een tijdelijke breuk', als volgt beschreven:

'Toch ging aan de sluiting een eigenaardige demonstratie vooraf. Heel de vrouwelijke bevolking van Maassluis kwam op de been. En al die vrouwen en meisjes bewogen zich in één richting, naar de Schans. Straks golfde de stroom terug, ledere vrouw, iedere jonge dochter droeg een stoel, een helder witgeschuurde stoel, sommigen droegen er twee. Die stoelen waren het eigendom der bezitsters. Zij waren genummerd, geletterd. Het scheen alsof het Godshuis werd leeggeroofd. Stoel na stoel, rij na rij verdween. Er kwamen gapingen, er kwam ruimte, het werd ledig in het Huis des Gebeds. Zij voerden ze mee, die stoelen, die van geslacht tot geslacht het eigendom der families waren geweest. Er kwam een groote somberheid in het Huis, waarin de vaderen God hadden geloofd. En toen de laatste stoel van de doleerende bezitsters het Huis des Gebeds verlaten had, werd de kerk gesloten en verzegeld. Toen kwam er een groote smart in mijn ziel.'

***

In 'Predikheren en Kerkeknechten' van de (overleden) journalist Henk de Jong, een boekje dat recent verscheen, wordt vermeld hoe in het verleden diakenen 'zo vaak bedrogen' zijn. Hij geeft onder verschillende voorbeelden iets weer uit 'een uitgavenboek van de diaconie te Den Bommel op Flakkee' uit het verleden.

Aen een Engelse kappetein:0-18-0
Aen een gereformeerde officier:0-10-0
Aen een man die van de Turck gevangen was geweest:0-6-0
Aen twee soldaten die de Staeten 27 jaren gediend hadden met attestatie:1-0-0
Aen een gewezen Luters predikant:1-11-8
Aen een latijnse schoolmeester uit Piermont en wou nae Schotland ende aldaer een schole oprichten tot genezen van zijn moeder, vrouw en kinderen:1-11-8
Aen een verlopen student:1-0-0
Aen een arm man die seyde van den buscop van Munster verjaagd te zijn:0-8-0 Aen een trompetter in de kerk gegeven:0-10-0
Aen een vrou die haer man bij den Tartaar gevangen:0-18-0
Aen twee soldaten met drie handen:0-4-0
Aen Janneke in haer hongersnood:0-12-0
Aen een geleert persoon, die afgebrant is van de Fransen:0-15-0

Over de collecte zelf vermeldt De Jong dan nog:

'Maar om het uit te geven, moest het geld er eerst zijn. Daarom is een kerkdienst zonder collecte ondenkbaar En wat wordt er gegeven? Gelukkig heel veel, doch niet door iedereen. 'Wij doen vaak de afval uit onze portemonnaie in de collecte', verklaarde de lutherse professor Stegenga. En de gereformeerde ds. J. L Schouten te Amsterdam zei bij de aankondiging der collecte wel eens: 'Doe zoveel in de collectezak, dat u zich niet behoeft te schamen voor de mensen als het er naast valt en dat u zich niet behoeft te schamen voor God als het er in valt'.

Menig keer was de collectezak een vergaarbak van vreemde munten, knopen en snoepgoed. Een dominee ergerde zich er aan dat er wekenlang telkens drie pepermunten in de collectezak zaten. Op een morgen voegde hij aan de lezing van de tien geboden op eigen houtje een elfde gebod toe: 'Gij zult geen pepermunten in de collectezak gooien'. Voor het eerst na vele zondagen bevatte de collectezak toen alleen maar geld...'

***

Hier volgt een ontboezeming van prof. dr. K. Runia, onder de titel 'Een vreemde gang van zaken' in het Centraal Weekblad die voor zichzelf spreekt:

'Gedurende drie zondagmiddagen heeft de IKONtelevisie om 5.00 een gesprek met dr H. Wiersinga uitgezonden. In dit gesprek legde dr. Wiersinga aan de kijkers zijn theologische opvattingen uit, met name ook over de verzoening. We vinden dit een vreemde gang van zaken.

Allereerst van de kant van dr. Wiersinga zelf. Het is hem uiteraard heel goed bekend (beter dan wie ook) dat de synode zijn visie op de verzoening heeft afgewezen. De synode heeft op 22 nov. 1974 zelfs uitgesproken: 'door te ontkennen dat Christus in onze plaats het gericht van God gedragen heeft, tast dr Wiersinga een essentieel bestanddeel aan van de verzoeningsleer van de confessie en doet hij tekort aan de rechte prediking van het evangelie'. Dezelfde synodevergadering deed een klemmend beroep op hem om zich trouw te houden aan het belijden van de kerk, ook ten aanzien van het dragen door Christus van het gericht Gods in onze plaats. Men zou dan ook van dr. Wiersinga mogen verwachten dat hij de uitnodiging van de IKON had afgewezen, al was het alleen maar uit loyaliteit tegenover zijn synode en kerk. De werkelijkheid is echter dat hij zijn visie, die haaks op het belijden van zijn kerk staat, breed uiteenzet en aanbeveelt. Het is echter ook vreemd naar de kant van de IKON toe. Ook onze kerken zijn lid van de IKON. We hebben bestuursleden bij de IKON, aangewezen door onze eigen synode. Toch geeft de IKON dit programma. Kan een interkerkelijke organisatie zo optreden, waarbij zwaarwegende uitspraken van de synode van een der lidkerken volkomen over het hoofd worden gezien? Zijn de gereformeerde bestuursleden hierin gekend en zijn ze hierin meegegaan? Ik kan het me nauwelijks voorstellen. In ieder geval komt op deze wijze deze samenwerking wel onder ondragelijke spanningen te staan. Het blijft een vreemde gang van zaken.'

***

Onlangs plaatsten we in deze rubriek één en ander over de kerkrestauratie in Besoyen. We vermeldden toen geen gironummer. Giften kunnen worden overgemaakt op gironummer 4302479 of bij de Rabobank nummer 16.58.50.735. Een brochure over de kerk is voor ƒ 5, - verkrijgbaar.

***

In het Hervormd Weekbulletin werd vermeld hoe Hervormd Groningen de balans opmaakte:

'De Centrale Kerkeraad van hervormd Groningen heeft aan de leden van de hervormde gemeente de vraag voorgelegd hoe de toekomstige gemeente er uit moet gaan zien. Dit in het licht van het afnemend aantal gemeenteleden en de afnemende belangstelling in het algemeen voor het kerkelijk leven.

Op 1 januari 1979 omvatte de hervormde gemeente Groningen ruim 24.000 personen, waarvan ruim 5700 lidmaten, ruim 8000 doopleden en ruim 11000 overige leden. De verwachting bestaat dat er in 1985 nog ruim 20.000 hervormden zullen zijn, waarvan ruim 4700 lidmaten en in 1990 nog 18.500, waarvan ruim 4100 lidmaten.

In 1979 was 12, 4 procent van de hervormden in Groningen onder de 18 jaar, 38, 3 procent was tussen de 19 en 34 jaar, 27, 2 procent tussen de 35 en 64 jaar en 22, 1 procent was ouder dan 65 jaar. Van de belijdende leden was 13 procent tussen de 19 en 34 jaar, 45, 5 procent tussen de 35 en 64 jaar en 41, 5 procent was 65 jaar of ouder (...)'.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen